30 leuke feiten over Natrium

Welke alledaagse naam heeft de verbinding natriumchloride?

Natrium is een van de componenten ervan en daarmee van vitaal belang voor vele levende wezens.

In welke toestand verkeert het metaal natrium bij kamertemperatuur?

Aan de lucht reageert het wel zeer snel met zuurstof, waarbij natriumoxide ontstaat.

Welk atoomnummer heeft het chemisch element natrium?

Het symbool van dit zilverkleurige metaal is Na.

Welke kleur heeft het licht van natriumlampen?

Energetisch gezien horen deze lampen bij de meest efficiënte lichtbronnen; ze verlichten vaak straten.

Tot welke groep van het periodiek systeem behoort het zachte, lichte metaal natrium?

Metalen uit deze groep reageren zeer makkelijk met andere elementen en komen daardoor niet ongebonden in de natuur voor.

Wat dragen mensen die met zuiver natrium moeten werken altijd?

Op de hand zit altijd wat vocht, waarmee het metaal direct zou reageren.

Welk product ontstaat als natrium aan vetzuren wordt gekoppeld?

Zulke zouten lossen goed op in water.

Welk gas komt vrij wanneer natrium heftig met water reageert?

Daarbij ontstaat ook natriumhydroxide; door zijn geringe dichtheid blijft het metaal ondertussen drijven.

Waarin wordt natrium opgeslagen om het van lucht en water af te sluiten?

Lucht bevat altijd wat water, en daarmee reageert het metaal heftig.

Waarmee eindigt de demonstratie van natrium met water in het laatste stadium?

Natriumdamp en het resterende metaal reageren dan zeer snel met zuurstof uit de lucht.

Welke scheikundige isoleerde in 1807 als eerste het element natrium?

Hij ontleedde daarvoor natriumhydroxide met behulp van elektrische stroom.

Hoe heten diuretica, die natrium via de urine afvoeren, in gewone taal?

Met het natrium verdwijnt ook water uit het lichaam, doordat de hoeveelheid urine toeneemt.

Welke eigenschap van natrium is lager dan die van water, zodat het blijft drijven?

Natrium is niet alleen een licht, maar ook een zacht metaal.

Welke verbinding van natrium is wel giftig, terwijl de meeste dat niet zijn?

Natrium zelf en veel van zijn verbindingen zijn niet giftig of schadelijk.

In de vorm van welk molecuul verbruikt de natrium-kaliumpomp energie?

Die energie is nodig omdat beide ionen tegen hun elektrochemische gradiënt in worden gepompt.

Tegen welke kwaal werden natriumhoudende verbindingen in de middeleeuwen gebruikt?

Het zuivere element kende men toen nog niet; alleen verbindingen ervan waren al lange tijd bekend.

Met welk proces wordt natrium op commerciële basis uit natriumchloride geproduceerd?

Ook natriumhydroxide kan daarbij als grondstof dienen.

Hoe heet de balans die het plasmavolume en de bloeddruk op peil houdt?

Het gaat hier om de totale hoeveelheid natrium in het lichaam, niet om de concentratie in het plasma.

In welk onderdeel van verbrandingsmotoren doet natrium dienst als koelmiddel?

Het metaal wordt daarnaast gebruikt om gesmolten metalen te zuiveren.

Via welk mechanisme pompt de natrium-kaliumpomp natriumionen de cel uit?

De pomp is een enzym in het celmembraan van dierlijke cellen en brengt tegelijk kaliumionen naar binnen.

Waaruit blijkt dat natrium ook in veel sterren ruim aanwezig is?

Op aarde zit het element vooral in verbindingen, zoals natriumchloride.

Waarvoor dient NaK, de legering van natrium en kalium, in bijvoorbeeld kerncentrales?

Natrium wordt ook in andere legeringen verwerkt, namelijk om structuren te verstevigen.

Welke isotoop van natrium is als enige stabiel?

De overige isotopen zijn radioactief; de meeste kunnen alleen op kunstmatige wijze worden verkregen.

Welke eigenschap van water voorkomt dat het bij de natriumproef merkbaar opwarmt?

De warmte hoopt zich daardoor op in het stukje natrium, dat eerst smelt en uiteindelijk zelfs kookt.

Hoeveel natriumionen pompt de natrium-kaliumpomp in elke stap de cel uit?

In ruil gaan er minder kaliumionen naar binnen, zodat per saldo één elementaire lading de cel verlaat.

In welk type kernreactor wordt natrium als koelmiddel gebruikt?

Dezelfde koelende werking wordt ook in verbrandingsmotoren benut.

Met welke stof wordt bloed vaak ontstold voordat het natriumgehalte wordt bepaald?

Daarna worden de cellen afgedraaid en wordt het plasma afgepipetteerd.

Met welk hulpmiddel bepaalt een laboratorium het natriumgehalte van bloed of urine?

De meting gebeurt in het plasma, nadat de bloedcellen eruit zijn verwijderd.

Binnen welke grenzen (in mmol/L) wordt de natriumconcentratie in het plasma gereguleerd?

Het antidiuretisch hormoon en het dorstmechanisme houden deze concentratie nauw in de gaten.

Aan de universiteit van welke stad ontdekte Jens Christian Skou de natrium-kaliumpomp?

De Deense scheikundige was er universitair docent aan de faculteit fysiologie en publiceerde zijn werk in 1957.