27 leuke feiten over Sumer

Welke andere naam draagt Mesopotamië, het gebied waarvan Sumer deel uitmaakte?

De noordelijke streek van dat gebied heette Akkad; Sumer lag in het zuiden, waar Eufraat en Tigris uitmonden in de Perzische Golf.

In hoeveel graden verdeelden de Mesopotamiërs de cirkel?

Ook het 12- en 60-tallig stelsel, met uren en graden verdeeld in minuten en seconden, geldt als Mesopotamische uitvinding.

Van welke stad zou Gilgamesj zelf een historische koning zijn geweest?

Het idee ontstond doordat koning Etana van Kish, die ook uit andere bronnen bekend is, in het epos over Gilgamesj voorkomt.

Welke heerser stichtte als eerste in Mesopotamië een rijk dat langer standhield?

De koningen van dit rijk beroemden zich op veldtochten tot in Syrië, Turkije en Libanon.

Vóór welke gebeurtenis heersten de eerste koningen op de Sumerische koningslijst?

Mogelijk zijn deze namen fictief: het gaat om legendarische figuren als Alulim, Dumuzid en Ziusudra.

Wat maakt de literaire teksten van hogepriesteres Enheduanna uniek?

Ze dateren van de 23e eeuw v.Chr.; er zijn zes literaire werken van haar hand bekend.

Uit hoeveel kamers bestond de volksraad van een Sumerische stad meestal?

Er was een raad van ouderen en een raad van weerbare mannen.

Met de bewoners van welke vallei onderhielden de Sumeriërs nauwe contacten?

Net als die bewoners waren de Sumeriërs bedreven in het meten van zaken.

In welke taal naast het Soemerisch zijn fragmenten van het Gilgamesj-epos gevonden?

Dankzij de vele fragmenten kon het hele verhaal, de belangrijkste literaire erfenis van deze beschaving, worden gereconstrueerd.

Rond welk jaar v.Chr. ontstond in Sumer de oudste vorm van het schrift?

Het begon als pictografisch schrift, waaruit zich later een nieuwe schrijfwijze ontwikkelde.

Voor welke godin schreef Enheduanna hymnen, de oudste geschreven portrettering van een godin?

In de hymnen verweeft Enheduanna de geschiedenis van de godin met haar eigen leven, zoals haar verbanning uit de tempel.

Waaraan schreven de Sumeriërs de politieke gebeurtenissen in hun stad vooral toe?

De cultus van de plaatselijke god of godin nam dan ook een centrale plaats in het leven in.

Tot welke taalgroep behoorde de taal die rond 2350-2150 v.Chr. in Akkad werd gesproken?

Zulke talen worden tot de Afro-Aziatische taalfamilie gerekend.

Welke oorzaak wordt naast de inval van de Guti genoemd voor de val van het Akkadische Rijk?

Zeker is het niet: de oorzaken van de ondergang gelden als onduidelijk.

Welk volk gaf het zuiden van Mesopotamië later de naam Sumer?

De bewoners zelf gebruikten een heel andere naam voor hun land: ki-en-gir.

Welke moderne taal neigt net als het Soemerisch sterk naar woorden van één lettergreep?

Ook de leenwoorden van onbekende herkomst die het Soemerisch opnam, zijn opvallend kort.

Welke streek in Oost-Arabië zagen de Sumeriërs zelf als hun land van oorsprong?

De streek wordt vooral gelijkgesteld met het huidige Bahrein.

Welk tijdperk rond 2100-2000 v.Chr. bracht een wederopbloei van de Sumerische steden?

Het tijdperk wordt daarom ook wel de Sumerische wedergeboorte of renaissance genoemd.

Met welke stad lag Lagash in een conflict dat bekend is uit opgegraven archieven?

De ruzie speelde in de Vroeg-dynastieke periode, een tijd van voortdurende rivaliteit tussen Mesopotamische steden.

Hoeveel kleitabletten uit de paleisadministratie van Ur III zijn ongeveer teruggevonden?

Uit de teksten blijkt dat het paleis de hele economie regelde en de tempel overvleugelde.

Wat betekent ki-en-gir, de naam die de Sumeriërs zelf aan hun gebied gaven?

De naam Sumer kwam pas later in gebruik en is afkomstig van een buurvolk.

Tot welk taaltype behoort het Soemerisch, de taal van de Sumeriërs?

Vóór deze taal werd in het gebied waarschijnlijk al een andere gesproken, waarvan alleen plaatsnamen en leenwoorden over zijn.

Rond welk jaar v.Chr. begint de Vroeg-dynastieke periode van Sumer?

Het tijdvak duurde tot ongeveer 2350 v.Chr. en stond in het teken van rivaliteit tussen de Mesopotamische steden.

Vanaf ongeveer welk jaar v.Chr. zijn de Sumeriërs niet meer als apart volk te onderscheiden?

Vanaf dat moment hadden de Amorieten de macht in Sumer overgenomen.

Naar welk dorp is het volk genoemd dat Sumer vermoedelijk als eerste bevolkte?

Dit volk legde vanaf 4500-4000 v.Chr. moerassen droog en zorgde voor irrigatie, zodat landbouw mogelijk werd.

Waarmee maakt een schrijver zich bekend in de traditie die met Enheduanna's teksten begint?

Zo'n vermelding staat aan het einde van de tekst; Enheduanna identificeerde zich in haar teksten met haar godin.

Hoeveel regels telt Nin-me-sara, een hymne van Enheduanna?

In de eerste 65 regels wordt de godin toegesproken met een lijst epitheta en vergeleken met de oppergod An.