30 leuke feiten over Wolken

Uit welke deeltjes kan een wolk bestaan, naast waterdruppeltjes?

De waterdruppeltjes in een wolk kunnen onderkoeld zijn; in gemengde wolken komen ze samen met ijs voor.

Hoe heten de wolken die door vliegtuigen worden gevormd?

Ze staan ook bekend als vliegtuigstrepen en tellen in de weerkunde gewoon mee als wolken.

Welk weerverschijnsel aan de grond is fysisch hetzelfde als een waterwolk?

Verzadigde lucht aan de grond ontstaat door verdamping, menging met vochtige lucht, afkoeling of een combinatie daarvan.

Hoe heet de onderste laag van de atmosfeer, waar de meeste weersverschijnselen zich afspelen?

In deze laag neemt de temperatuur gemiddeld 6,5 °C per kilometer af, afhankelijk van de hoeveelheid vocht in de lucht.

Hoe hoog is de relatieve luchtvochtigheid in verzadigde lucht?

Voor het ontstaan van wolken is vooral afkoeling van belang, en die treedt op wanneer lucht opstijgt.

Waartoe groeien ijskristallen aan die in een buienwolk meerdere malen omhoog worden gevoerd?

Daar zijn krachtige verticale luchtbewegingen voor nodig, zoals die in hoog opgebouwde buienwolken voorkomen.

Welke Nederlandse naam heeft cumuliforme bewolking?

Daartegenover staat gelaagde bewolking; dat onderscheid is de eerste stap in de indeling van wolken.

Hoe heet het verschijnsel waarbij een tot 10 km hoge wolk in 20 minuten leegregent?

Afzonderlijke wolkenelementen zijn zo licht dat ze zweven; pas als ze uitgroeien, vallen ze als neerslag naar beneden.

Onder welke Nederlandse naam staat altocumulus bekend?

Altocumulus hoort bij de middelbare bewolking, net als altostratus, de matglaslucht.

Hoe heet het opstijgen van lucht door verwarming van onderaf?

Niet de hele luchtmassa stijgt dan op, maar alleen luchtbellen van enkele tientallen tot honderden meters groot.

Wat betekent het Latijnse woord cirrus, de naam van dunne, vezelachtige hoge bewolking?

Hoge bewolking bestaat meestal volledig uit ijskristallen en er valt geen neerslag uit.

Welk optisch verschijnsel kan optreden bij cirrostratus, de zogeheten melklucht?

De hemel is dan helemaal of grotendeels bedekt; vaak kondigt deze bewolking een naderend warmtefront aan.

Welk wolkengeslacht gaat altijd gepaard met neerslag?

In het Nederlands heet dit geslacht regenlucht; de basis kan laag liggen en de top ver in de bovenste etage.

Uit welk type bewolking valt op gematigde breedten het merendeel van de neerslag?

In zulke gelaagde bewolking zijn de verticale luchtstromingen beperkt.

Hoe heet een proces waarbij geen warmte-uitwisseling met de omgeving plaatsvindt?

Zo koelt opstijgende lucht af: de luchtbel zet uit, dat kost arbeid en daardoor daalt de temperatuur.

Welke Nederlandse naam heeft het wolkengeslacht cirrocumulus?

Het bestaat uit een bank van wolken; cirrus, de veegwolk, bestaat juist uit afzonderlijke wolken.

Welke neerslag valt uit gelaagde bewolking die geheel boven het vriespunt blijft?

De druppels groeien dan alleen aan door samenvloeien; bij dichte bewolking kan het wel uren aanhouden.

Welke Britse apotheker maakte in 1802 een wereldwijd geaccepteerde classificatie van wolken?

Zijn systeem leek sterk op de indeling van planten- en dierensoorten van Linnaeus en gebruikt Latijnse namen.

Waarvoor zijn de torentjes van altocumulus castellanus een aanwijzing?

De torentjes ontstaan bij grote onstabiliteit; uit altocumulus zelf valt meestal geen neerslag.

Hoe noemen meteorologen het samenstromen van lucht, zoals bij lagedrukgebieden?

Ook bij een front stijgt een hele luchtmassa op: warme lucht wordt daar opgetild door koude.

Aan welke kant van bergruggen ontstaan de staande golven van altocumulus lenticularis?

Lopende golven ontstaan juist als twee luchtmassa's over elkaar heen bewegen; dat levert undulatuswolken op.

Welk type wolkenvorming ontstaat wanneer een bergketen een luchtmassa optilt?

Welke wolken zo ontstaan hangt af van de stabiliteit van de lucht, maar bij berghellingen zijn ze vaak gelaagd.

Hoe heet de horizontale luchtverplaatsing waarmee warmtetransport plaatsvindt?

Wordt op die manier hoog in de atmosfeer juist koude lucht aangevoerd, dan kan dat met zware buien gepaard gaan.

Hoeveel koelt een stijgende droge luchtbel af per 100 meter hoogte?

In verzadigde lucht komt bij condensatie warmte vrij en is de afkoeling kleiner: gemiddeld 0,6 °C per 100 meter.

Tot boven welke snelheid kunnen de luchtstromingen in zware buien oplopen?

Door die snelle stromingen kan er al zo'n 20 tot 30 minuten na het ontstaan van de wolk intensieve neerslag vallen.

Welk neerslagproces speelt zich af in relatief warme wolken?

Wolkenelementen met verschillende valsnelheden botsen en vloeien samen; in een voldoende grote wolk worden het regendruppels.

Onder welke temperatuur kan het Wegener-Bergeron-Findeisen-proces in werking treden?

Bij dit proces verrijpt waterdamp op ijskristallen, terwijl de onderkoelde druppeltjes ernaast verdampen.

Met welke Latijnse term worden valstrepen onder een wolk aangeduid?

Het is neerslag die uit de wolk valt, maar veelal verdampt voordat het aardoppervlak bereikt is.

Tot welke oververzadiging kan volkomen schone lucht komen voordat condensatie optreedt?

In gewone lucht is zo'n extreme waarde niet nodig: daar slaat waterdamp neer rond aerosolen, kleine zwevende deeltjes.

Hoeveel vloeibaar water bevat cumulusbewolking ongeveer per kubieke meter?

Stratuswolken zitten met zo'n 0,1 tot 0,5 gram aan de lage kant, terwijl een cumulonimbus meestal juist meer bevat.