Hatszepsut – kobieta faraon — 30 ciekawostek

Którą ceremonialną ozdobę twarzy przyjęła Hatszepsut jako insygnium władzy faraona?

Przemiana w męskiego faraona postępowała etapami, a wiele statui ukazuje władczynię w postaci na wpół żeńskiej i na wpół męskiej.

Z której dynastii starożytnego Egiptu pochodziła władczyni Hatszepsut?

Jej rządy przypadły na okres Nowego Państwa, a uczeni podają aż trzy możliwe datowania panowania, między innymi lata 1479–1458 p.n.e.

W której nekropoli Hatszepsut kazała wykuć dla siebie grobowiec oznaczony jako KV20?

W tym samym grobowcu, obok sarkofagu władczyni, znaleziono także sarkofag jej ojca, Totmesa I.

Z ilu kaskadowo ułożonych tarasów składa się świątynia Hatszepsut w Deir el-Bahari?

Tarasy łączą rampy, a każdy z nich kończył się portykiem; znaczną część budowli wykuto w skale.

Do jakiej krainy Hatszepsut wysłała około 9 roku panowania wyprawę kanclerza Nehesy?

Dowódca ekspedycji był Nubijczykiem, a jej przebieg bogato ilustrują reliefy w świątyni w Deir el-Bahari.

Co znalezione w urnie kanopskiej stało się dowodem tożsamości mumii Hatszepsut?

Znalezisko dokładnie pasowało do ubytku w szczęce jednej z mumii z grobowca Sitre, co potwierdziły później badania DNA.

Jaką rolę wobec pierworodnej córki Hatszepsut pełnił zarządca Senenmut?

Oboje często ukazywano razem na reliefach i w rzeźbach, także w kubicznych posągach, na których dostojnik trzyma małą księżniczkę w ramionach.

Który profesor utworzył w 1961 roku polsko-egipską misję w świątyni Hatszepsut?

Od tamtej pory archeolodzy, konserwatorzy i architekci pracują nad dokumentacją i rekonstrukcją budowli pod auspicjami Centrum Archeologii Śródziemnomorskiej UW.

Który egipski archeolog ogłosił w 2007 roku odnalezienie mumii Hatszepsut?

Badacz przewodniczył wówczas Najwyższej Radzie Starożytności, a mumia spoczywała w sarkofagu z grobowca KV60, odkrytym już w 1903 roku.

Jakim mianem określa się świątynię grobową Hatszepsut w Deir el-Bahari?

Budowlę wzniósł w XV w. p.n.e. Senenmut u stóp gigantycznej ściany skalnej w Tebach.

Którą córkę Hatszepsut wykreowała na księcia krwi, ukazując ją jako męskiego potomka?

Księżniczka była szykowana na następczynię matki, lecz zmarła w młodym wieku i zniweczyła te plany.

Kaplicą czego była Czerwona Kaplica wzniesiona przez Hatszepsut w Karnaku?

Budowla stała pierwotnie na centralnym dziedzińcu świątyni i składała się z dwóch pomieszczeń o łącznej długości około 18 m.

Jaki tytuł kapłański otrzymała Hatszepsut jeszcze za życia swojej matki?

Było to wbrew zwyczajowi: godność tę dziedziczono dopiero po śmierci poprzedniczki. Po ślubie z Totmesem II doszedł do niej tytuł Wielkiej Małżonki Królewskiej.

Który region był ośrodkiem koalicji antyegipskich, z którymi walczył Totmes III?

Po wieloletnim pokojowym panowaniu poprzedniczki nowy władca musiał od razu organizować wyprawy wojenne.

Co oznacza imię Hatszepsut?

Pełniejszy wariant, Chenemet-Amon-Hatszepsut, dodaje do tego określenie „Ta, która kocha Amona”.

Na której władczyni z końca XII dynastii wzorowała się Hatszepsut jako regentka?

Tę poprzedniczkę jako pierwszą określono w tytulaturze mianem faraona rodzaju żeńskiego; ją także ukazywano w postaci na wpół żeńskiej i męskiej.

Świątynia grobowa którego faraona z XI dynastii sąsiaduje ze świątynią Hatszepsut?

Pozostałości tej budowli bada misja niemiecka, a leżącą w tej samej dolinie świątynię Totmesa III – misja polska.

Który architekt, znany od czasów Amenhotepa I, pracował dla Hatszepsut obok Senenmuta?

Pod nadzorem obu fachowców powstały budowle liczniejsze i okazalsze niż dzieła wcześniejszych władców Nowego Państwa.

Jakie imię koronacyjne, czyli prenomen, przyjęła Hatszepsut po objęciu władzy?

Imię to znaczy „Sprawiedliwa jest dusza Re”; jego kartusz wypisano tuszem także na lnianej chuście z mumii Maj-her-pereja.

Kaplicę którego boga zbudowano po prawej stronie środkowego tarasu świątyni Hatszepsut?

Po przeciwnej, lewej stronie tego samego tarasu stanęła kaplica bogini Hathor.

Kształt jakiego instrumentu mają głowice w kaplicy Hathor w świątyni Hatszepsut?

Instrument ten był atrybutem bogini, a głowice zdobi dodatkowo wizerunek jej twarzy.

Ile lat panował prawdopodobnie Totmes II, mąż i przyrodni brat Hatszepsut?

Uważa się, że faktyczną władzę sprawowała wtedy jego żona, która zajmowała się najważniejszymi sprawami państwa.

Jak miała na imię matka Totmesa III, drugorzędna żona Totmesa II?

Po śmierci ojca chłopiec objął tron jako małoletni, dlatego regencję w jego imieniu sprawowała Hatszepsut.

Który arcykapłan Amona ze znakomitego rodu należał do otoczenia Hatszepsut?

Jego dziadek był wezyrem na dworze Totmesa I, a on sam należał do nadzorców budowy świątyni w Deir el-Bahari.

W którym roku odkryto w Deir el-Bahari skrytkę mumii królewskich z urną Hatszepsut?

Urna kanopska nosiła imię władczyni i zawierała między innymi jej zmumifikowaną wątrobę.

Jaki przedmiot z tekstem o drugiej córce Hatszepsut odnaleziono w grobowcu Senenmuta?

Zarządca oświadcza w tym tekście, że piastował urzędy przy obu księżniczkach, młodszej i pierworodnej.

Jak określa się teksty-rebusy wyryte na ramionach kubicznych posągów Senenmuta?

Zakodowano w nich imiona władczyni, co miało wyrażać wieczne oddanie zarządcy; podobne zapisy widnieją też na skarabeuszach.

Jak wabiła się ulubiona suka Maj-her-pereja, pazia królowej Hatszepsut?

Imię zwierzęcia utrwalił napis na obroży złożonej w grobowcu młodzieńca obok ofiarnych chlebów, bukietów i szklanej buteleczki zdobionej emalią.

Kto od 1999 roku przez 20 lat kierował polską ekspedycją w świątyni Hatszepsut?

W latach 2016–2019 jego zastępczynią była dr Jadwiga Iwaszczuk z Instytutu Kultur Śródziemnomorskich i Orientalnych PAN.

Pod którym imieniem Hatszepsut występuje u historyków greckich?

Greccy autorzy znali też dwa pokrewne warianty tego miana: Amesis i Amesse.