Imperium mongolskie — 30 ciekawostek

Pod którym miastem Mongołowie rozbili 9 kwietnia 1241 roku wojska polskich książąt?

W bitwie zginął dowodzący Polakami Henryk II Pobożny. Wcześniej najeźdźcy splądrowali Sandomierz i Kraków, a po zwycięstwie ruszyli na Morawy.

Co było głównym orężem lekkiej kawalerii, stanowiącej większość armii mongolskiej?

Typowy wojownik nosił wojłokowy, pikowany kubrak i futrzaną czapkę z nausznikami, a z konia potrafił strzelać także do tyłu.

Które wielkie miasto Rusi Mongołowie zdobyli 6 grudnia 1240 roku?

Rok wcześniej Mongołowie zajęli Czernihów i zniszczyli stolicę Alanów. Potem wojska Batu ruszyły na miasta Księstwa halicko-wołyńskiego.

Przeciw któremu miastu, stolicy kalifa Al-Mustasima, wyruszył Hulagu?

Kalif odmówił podporządkowania się Mongołom. Miasto padło w lutym 1258 roku, a zdobywcy zabili zarówno władcę, jak i większość mieszkańców.

W którym roku zmarł Czyngis-chan, tuż przed ostatecznym upadkiem państwa Xixia?

Stało się to prawdopodobnie 26 sierpnia. Ostatni władca Tangutów poddał siebie i stolicę we wrześniu, po półrocznym oblężeniu.

Jak nazywała się dynastia założona przez Kubiłaja w Chinach?

Obok niej na początku XIV wieku ukształtowały się trzy inne państwa sukcesyjne: Złota Orda, Chanat Czagatajski i Ilchanat w Iranie.

Nad którą rzeką Mongołowie pokonali w 1223 roku koalicję książąt ruskich i Kipczaków?

Mongolscy wodzowie dotarli na stepy dzisiejszej południowej Rosji po przekroczeniu Kaukazu, gdzie wcześniej dwukrotnie rozbili wojska gruzińskie.

Kogo poślubił Temudżyn, odnawiając dawny sojusz swego rodu z Ongiratami?

Zaręczył ich jeszcze ojciec Temudżyna. Narzeczona była córką Dej Seczena, jednego z wodzów Ongiratów, a ślub zakończył lata izolacji rodziny.

Jakie dzisiejsze miasto leży na miejscu Zhongdu, centralnej stolicy dynastii Jin?

Opuszczone przez dwór Zhongdu poddało się 31 maja 1215 roku armii, która w znacznym stopniu składała się z byłych chińskich i kitańskich poddanych Jin.

Z którego miasta Kubiłaj przeniósł w 1266 roku stolicę do Dadu?

Dawną stolicę założono na prawym brzegu Orchonu. Według Wilhelma z Rubruk nawet w szczycie pomyślności nie była większa niż podparyska wieś Saint Denis.

Wieść o śmierci którego władcy skłoniła Batu do wycofania armii z Węgier wiosną 1242 roku?

Wielki chan zmarł 11 grudnia 1241 roku. Regencję objęła wdowa po nim, Töregene-katun, a bezkrólewie trwało aż cztery i pół roku.

Na przedmieścia którego miasta dotarli mongolscy zwiadowcy pod koniec 1241 roku?

W Boże Narodzenie tego samego roku Mongołowie zniszczyli Budę. Na Węgrzech spędzili lato i jesień, zamierzając widocznie tam pozostać.

Zniszczenie którego ugrupowania Hulagu ogłosił celem swej wyprawy na Bliski Wschód?

Nizaryci kontrolowali wiele niedostępnych twierdz. W 1256 roku poddał się ich przywódca Chorszah, którego potem zabito na rozkaz wielkiego chana.

Jak nazywała się jednostka armii mongolskiej złożona z dziesięciu oddziałów tysięcznych?

Mogła ona działać samodzielnie. Niżej stały dziesiątki, setki i tysiące, a dziesiętników i setników wybierali spośród siebie sami żołnierze.

Które plemię otruło Jesügeja, ojca przyszłego Czyngis-chana?

Po śmierci Jesügeja jego ludzie się rozproszyli, a pozbawiona stad rodzina z małoletnim Temudżynem z trudem walczyła o przetrwanie.

Którego brata Kubiłaja zwolennicy obwołali konkurencyjnym wielkim chanem?

Wojna braci trwała do 21 sierpnia 1264 roku, gdy pokonany się poddał. Zmarł w niewoli dwa lata później, co dało pożywkę pogłoskom o otruciu.

Który dowódca chana Berke splądrował w 1259 roku Kraków i Sandomierz?

Najeźdźcy uprowadzili na stepy ogromną liczbę jeńców, a mongolskie siły zaatakowały wtedy także Litwę i Prusy.

Który alfabet zaadaptowano w 1204 roku do zapisu języka mongolskiego?

Dokonał tego Tatar Tonga, służący wcześniej władcy Najmanów. Odtąd jego rodaków masowo zatrudniano jako skrybów, aż zdominowali imperialną administrację.

Który syn Czyngis-chana został regentem imperium po śmierci ojca?

Jako najmłodszy z braci (otczigin) otrzymał też koczowiska ojca, czyli prawdopodobnie doliny rzek Kerulen i Onon.

Kto pokonał Temudżyna, świeżo obwołanego chanem, w bitwie pod Dałan Bałdżit?

Zwycięzca był bratem krwi Temudżyna i wcześniej pomógł mu odbić żonę z rąk Merkitów. Porażka nie zatrzymała jednak wzrostu sił przyszłego władcy stepu.

W jakiej bitwie Mamelucy pokonali w 1260 roku Kitbogę, dowódcę pozostawionego przez Hulagu?

Starcie z 3 września zakończyło panowanie Mongołów w Syrii i uwolniło Egipt od groźby najazdu. Większość sił wycofano wcześniej z powodu sporów między Czyngisydami.

Który wódz rozstrzygnął bitwę na równinie Mohi, obchodząc Węgrów po moście pontonowym?

Starcie stoczono 11 kwietnia 1241 roku nad rzeką Sajó i Mongołowie byli w nim bliscy przegranej. Po zwycięstwie spalili Peszt.

Do ilu ludzi powiększono ostatecznie gwardię chana wraz z rozwojem państwa Mongołów?

Wcześniej gwardię rozbudowano do tysiąca ludzi. Jej członkowie często piastowali też drugie stanowisko w rosnącej imperialnej administracji.

Namiestnik którego chorezmijskiego miasta zabił w 1218 roku członków mongolskiej karawany?

Zginęli też posłowie domagający się zadośćuczynienia, co stało się casus belli. Miasto padło w lutym 1220 roku po pięciomiesięcznym oblężeniu.

Co prawdopodobnie zabiło wielkiego chana Möngkego podczas oblężenia Hechou?

Władca zmarł 11 sierpnia 1259 roku. Jego śmierć załamała koncentryczny atak kilku mongolskich armii na państwo Songów.

Jak Mongołowie nazywali system stacji pocztowych łączących regiony imperium?

Jego zorganizowanie nakazał następca Czyngis-chana, który powołał też regionalne kancelarie dla Chin i Turkiestanu.

Po zdobyciu którego miasta władca Wietnamu uznał w 1257 roku zwierzchność Mongołów?

Wyprawę poprowadził Uriangkadaj, który wcześniej dokończył podboju Junnanu. W rezultacie ziemie Songów zostały okrążone od południa.

Dokąd dynastia Jin przeniosła stolicę w 1214 roku, prowokując nowy atak Czyngis-chana?

Wcześniej nowy cesarz Xuanzong zgodził się płacić Mongołom trybut. Samo miasto wpadło w ich ręce w maju 1233 roku, po ucieczce ostatniego cesarza, Aizonga.

Jak nazywano zbiór Kökö Debter, w którym Szigi Kutuku zapisywał rozstrzygnięcia prawne?

Trafiały tam decyzje o rozdzielaniu ludzi, wyroki i rozporządzenia samego Czyngis-chana. Szigi Kutuku był „wielkim sędzią” z prawem nad życiem i śmiercią winnych.

Ilu żołnierzy liczyła początkowo osobista gwardia Temudżyna, zwana keszik?

Gwardziści chronili chana, towarzyszyli mu w boju, opiekowali się jego namiotami i regaliami, a także brali udział w naradach na dworze.