Naar de inhoud

30 feiten

30 leuke feiten over Kelvin: de eenheid en Lord Kelvin

Leer iets nieuws en test jezelf daarna met de quiz.

Met AI in het Nederlands gemaakt op basis van onze Engelse quiz; de bronnen verwijzen naar de Nederlandse Wikipedia.

Wist je dit allemaal? Bewijs het.

Doe de quiz van 30 vragen
1

Van welke temperatuurschaal is de kelvinschaal in feite afgeleid?

Alleen het nulpunt ligt anders: de kelvin is een absolute eenheid met een natuurlijk nulpunt, net als de joule en de ampère.

2

Hoeveel basiseenheden telt het SI-stelsel, waarvan de kelvin er één is?

Binnen dat stelsel is de kelvin, met de letter K als symbool, de eenheid van thermodynamische temperatuur.

3

Welke eigenschap van licht wordt meestal in kelvin aangegeven?

De eenheid dankt haar naam aan de Britse fysicus William Thomson, die als Lord Kelvin de geschiedenis in ging.

4

Door zijn rol bij welk project werd William Thomson bekend bij het grote publiek?

Ook zijn verbeteringen aan het standaardkompas waren van groot belang.

5

Welke hoofdwet van de thermodynamica stelde William Thomson op?

Daarna begon hij experimenten om de ideeën van Carnot en van Joule over warmte tegen elkaar te testen.

6

In welke stad werd William Thomson, de latere Lord Kelvin, in 1824 geboren?

Hij geldt als een van de belangrijkste natuurwetenschappers van de 19e eeuw, vooral door zijn werk in de thermodynamica.

7

Hoeveel thermische energie is er aanwezig als de absolute temperatuur verdubbelt?

Dat geldt alleen voor een absolute schaal zoals die van Kelvin, niet voor een schaal waarvan het nulpunt ergens anders ligt.

8

Welke natuurconstante wordt sinds 20 mei 2019 niet meer experimenteel bepaald?

Aan deze constante is een exacte waarde toegekend, en de kelvin wordt daar vervolgens van afgeleid.

9

Hoe oud was William Thomson toen hij in 1834 ging studeren aan de Universiteit van Glasgow?

Hij volgde er een programma dat speciaal voor hoogbegaafde kinderen was opgezet.

10

Aan welke universiteit studeerde William Thomson van 1841 tot 1845?

Hij viel er op als briljant student en was daarnaast actief in sport, muziek en literatuur.

11

In welke eenheid wordt de evenredigheidsconstante k van de thermische energie uitgedrukt?

De constante koppelt de energie in de thermische beweging van moleculen aan de absolute temperatuur.

12

In welk vak werd de vader van William Thomson in 1832 hoogleraar in Glasgow?

Vader James Thomson was de zoon van een Ierse boer en gaf zijn kinderen een veel wereldser opvoeding dan hij zelf had gehad.

13

In welk jaar stelde William Thomson zijn absolute temperatuurschaal voor?

De schaal kreeg een nulpunt waarop, in de denkwijze van die tijd, geen warmte meer kon stromen.

14

Voor wiens ideeën over elektriciteit als flux gaf Thomson in 1845 een wiskundige onderbouwing?

Mede door Thomson aangemoedigd ontdekte hij nog datzelfde jaar een effect dat licht en magnetisme met elkaar verbindt.

15

Hoeveel hoger dan het smeltpunt van ijs ligt het tripelpunt van water?

Op dit tripelpunt was de definitie van de kelvin gebaseerd tot de algemene herziening van het SI in 2019.

16

In welke stad woonde William Thomson in 1847 een lezing van James Prescott Joule bij?

Joule betoogde daar dat warmte en mechanische arbeid in elkaar omzetbaar zijn, tegen de toen gangbare opvatting in.

17

In welk jaar aanvaardde de 26ste CGPM de nieuwe definitie van de kelvin?

De nieuwe definitie was onderdeel van een algemene herziening van het SI en werd het jaar daarna van kracht.

18

In welk jaar legde de CGPM de absolute temperatuurschaal officieel vast op het tripelpunt?

De eenheid heette toen officieel nog „graad Kelvin”, met °K als symbool.

19

Welk deel van de temperatuur van het tripelpunt van water was 1 K in de oude definitie?

Die definitie gold tot 2019; sindsdien is de temperatuur van het tripelpunt niet meer exact vastgelegd, al wijkt ze nauwelijks af.

20

Waardoor kan de exacte waarde van het tripelpunt van water variëren?

Die ontdekking was voor het CIPM in 2005 de aanleiding om een nieuwe definitie van de kelvin te onderzoeken.

21

Met welk schip reisde Thomson in 1857 mee om een telegraafkabel door de oceaan te leggen?

De reis werd al na 600 km afgebroken, omdat de kabel brak.

22

Welke ingenieur van de Atlantic Telegraph Company vocht Thomsons kabelanalyse aan?

Hij dacht het trage signaal te verhelpen met een hogere spanning; Thomson pleitte voor een betere geleider met meer isolatie.

23

Wie speculeerde in 1702 al over het bestaan van een absoluut nulpunt?

Pas bijna anderhalve eeuw later bouwde William Thomson op dat idee een complete temperatuurschaal.

24

Welke spanning maakte de Atlantische kabel van 1858 al na een maand onbruikbaar?

De verantwoordelijke ingenieur werd ontslagen en het hele project verloor zijn geloofwaardigheid.

25

De hoeveelste CGPM doopte de „graad Kelvin” in 1967/1968 om tot „kelvin”?

Sindsdien schrijf je de eenheid voluit zonder hoofdletter, net als de meter en de watt.

26

Onder welke Franse geleerde werkte William Thomson korte tijd in Parijs?

Lang bleef hij er niet: al op zijn 22e werd Thomson hoogleraar aan de Universiteit van Glasgow.

27

Onder welke code is het kelvinsymbool opgenomen in Unicode?

Het teken ziet er normaal gesproken exact hetzelfde uit als een gewone hoofdletter K.

28

De hoeveelste verjaardag van de Meterconventie viel op 20 mei 2019?

Op die dag werd de nieuwe definitie van de kelvin van kracht, gebaseerd op een vaste natuurconstante in plaats van op water.

29

Welke leraar liet William Thomson vanaf 1839 kennismaken met het werk van Fourier?

Thomson verdiepte zich ook in andere Franse wiskundigen, wat ongebruikelijk was in de door Newton gedomineerde Engelse school.

30

Om de hoeveel seconden kon Thomsons telegraafsysteem een karakter overseinen?

Op de belangrijkste uitvindingen in dat systeem, de spiegelgalvanometer en de siphon recorder, vroeg hij patent aan.

Ken jij Kelvin: de eenheid en Lord Kelvin?

Test deze feiten in de interactieve quiz.

Doe de quiz van 30 vragen
30 feiten over Kelvin: de eenheid en Lord Kelvin