Galapagos – wyspy żółwi i Darwina — 30 ciekawostek

Na którym oceanie leży archipelag Galapagos?

Wyspy leżą na wysokości równika, około 1600 km od wybrzeża Panamy, a najbliższy sąsiad – Wyspa Kokosowa – jest oddalony o blisko 960 km.

Jak nazywał się okręt HMS, na którym Karol Darwin dotarł na Galapagos?

Darwin zaokrętował się jako przyrodnik; kapitanem jednostki był Robert FitzRoy, którego notatki pomogły później przypisać okazy ptaków do poszczególnych wysp.

Co oznacza hiszpańskie słowo „galápago”, od którego wzięła się nazwa wysp Galapagos?

Później wyspy nazywano też Las Encantadas, czyli „Zaczarowane Wyspy”, bo silne prądy sprawiały wrażenie, że ląd przesuwa się po morzu.

W którym roku Karol Darwin przypłynął na wyspy Galapagos?

Statek z Darwinem dotarł do archipelagu 15 września; przyrodnik spędził tam 22 dni i zbadał cztery wyspy.

Jakiej części ciała żółwie słoniowe zawdzięczają swoją nazwę?

Grube, słupowate kończyny tych gadów pokrywają duże tarczki, a palce kończą się potężnymi pazurami.

Dostępu do czego strzegła amerykańska baza lotnicza na Galapagos podczas II wojny światowej?

W 1943 roku stacjonowało tam 2474 wojskowych i 700 cywilów, podczas gdy wszystkich osadników na wyspach było wtedy około 810.

Dla której postaci literackiej wzorem był rozbitek Alexander Selkirk, gość Galapagos?

Selkirk trafił na wyspy około 1708 roku na statku korsarza Woodesa Rogersa, który wcześniej zabrał go z Juan Fernández.

Który gatunek pingwina, żyjący na Galapagos, gnieździ się najdalej na północ?

To gatunek zagrożony; jego niewielką kolonię można spotkać między innymi na wysepce Bartolomé.

W którym roku zmarł Samotny George, ostatni z żółwi słoniowych wyspy Pinta?

Samca odnaleziono w 1971 roku i resztę życia spędził w stacji badawczej; mieszańce z domieszką genów jego podgatunku żyją do dziś.

Którego żeglarza upamiętnia urzędowa nazwa Galapagos – „Archipiélago de Colón”?

Nazwę nadano w 1892 roku, w 400. rocznicę odkrycia Ameryki, ale do dziś pozostaje ona rzadko używana.

Która duża wyspa Galapagos, inaczej niż pozostałe, składa się z aż sześciu wulkanów?

Wulkany te to, od północy na południe: Ecuador, Wolf, Darwin, Alcedo, Sierra Negra i Cerro Azul; najwyższy z nich sięga 1707 m n.p.m.

W którym roku utworzono Park Narodowy Galapagos?

W 1984 roku park ogłoszono rezerwatem biosfery UNESCO, a od 1965 roku trwa program repatriacji żółwi słoniowych.

Wody którego chłodnego prądu morskiego opływają Galapagos w porze suchej?

W porze deszczowej, gdy pasaty słabną, docierają tu cieplejsze wody z basenu panamskiego i warunki stają się bardziej tropikalne.

Jakie zwierzęta chroni sanktuarium utworzone w 2016 roku wokół wysp Darwin i Wolf?

Sanktuarium zajmuje 15 tys. mil kwadratowych, a wszelkie połowy są na jego terenie zabronione.

Na której wyspie Galapagos USA zbudowały w 1942 roku bazę lotniczą?

Bazę zamknięto w 1946 roku; dziś na wyspie działa główne lotnisko archipelagu – port lotniczy Seymour.

Ilu lat dożyła Harriet, najstarsza z żółwi słoniowych o potwierdzonym wieku?

Dojrzałość płciową te długowieczne gady osiągają prawdopodobnie dopiero w wieku około 40 lat.

Na której wyspie Galapagos marynarze zostawiali listy w beczce służącej za pocztę?

Zatokę z beczką nazwano Post Office Bay; oryginał uległ zniszczeniu, ale skrzynka pocztowa stoi tam do dziś.

Który biskup Panamy przypadkiem odkrył wyspy Galapagos w XVI wieku?

Płynął do Peru, gdy jego statek porwał silny prąd; załoga szukała na wyspach wody pitnej, a znalazła foki, wielkie gady i ptaki.

Której gromady kręgowców pierwotnie w ogóle nie było na wyspach Galapagos?

Za to z 178 zaobserwowanych tam gatunków ptaków aż 56 nie występuje nigdzie indziej na świecie.

Który pisarz jest autorem cyklu szkiców „Encantadas, czyli Wyspy Zaczarowane”?

Jedno z dziesięciu opowiadań cyklu zainspirowała historia Patricka Watkinsa, pierwszego osadnika na Galapagos, zwanego Irish Pat.

Co robią zięby Darwina, gdy żółwie słoniowe unoszą się przed nimi na nogach?

To klasyczny przykład symbiozy: gady wyciągają przy tym szyję do góry, a w podobny sposób pomagają im także przedrzeźniacze.

W obrębie której płyty tektonicznej leży archipelag Galapagos?

Wyspy powstały nad plamą gorąca i wskutek ruchów tektonicznych wędrują na południowy wschód w tempie 7 cm rocznie.

Na podstawie czego samce żółwi słoniowych ustalają między sobą hierarchię?

Dorosłe osobniki mają łagodne usposobienie i nie walczą – wygrywa ten, kto potrafi wyżej wyciągnąć głowę.

Jak nazywano żółwie słoniowe, które żeglarze miesiącami wozili pod pokładem jako zapas mięsa?

Gady te są niezwykle wytrzymałe na brak wody i pożywienia, dlatego statki wielorybnicze zabierały ich po kilkaset.

Ile żółwi olbrzymich wielorybnicy zabrali najprawdopodobniej łącznie z Galapagos?

Tylko w latach 1811–1844 z wysp miało zniknąć ponad 15 tys. tych gadów, a połowy były wówczas bardzo dochodowym interesem.

Jaki odsetek gadów i ssaków lądowych Galapagos to gatunki endemiczne?

Endemitami jest też ponad 20% tamtejszych gatunków morskich oraz 30% wszystkich roślin.

Który bukanier sporządził w 1684 roku pierwszą mapę nawigacyjną wysp Galapagos?

Poszczególnym wyspom nadał angielskie nazwy od nazwisk brytyjskich rodów szlacheckich, które popierały bukanierów.

Na jakiej dziedzinie nauki Karol Darwin skupiał się głównie w badaniach Galapagos?

W notatkach z wyprawy przyrodnik prawie nie wspominał o ziębach, które później nazwano jego imieniem.

Który ornitolog uświadomił Darwinowi, że jego ptaki z Galapagos to spokrewnione zięby?

Darwin uważał zebrane okazy za mieszaninę kacykowatych, grubodziobów i łuszczaków i nie oznaczał ich według wysp.

Które pojęcie wprowadził do angielszczyzny bukanier William Dampier, gość Galapagos?

Dampier wzbogacił angielski o ponad 1000 słów, a jego wydana w 1697 roku relacja z podróży zawiera pierwszy opis wysp w tym języku.