Himalaje — 30 ciekawostek

Jaką wysokość ma Mount Everest, najwyższy szczyt Himalajów?

Dalsze miejsca na liście szczytów łańcucha zajmują między innymi Makalu z 8485 m n.p.m. i Czo Oju z 8188 m n.p.m.

Jakie okresowo wiejące wiatry oddziałują na południowe stoki Himalajów?

Północne stoki leżą natomiast w strefie klimatu chłodnego i suchego.

Co oznacza wywodząca się z sanskrytu nazwa „Himalaje”?

Nazwę tworzą dwa sanskryckie człony: himá, czyli „zima, śnieg”, oraz ālaya – „siedziba, leżący”.

Kto w 1986 roku jako pierwszy zdobył Koronę Himalajów?

Ścigał się o to z Jerzym Kukuczką, który skompletował wszystkie ośmiotysięczniki niecały rok później.

Ile z 14 ośmiotysięczników świata znajduje się w Himalajach?

Szczyty przekraczające 8000 m n.p.m. tworzą Wielkie Himalaje, czyli północne z trzech głównych pasm łańcucha.

Które państwo, obok Indii, Chin, Nepalu i Bhutanu, obejmuje część Himalajów?

Cały łańcuch leży w południowej Azji i ma około 250 km szerokości.

Która płyta tektoniczna napierała na eurazjatycką, wypiętrzając Himalaje?

Gdy masywy rosły w górę, część skał „wbijała się” w głąb dokładnie pod nowo powstającym łańcuchem.

W jakich porach roku organizuje się głównie wyprawy w Himalaje?

Lato to pora deszczowa, a zimą wspinaczka jest wyjątkowo trudna ze względu na panujące warunki.

Za krewniaka jakiej istoty, rzekomo żyjącej w Ameryce, bywa uznawany yeti?

W obu przypadkach najczęstszym „dowodem” istnienia są odciski stóp, a opisy spotkań z tymi istotami bywają podobne.

W czasie której orogenezy nastąpiło zasadnicze wypiętrzenie Himalajów?

Główna faza dźwigania się tych gór przypadła na oligocen.

Którą nizinę Himalaje oddzielają od Wyżyny Tybetańskiej?

Południowe stoki gór dostają latem obfite opady: niżej deszczu, a wyżej wyłącznie śniegu.

W jakich górach wznoszą się te ośmiotysięczniki, których nie ma w Himalajach?

Komplet 14 ośmiotysięczników nazywa się Koroną Himalajów, a jej zdobycie to marzenie każdego himalaisty.

W którym roku Polacy dokonali pierwszego zimowego wejścia na Mount Everest?

Szczyt zdobyto 17 lutego; Polacy mają na koncie łącznie dziesięć pierwszych zimowych wejść.

Na ścianie którego szczytu zginął w 1989 roku Jerzy Kukuczka?

Próbował przejść niepokonaną wówczas ścianę południową; Koronę Himalajów zdobywał nowymi, trudniejszymi drogami oraz zimą.

Dolina której rzeki ogranicza Himalaje od wschodu?

Z przeciwnej, zachodniej strony granicę łańcucha wyznacza dolina Indusu.

Około ilu milionów lat temu rozpoczęło się wypiętrzanie Himalajów?

Szacuje się, że proces ten wyraźnie przyspieszył przed około 20 mln lat.

W którym roku Wanda Rutkiewicz weszła na Mount Everest jako pierwsza Europejka?

Była trzecią kobietą na świecie na tym szczycie, a w 1986 roku jako pierwsza kobieta zdobyła K2.

Kto poprowadził w 1960 roku najbardziej znaną wyprawę poszukującą yeti?

Przez dziesięć miesięcy, mimo nowoczesnego sprzętu obserwacyjnego, ekspedycja nie znalazła nawet poszlak.

Które z trzech głównych pasm Himalajów leży najdalej na południu?

Na północy ciągną się Wielkie Himalaje, a pośrodku Małe Himalaje.

Którym co do wysokości szczytem Ziemi jest Makalu?

Makalu mierzy 8485 m n.p.m. i ustępuje w Himalajach tylko trzem wyższym ośmiotysięcznikom.

Dlaczego rozległe pola firnowe występują w Himalajach rzadko?

Na stromiznach firn nie ma gdzie się gromadzić, a jęzory tamtejszych lodowców są zwykle krótkie.

Który himalajski ośmiotysięcznik jest czternastym szczytem Ziemi?

Mierzy 8027 m n.p.m. i jest najniższym z ośmiotysięczników tego łańcucha.

Z jakich skał krystalicznych w przeważającej części zbudowane są Himalaje?

Obok skał magmowych i metamorficznych występują tu skały osadowe z różnych okresów, od prekambru po trzeciorzęd.

Do jakiej prędkości dochodzą huraganowe wiatry wiejące zimą w Himalajach?

Wieją z kierunku północnego i przynoszą gwałtowne załamania pogody; ten okres zaczyna się w pierwszej połowie listopada.

Który lodowiec zalega na północnych stokach Mount Everestu?

Do najdłuższych w Himalajach należą też lodowce Gangotri i Zema, liczące 26 km.

Którym ośmiotysięcznikiem w dorobku Wandy Rutkiewicz miała być Kanczendzonga?

Himalaistka zaginęła w czasie tej wyprawy w maju 1992 roku.

Które małpy uchodzą w jednej z teorii za tak zwane „małe yeti”?

To małpy wąskonose z rodziny Hylobatidae, choć Himalaje leżą poza uznawanym zasięgiem ich występowania.

W którym roku zoologowie po raz pierwszy usłyszeli o przypuszczalnym istnieniu yeti?

Anglik B.H. Hodgson pisał wtedy, że jego tragarze uciekli wysoko w górach przed dużą istotą przypominającą małpę; sam jej nie widział.

Który szczyt o wysokości 7816 m leży w Himalajach Garhwalu?

Himalaje Garhwalu ciągną się od rzeki Satledź po Nepal.

Między którymi rzekami rozciągają się Himalaje Pendżabskie?

W tej części gór wznosi się Nunkun, mierzący 7135 m.