Estonia — 30 ciekawostek

Z którym państwem Estonia graniczy od południa?

Od wschodu sąsiadem Estonii jest Rosja, a od północy kraj oddziela od Finlandii Zatoka Fińska.

Którego narodu najbliższymi krewnymi są Estończycy?

Oba kraje różni między innymi to, że w Estonii przez wieki silne były wpływy niemieckie, a dziś mieszka tam duża mniejszość rosyjska.

Pod jaką nazwą przeszły do historii estońskie protesty niepodległościowe z 1988 roku?

W Tallinnie demonstrowało wtedy 300 tys. Estończyków, przywrócono flagę narodową, a w listopadzie Rada Najwyższa przyjęła deklarację suwerenności.

Do której grupy językowej należy język estoński?

Estoński jest bardzo blisko spokrewniony z językiem fińskim, a w szkołach jako pierwszego języka obcego uczy się dziś raczej angielskiego.

Która waluta zastąpiła w niepodległej Estonii przejściowe talony?

Stało się to w 1992 roku, kiedy Estonia jako pierwsze państwo powstałe po rozpadzie ZSRR opuściła strefę rublową.

W którym roku Estonia przyjęła walutę euro?

Cztery lata wcześniej kraj został przyłączony do strefy Schengen, a od 2004 roku należy do NATO i Unii Europejskiej.

Jak nazywa się jednoizbowy parlament Estonii?

Zasiada w nim 101 deputowanych wybieranych na cztery lata, a partie muszą przekroczyć próg wyborczy 5%.

Jaką cyfrową koncepcję Estonia wprowadziła jako pierwszy kraj na świecie?

Program pozwala obcokrajowcom rejestrować firmy przez internet i zdalnie nimi zarządzać; do końca 2023 roku skorzystało z niego ponad 100 000 osób z 181 krajów.

Jak nazywa się największe jezioro Estonii, leżące na granicy z Rosją?

W Estonii jest ponad 1000 jezior, które zajmują około 5% powierzchni kraju.

Jak nazywa się estoński epos narodowy, wydany w latach 1857–1861?

Epos ukazał się, gdy Estonia należała do Imperium Rosyjskiego, a niedługo później, w latach 1880–1890, nasiliła się polityka rusyfikacji.

Jak nazywano estoński ruch oporu przeciw sowieckiej okupacji w latach 1944–1953?

W tych latach 15 tys. osób zginęło lub zmarło z głodu, a w 1949 roku rozpoczęła się kolektywizacja.

Która wojna sprawiła, że Estonia stała się częścią Imperium Rosyjskiego?

Mimo zmiany władzy wyznanie luterańskie, niemiecka administracja i status szlachty pozostały niezmienione.

Co po polsku oznacza nazwa estońskiej stolicy, Tallinna?

Wpływy skandynawskie są w Estonii silne, a po 1918 roku rząd zabiegał o przyjęcie kraju do kręgu państw nordyckich.

Po którym wydarzeniu Estonia zadeklarowała 20 sierpnia 1991 roku niepodległość?

ZSRR uznał tę deklarację 6 września, a już w marcu tego samego roku za niepodległością opowiedziało się w referendum 78% obywateli.

Którego dnia 1918 roku ogłoszono deklarację niepodległości Estonii?

Po deklaracji przyszła zwycięska wojna o niepodległość z Rosją, toczona w latach 1918–1920.

Dokąd w 2007 roku przeniesiono z centrum Tallinna pomnik żołnierza radzieckiego?

Przeniesienie wywołało gwałtowne zamieszki rosyjskiej mniejszości, a Estonia stała się celem największego w historii ataku cybernetycznego na infrastrukturę rządu.

Który rzymski historyk jako pierwszy pisał o ludach Aestii?

Od zlatynizowanej nazwy Aestii, nadanej przez starożytnych Germanów ludom mieszkającym na północny wschód od Wisły, może się wywodzić nazwa Estonii.

Kto został prezydentem Estonii w 1992 roku, gdy premierem był Mart Laar?

Obaj byli konserwatystami i stanęli na czele państwa po pierwszych wyborach parlamentarnych, gdy wprowadzono też restrykcyjne prawo o obywatelstwie.

W którym mieście Rosja radziecka uznała w 1920 roku niepodległość Estonii?

Traktat zawarto 2 lutego, a Rosja radziecka zrezygnowała w nim także z „eksportu rewolucji”; w tym samym roku odbyły się pierwsze wybory do parlamentu.

Ile metrów n.p.m. ma Suur Munamägi, najwyższy punkt Estonii?

Większość kraju to niziny o średniej wysokości 50 m, a rzeźbę terenu ukształtował lodowiec: moreny, drumliny, ozy i jeziora.

W którym roku powstał Uniwersytet Dorpacki, najstarsza uczelnia Estonii?

To także największy i najbardziej prestiżowy uniwersytet w kraju; w chwili jego założenia Estonia liczyła zaledwie około 70–100 tys. mieszkańców.

Który duński król opanował w 1219 roku północną Estonię z Tallinnem?

Po podboju powstało Księstwo Estonii, które przetrwało do połowy XIV wieku, gdy Duńczycy sprzedali swoje ziemie inflanckiej gałęzi zakonu krzyżackiego.

Ile wysp i wysepek wchodzi w skład Estonii?

Największe z nich to Sarema i Hiuma, a wszystkie razem zajmują 4,2 tys. km², czyli 9,2% powierzchni kraju.

Który polityk objął w 1934 roku urząd premiera Estonii i zapoczątkował „erę milczenia”?

Zawiesił działalność parlamentu, stowarzyszeń i partii politycznych, a w 1938 roku, po reformie ustrojowej, został prezydentem.

Jaki odsetek mieszkańców Estonii zadeklarował w spisie z 2021 roku związek z jakąś religią?

Aż 58% odpowiadających stwierdziło, że nie czuje się związanych z żadną religią.

W których miastach miał siedzibę estoński rząd na emigracji w latach 1944–1990?

Rząd ten przeciwstawiał się aneksji kraju przez ZSRR, której nie uznały między innymi Stany Zjednoczone i Watykan.

Na ustroju którego państwa wzorowano konstytucję Estonii z 1920 roku?

Ustawa dawała silną pozycję parlamentowi, nie przewidywała głowy państwa, a zmiany w prawie uchwalano w referendum.

Która rzeka jest najdłuższa w Estonii?

Sieć rzeczna jest w Estonii gęsta, zwłaszcza na południu, a klimat kraju ma charakter przejściowy między morskim i kontynentalnym.

Który arabski badacz umieścił w 1154 roku Tallinn w swoim atlasie?

Miasto występuje w tym atlasie pod nazwą Kalawin (Kalevan), a zręby późniejszego Tallinna pojawiły się około 1050 roku.

W który dzień tygodnia w parlamencie Estonii odbywa się godzina pytań do premiera?

Rząd odpowiada przed parlamentem, który kontroluje go także poprzez wotum zaufania lub nieufności oraz interpelacje.