30 leuke feiten over Jom Kipoer, de Grote Verzoendag

Onder welke Nederlandse naam is Jom Kipoer ook bekend?

Voluit heet de dag Jom ha-Kippoeriem, ofwel Dag van de Vergevingen, in het meervoud dus.

Op welk instrument wordt aan het slot van Jom Kipoer in de synagoge geblazen?

De lang aangehouden toon heet tekia; hij besluit de dag en luidt een soort nieuw begin in.

Welk Nederlands woord gaat terug op het bokkenritueel van Jom Kipoer?

Ook het Engelse woord scapegoat is van dit ritueel afkomstig.

Vanaf welke mijlpaal vasten joodse meisjes mee op Jom Kipoer?

Voor jongens geldt hetzelfde vanaf het moment dat ze bar mitswa zijn: wie dat is, telt bij het vasten als volwassene.

Van wanneer tot wanneer duurt een joods etmaal, en dus ook Jom Kipoer?

Een joodse feestdag kent daardoor achtereenvolgens een avond, nacht, morgen, middag en namiddag.

Wat bevindt zich in de heilige arke, die op de avond van Jom Kipoer wordt geopend?

Bij de geopende kast wordt tijdens de avonddienst een speciaal herdenkingsgebed uitgesproken.

Waarvoor staat de witte kleding die op Jom Kipoer veel wordt gedragen symbool?

Mannen die voorgaan in de gebeden gaan nog een stap verder: zij dragen doodskleding in dezelfde kleur.

Waar werd op Jom Kipoer de bok vrijgelaten die niet werd geslacht?

Het dier werd de stad uitgeleid om symbolisch de zonden van het volk weg te dragen.

Wat voor kalender is de joodse, waardoor Jom Kipoer elk jaar op een andere datum valt?

Op de gregoriaanse kalender verschuift de dag daardoor: in 2026 valt hij op 21 september, in 2027 op 11 oktober.

Van welk materiaal is het schoeisel dat orthodoxe joden op Jom Kipoer mijden?

Orthodoxe joden wassen zich op deze dag ook niet en hebben geen geslachtsgemeenschap.

In welke maand van de joodse kalender valt Jom Kipoer?

Het is de tiende dag van die maand, en hij geldt als de belangrijkste en heiligste dag van het jodendom.

Wanneer begint Jom Kipoer ten opzichte van de datum die de gewone kalender aangeeft?

Op de joodse kalender begint een nieuwe dag namelijk al wanneer de zon ondergaat.

De kans op vergeving op Jom Kipoer geldt als een bron van welk gevoel?

Alle volwassenen vasten op deze dag, maar dat vasten is uitdrukkelijk niet als kwelling bedoeld.

Tegenover wie zijn de zonden begaan waarover de Kol Nidré-verklaring spijt betuigt?

De verklaring is zelf geen gebed en gaat over de verkeerde daden van het voorgaande jaar.

Waarvoor is het vasten op Jom Kipoer bedoeld, in plaats van als zelfkwelling?

Wie vast, hoopt vergeving te krijgen voor mogelijke misstappen in het voorafgaande jaar.

Hoe vaak klinkt de Kol Nidré-verklaring op de avond van Jom Kipoer?

De eerste keer gebeurt dat fluisterend, de laatste keer zeer luid.

Hoeveel sterren moeten zichtbaar zijn voordat de beperkingen van Jom Kipoer eindigen?

Tot dat moment geldt, net als op sjabbat, onder meer een verbod op werken.

Hoe werd op Jom Kipoer bepaald welke van de twee geitenbokken werd geslacht?

De ene bok werd geslacht als zondoffer, de andere werd levend de stad uitgeleid.

Hoe lang moet de derde kaars die voor Jom Kipoer wordt aangestoken minstens blijven branden?

De vrouw des huizes steekt de kaarsen aan; twee ervan branden ook op elke sjabbat.

Welke componist schreef in 1880 een stuk voor cello en orkest met de naam Kol Nidree?

Hij baseerde zich op de melodie waarop het gebed op de avond van Jom Kipoer wordt opgezegd.

In welke taal is de Kol Nidré-verklaring van Jom Kipoer gesteld?

De woorden Kol Nidré betekenen letterlijk: alle eden.

Hoe heet de witte doodskleding van mannen die op Jom Kipoer voorgaan in de gebeden?

Een andere naam voor dit kledingstuk is sargenes.

Hoe heet de slotdienst van Jom Kipoer?

De diensten op de dag zelf zijn zeer langdurig en lopen de hele dag door.

Hoe was de hogepriester gekleed toen hij op Jom Kipoer het allerheiligste betrad?

Hij ging daar naar binnen om te pleiten voor Gods volk.

Met welk gebed over het absolute geloof in God eindigt de dienst op Jom Kipoer?

De hele dag door staan het besef en het bekennen van het eigen falen centraal.

Hoe heet het Bijbelboek Leviticus, waarin Jom Kipoer wordt beschreven, in het Hebreeuws?

Ook het boek Bemidbar, in het Nederlands Numeri, noemt de dag: in hoofdstuk 29, vers 7.

Welk dier werd op Jom Kipoer geofferd voor de zonden van de hogepriester en zijn naasten?

De offers van deze dag staan beschreven in de Tenach, de Hebreeuwse Bijbel.

Aan het einde van welke dienst worden op Jom Kipoer de doden herdacht?

Op de dag zelf volgen er nog meer diensten, die samen de hele dag doorlopen.

Hoe heet de zondenbelijdenis die op Jom Kipoer aan de liturgie wordt toegevoegd?

Ook het gebed Avinoe Malkenoe krijgt op deze dag een plaats in de liturgie.

In welke eeuw is de melodie van Kol Nidree op schrift gesteld?

Later verwerkten componisten de melodie in muziek voor de concertzaal.