30 leuke feiten over Koper: het rode metaal

Welke kleur krijgt de oxidatielaag die zich in de buitenlucht op koper vormt?

De laag ontstaat onder invloed van de atmosfeer. Koper wordt onder meer toegepast als dakbedekking en in standbeelden.

Welke ijsmummie uit de Alpen droeg gereedschap van 99,7% zuiver koper?

De mummie werd in 1991 gevonden tussen Oostenrijk en Italië; de man stierf vermoedelijk omstreeks 3300 v.Chr.

Aan welk eiland dankt koper via het Latijn zijn naam?

In de klassieke oudheid werd op dit eiland al koper gewonnen; de Romeinen spraken van aes cyprium, erts van het eiland.

Van welk Latijns woord komt de naam koper?

De eerste letters van dat woord vind je terug in het scheikundige symbool van het element.

Welk metaal is als enige een betere geleider van elektriciteit dan koper?

Dat metaal is veel duurder, en daarom wordt in elektronische componenten veel koper gebruikt.

Hoeveel jaar is een paar getrouwd bij een koperen bruiloft?

Het metaal duikt vaker op in het taalgebruik: zo bestaat er ook een koperen jubileum.

In welke munteenheid wordt de prijs van koper veelal uitgedrukt?

De prijs geldt per pond of per ton; het metaal wordt verhandeld op beurzen in onder meer New York en Shanghai.

Welke legering wordt voor standbeelden meestal gebruikt in plaats van zuiver koper?

Het Vrijheidsbeeld is een uitzondering: het bestaat geheel uit koperen platen die aan een geraamte zijn bevestigd.

Als wat moeten vrijwel alle koperverbindingen worden beschouwd?

Toch is het element zelf van levensbelang voor dieren en hogere planten.

Welke karakteristieke kleur hebben koperionen in een waterige oplossing?

Koper vormt als (bijna) edel metaal maar moeilijk ionen.

Onder welke naam staat ongelegeerd koper ook bekend?

Het is een overgangsmetaal dat buigzaam en eenvoudig te vervormen is.

Welk atoomnummer heeft koper in het periodiek systeem?

Koper is een rood/geel overgangsmetaal met het symbool Cu.

Op welke Londense beurs wordt koper verhandeld?

Dagelijks komen daar vraag en aanbod bij elkaar en komt een prijs tot stand.

Via welk proces wordt zuiver koper uit ruw koper verkregen?

Een anode van ruw koper gaat daarbij in oplossing, waarna het zuivere metaal op de kathode neerslaat.

Met welke godheid werd koper in de mythologie en alchemie vaak geassocieerd?

Die associatie dankte het metaal aan zijn mooie glans.

Naar wie is de ziekte genoemd waarbij het lichaam een teveel aan koper bevat?

Koper is niettemin onmisbaar: voedingsmiddelen als oesters, noten en lever zijn er rijk aan.

Welk Europees land hoort met China en de VS tot de belangrijkste afnemers van koper?

Het metaal wordt wereldwijd verhandeld, en bij een hoge prijs neemt ook de belangstelling van criminelen toe.

Welk volk smolt net als de Egyptenaren rond 3000 v.Chr. al koper?

Beide volken gebruikten het gesmolten koper om er een legering van te maken.

Welke koperhoudende stof zit in het bloed van veel ongewervelde dieren?

Het bloed van deze dieren heeft daardoor een andere kleur dan dat van de mens.

In welk huidig land tonen opgravingen kopergebruik van rond 8700 v.Chr. aan?

De vondsten zijn gedaan in het noorden van het land; het smelten van koper is pas van duizenden jaren later bekend.

Welke oxidatietoestand neemt koper in ionaire vorm vrijwel altijd aan?

Soms vormt koper ook een ion met een enkele positieve lading.

In welke vorm is het metaal koper brandbaar?

Zwavel en jood reageren pas met koper bij ongeveer de ontbrandingstemperatuur van het metaal.

Bij welk verschijnsel vallen cupraten op door hun relatief hoge kritische temperatuur?

Cupraten zijn koperoxiden; voor sommige ligt die temperatuur tussen 100 en 150 K.

Hoe heet de vorm waarin koper ongebonden in de natuur voorkomt?

Vaker wordt het element in gebonden toestand aangetroffen, als sulfide of als oxide.

Hoeveel stabiele isotopen heeft koper?

Het gaat om 63Cu en 65Cu; daarnaast is een groot aantal radioactieve isotopen bekend.

Welk soort sterke stof is nodig om elementair koper op te lossen?

Meestal wordt daarvoor salpeterzuur of zwavelzuur gebruikt; met zwakkere zuren verloopt de reactie traag.

Rond welk jaar v.Chr. smolt men al koper uit mineralen als malachiet en azuriet?

Het gebruik van koper zelf is nog ouder: opgravingen wijzen op rond 8700 v.Chr.

Aan welke stof binden koperionen zich voor hun transport in het bloed?

Koper is van levensbelang voor dieren en hogere planten, al zijn bijna alle verbindingen ervan schadelijk.

Welk Romeins cijfer vervangt in moderne namen het oude voorvoegsel cupri-?

Het oude cupro- stond voor het ion met een enkele positieve lading; zo is kopermonochloride CuCl.

Ruim hoeveel uur bedraagt de halveringstijd van het radioactieve isotoop 67Cu?

Het is daarmee het langstlevende radioactieve isotoop van koper; de overige halen enkele minuten of minder.