Homer i jego eposy — 30 ciekawostek

Które dwa eposy zalicza się do dzieł Homera?

Grecka tradycja przypisywała mu ponadto zbiór hymnów oraz kilka poematów heroikomicznych.

Na jaką ułomność według legendy cierpiał Homer?

Legendę mogą wspierać dwa epizody z homeryckich epopei, między innymi postać niewidomego barda.

W którym wieku przed naszą erą żył Homer?

Starożytni widzieli w nim aojdę, czyli wędrownego pieśniarza, oraz rapsoda – śpiewaka i recytatora.

Jak nazwano problem niepewnego autorstwa „Iliady” i „Odysei”?

Wątpliwości nie ucichły do dziś; część uczonych sądziła nawet, że każdy z eposów ma innego twórcę.

Jaką hipotezę o Homerze wysuwali niektórzy badacze z braku danych o jego życiu?

Sami starożytni Grecy długo nie mieli takich wątpliwości.

Jakie pochodzenie przypisywali Grecy wybitnym ludziom, a więc i Homerowi?

Taki rodowód świadczył o randze w greckim świecie; Homera uważano za syna rzecznego bóstwa i nimfy.

Kto przełożył fragment „Iliady” jako „Monomachię Parisową z Menelausem”?

Przekład objął tylko fragmenty eposu o wojnie trojańskiej.

Ile miast brało udział w sporze o pochodzenie Homera?

Obok Smyrny i Chios o miano ojczyzny poety spierały się Argos, Ateny, Itaka, Kolofon i Pylos.

Jak nazywa się spowolnienie akcji utworu, typowe dla stylu homeryckiego?

Wywołują je rozbudowane, realistyczne opisy; styl ten cechują też stałe epitety, porównania homeryckie i patos.

W której krainie Azji Mniejszej urodził się prawdopodobnie Homer?

Za miejsce narodzin uchodzą Smyrna albo wyspa Chios, ale o ten zaszczyt ubiegało się wiele greckich miast.

Dziedzictwo jakiej tradycji poezji heroicznej przejął zapewne Homer?

Tradycja ta była długa i bogata, a Homer uchodzi za najstarszego europejskiego poetę znanego z imienia.

Między kim toczy się wojna w przypisywanej Homerowi „Batrachomyomachii”?

Do poematów heroikomicznych łączonych z Homerem należą też „Margites”, czyli „Głuptak”, oraz „Epikichlides”, czyli „Chichotki”.

Kierownikiem jakiej instytucji został Arystarch z Samotraki?

Stanowisko to objął później, już jako uznany gramatyk.

Za twórcę jakiej dziedziny uznaje się Arystarcha z Samotraki?

Wprowadził klasyczny system oznaczeń, używany aż do czasów Orygenesa, między innymi w jego „Heksapli”.

W Olimpii i w którym jeszcze greckim sanktuarium postawiono posąg Homera?

Na posągach się nie skończyło: na wyspach Ios i Chios wzniesiono świątynie poświęcone poecie.

Co według Martina P. Nilssona miało stymulować rytualne pozbawianie bardów wzroku?

Nilsson opisał ten zwyczaj w pracy „Homer and Mycenae”; praktykowano go w wielu regionach.

Jak ma na imię niewidomy bard, który w „Odysei” opiewa bohaterskie czyny?

Ten epizod bywa przywoływany jako argument za legendą o kalectwie samego poety.

Kogo oznaczało w antycznej grece imię Homera?

Chodziło o człowieka towarzyszącego komuś, zmuszonego do podążania za nim.

Który z tych pisarzy przetłumaczył na polski „Odyseję” Homera?

Drugi z wielkich eposów, opowiadający o wojnie trojańskiej, doczekał się osobnych polskich przekładów.

Jak według starożytnego podania pierwotnie nazywał się Homer?

Imię łączono z rzeką Meles płynącą koło Smyrny: jej bóg miał być ojcem poety, a matką nimfa Kreteis.

Który niemiecki filolog ogłosił w 1795 r. teorię pluralistyczną o eposach Homera?

Według tej teorii epopeje to zlepek pieśni z różnych czasów, połączonych w Atenach w VI w. p.n.e.; uczony wyłożył ją w książce „Prolegomena ad Homerum”.

Która tłumaczka wydała polski przekład eposu Homera o wojnie trojańskiej?

Jej tłumaczenie należy do współczesnych polskich wersji tego eposu.

Na jakiej wyspie zmarł na wygnaniu Arystarch z Samotraki?

Chory na puchlinę wodną, zagłodził się tam na śmierć.

Który tłumacz podjął się polskiego przekładu obu eposów Homera?

Utwory uważane tradycyjnie za dzieła Homera były wielokrotnie przekładane na język polski.

Kto przypisywał Homerowi autorstwo zaginionego eposu „Cypria”?

Zaginiony grecki epos opowiadał o wojnie trojańskiej.

Ile antycznych żywotów Homera zebrano w jednym tomie serii Biblioteka Antyczna?

W tym samym tomie znalazły się też tłumaczenia hymnów homeryckich, „Głuptaka”, „Kerkopów” i „Chichotek”.

Czyim uczniem był grecki gramatyk Arystarch z Samotraki?

Arystarch urodził się w 216 r. p.n.e., a zmarł w 144 r. p.n.e.

Który badacz pisał, że żadne zdanie dotyczące Homera nie jest bezsporne?

O życiu poety nie zachowały się żadne wiarygodne wiadomości, choć antyczni Grecy długo nie wątpili, że żył naprawdę.

Jak nazywano aleksandryjskich krytyków, którzy przypisywali eposy Homera dwóm autorom?

Nazwa znaczy „rozdzielacze”; pogląd ten głoszono już w III w. p.n.e.

W którym roku Włodzimierz Appel wydał dwujęzyczną edycję hymnów homeryckich?

Edycja zawiera tekst oryginalny i polskie tłumaczenie; osiem lat wcześniej autor wydał w tej samej formie jeden z poematów heroikomicznych.