30 leuke feiten over Dopamine

Patiënten met welke ziekte hebben een tekort aan dopamine?

Bij deze ziekte is vooral het nigrostriatale circuit betrokken, de dopaminebaan die helpt bewegingen te regelen.

Met welke gevoelens wordt dopamine in de populaire cultuur en media vooral verbonden?

In werkelijkheid doet de stof veel meer: ze beïnvloedt ook motorische controle en lagere functies zoals borstvoeding en misselijkheid.

Tot welk soort gedrag leiden hoge dopaminegehalten, naast veel motorische activiteit?

Dopamine werkt daarnaast als een leersignaal: na een actie met meer dopamineactiviteit wordt eenzelfde reactie later gemakkelijker opgeroepen.

Bij welk natuurlijk proces neemt de werking van dopamine in de hersenen af?

Men vermoedt dat dit bijdraagt aan de achteruitgang van complexe motorische en cognitieve functies op hoge leeftijd.

Wat doet de dopaminetransporter met de impuls door vrije dopamine weer op te nemen?

De transporter haalt de vrije dopamine uit de synaptische spleet terug naar de aanvoerende zenuwvezel en verlaagt zo de concentratie.

Hoe zorgt cocaïne ervoor dat er meer dopamine in de synapsspleet overblijft?

Het gevolg is een overstimulatie van de dopaminebanen, vooral van het mesolimbische circuit.

Wat voor beloningen zorgen voor extra afgifte van dopamine?

Ook een beloning die groter uitvalt dan verwacht, stimuleert de afgifte.

Bij welk persoonlijkheidstype reageert dopamine relatief sterk op prikkels als beloning?

Een prettig gevoel na zo'n beloning heeft bovendien een gunstige uitwerking op cognitieve prestaties.

Welke stof ontstaat als eerste tussenstap wanneer het lichaam dopamine aanmaakt?

Dezelfde stof wordt ook als medicijn gebruikt, omdat het lichaam er in de hersenen zelf dopamine van kan maken.

Van welke twee hormonen is dopamine in het lichaam een precursor?

De omzetting begint met een hydroxylering; een tweede stap bestaat uit methylering.

Tot welke groep chemische stoffen behoort de neurotransmitter dopamine?

De stof werkt meestal als boodschapper tussen zenuwcellen en soms als hormoon, op verschillende plaatsen in het lichaam van mensen en dieren.

Tot welke groep medicijnen behoort de dopamine-receptor-antagonist amisulpride?

Het middel blokkeert dopaminereceptoren en wordt ingezet bij de behandeling van schizofrenie.

Uit welk aminozuur kan het lichaam dopamine vormen?

De naam dopamine is een afkorting van de scheikundige IUPAC-naam, waarbij de f in het Engels een p wordt.

In welk hersengebied vond Arvid Carlsson een erg hoog dopaminegehalte?

Dit gebied stuurt bewegingen aan; Carlsson had zelf een methode ontwikkeld om dopamine in hersenweefsel te meten.

Welke lichaamsfunctie regelt het nigrostriatale dopaminecircuit vooral?

Het circuit begint in de pars compacta van de substantia nigra, een gebied in de middenhersenen.

Welke zeldzame ziekte staat centraal in het boek ‘Awakenings’ van Oliver Sacks?

Het boek verscheen in 1973; Penny Marshall verfilmde het in 1990.

Hoeveel verschillende subtypen dopaminereceptoren zijn er?

De D1- en D2-receptoren zijn de bekendste; ze liggen op verschillende plaatsen in de hersenen.

In welk jaar kreeg Arvid Carlsson de Nobelprijs voor Fysiologie of Geneeskunde?

Hij deelde de prijs met Eric Kandel en Paul Greengard.

Via welke kern projecteert het mesolimbische dopaminecircuit naar de frontale hersenen?

Dit circuit ontspringt in het tegmentum en regelt vooral emotioneel gedrag dat door het beloningssysteem wordt bepaald.

In welk orgaandeel zet het enzym dopaminehydroxylase dopamine om?

Het product van die omzetting kan daarna nog gemethyleerd worden tot een tweede hormoon.

Door welke chemische reactie ontstaat dopamine uit zijn directe voorloper?

Het enzym DOPA-decarboxylase voert deze laatste stap in de aanmaak uit.

In welk jaar toonde Arvid Carlsson aan dat dopamine een neurotransmitter in de hersenen is?

Tot dan toe gold dopamine alleen als voorloper van een andere boodschapperstof.

Welk atypisch middel laat zien dat ook serotonine meespeelt bij schizofrenie?

Uit het werkingsmechanisme van dit middel blijkt daarnaast een rol voor acetylcholine.

Welke stof gaf Arvid Carlsson aan dieren om hun dopaminegehalte te laten dalen?

De dieren kregen daardoor minder controle over hun bewegingen.

Waar ontspringt het mesocorticale dopaminecircuit?

Vanuit dit gebied lopen de vezels naar de cortex orbitofrontalis en de cortex cingularis anterior in de frontale hersenen.

Welke eerste SSRI op de markt ontwikkelden Arvid Carlsson en zijn collega's bij Astra AB?

De stof werd afgeleid van brompheniramine.

In welk jaar ging Arvid Carlsson met emeritaat aan de Universiteit van Göteborg?

Daarvoor was hij tot 1959 hoogleraar aan de Universiteit van Lund, waar hij ook had gestudeerd.

Wie stelde een theorie op over dopamine, positief affect en cognitieve prestaties?

Een prettig gevoel na een beloning blijkt een gunstige uitwerking te hebben op hoe goed iemand denkt en leert.

Wie koppelde de symptomen van schizofrenie aan over- en onderactieve dopaminecircuits?

Het gaat om het mesolimbische en het mesocorticale circuit, die samenhangen met de zogenaamde positieve en negatieve symptomen.

In welk jaar begon Arvid Carlsson aan zijn medische studie?

Zijn vader Gottfrid Carlsson was historicus en professor aan de Universiteit van Lund, waar ook de zoon ging studeren.