Irlandia Północna — 30 ciekawostek

Jakie miasto jest stolicą Irlandii Północnej?

W tym samym mieście leży jeden z dwóch głównych portów morskich kraju, a w jego północnej części zaczyna się autostrada M2.

Którą część wyspy Irlandii zajmuje Irlandia Północna?

Kraj nie jest samodzielnym państwem: stanowi część Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej.

Jak nazywa się porozumienie, które rozstrzygnęło wieloletni konflikt w Irlandii Północnej?

Układ dał też Republice Irlandii możliwość przedstawiania poglądów i propozycji w sprawach spornych między dwoma rządami.

O co walczyła Irlandzka Armia Republikańska (IRA) w Irlandii Północnej?

Po latach walki organizacja ta ogłosiła całkowite rozbrojenie.

Który organ, utworzony w 1998 r., wykonuje część władzy ustawodawczej w Irlandii Północnej?

Organ ten powstał na podstawie ustawy o Irlandii Północnej, przyjętej w ramach porozumienia kończącego konflikt północnoirlandzki.

Ile z dziewięciu hrabstw Ulsteru pozostało przy Zjednoczonym Królestwie po podziale Irlandii?

W hrabstwach tych dominowali protestanci, w większości potomkowie szkockich i angielskich osadników.

Które środowiska polityczne szeroko stosują nazwę Derry zamiast Londonderry?

Druga strona sporu preferuje dłuższą nazwę, dlatego nazwa miasta od lat pozostaje przedmiotem kontrowersji.

Który język był w 2021 r. głównym językiem 1,1% mieszkańców Irlandii Północnej?

Wskazało go 20 100 osób, podczas gdy litewski był głównym językiem 9000 mieszkańców, czyli 0,5%.

Dzięki czemu mieszkańcy Londonderry odparli w 1689 r. atak armii katolickiej?

Wydarzenie to co roku upamiętniają marsze protestantów, które prowokują konflikty z katolikami.

Pod koniec których lat XX wieku wybuchł krwawy konflikt w Irlandii Północnej?

Naprzeciw siebie stanęli republikanie, dążący do zjednoczenia wyspy, oraz unioniści.

Nad jaką rzeką leży Londonderry?

Miasto leży w hrabstwie o tej samej nazwie, a po irlandzku nazywa się Doire lub Doire Cholm Chille.

Którego dnia doszło w Londonderry do tak zwanej krwawej niedzieli?

Stało się to w tej samej katolickiej dzielnicy, w której trzy lata wcześniej toczyły się starcia z udziałem armii i policji.

Co oznacza irlandzkie słowo „doire”, od którego wywodzi się nazwa Derry?

Słowo to występuje również w formie „daire”, a nazwa Derry jest starsza od oficjalnej nazwy miasta.

Którzy dwaj współtwórcy porozumienia pokojowego z 1998 r. dostali Pokojową Nagrodę Nobla?

Układ ten rozstrzygnął trwający wiele dekad spór między zwolennikami pozostania w Wielkiej Brytanii a zwolennikami włączenia do Republiki Irlandii.

Który święty założył w 546 r. klasztor w miejscu dzisiejszego Londonderry?

Właśnie z tego roku pochodzą pierwsze wzmianki dotyczące miasta.

Jaki język zna choć częściowo 10,4% mieszkańców Irlandii Północnej (spis z 2021 r.)?

Taką znajomość zadeklarowało 190 600 osób, choć tylko znikoma ich liczba używa tego języka jako głównego.

W którym roku Irlandzka Armia Republikańska ogłosiła całkowite rozbrojenie?

Nastąpiło to kilka lat po zawarciu porozumienia pokojowego, które zakończyło konflikt północnoirlandzki.

Jaką część ludności całej wyspy Irlandii stanowili w 2011 r. mieszkańcy Irlandii Północnej?

Kraj liczył wtedy 1 810 863 mieszkańców, co odpowiadało zarazem około 3% populacji Wielkiej Brytanii.

Który król ustanowił w 1613 r. statut, z którego wynika oficjalna nazwa Londonderry?

Starsza nazwa, Derry, wywodzi się z języka irlandzkiego.

Dla jakiego odsetka mieszkańców Irlandii Północnej angielski był w 2021 r. językiem głównym?

Jeszcze więcej osób, bo 98,9% społeczeństwa, potrafi posługiwać się tym językiem dobrze lub bardzo dobrze.

Jaki odsetek ludności Irlandii Północnej stanowili katolicy według spisu z 2021 r.?

Protestantów było 37,3%, a 17,4% osób nie identyfikowało się z żadną religią albo żadnej nie zadeklarowało.

Ilu mieszkańców liczyła Irlandia Północna według spisu z 2001 r.?

Aż 91,0% badanych urodziło się na miejscu, a 3,7% w Anglii; spis wykonano przed otwarciem brytyjskiego rynku pracy dla nowych krajów Unii.

Która należąca do rządu firma organizuje transport lokalny w Irlandii Północnej?

Do firmy należą m.in. Ulsterbus, Goldline i NI Railways; większość jej spółek zajmuje się transportem autobusowym.

W którym roku język irlandzki zyskał w Irlandii Północnej status języka oficjalnego?

Stało się to w grudniu; angielski jest językiem urzędowym jedynie de facto, bo jego status nie jest uregulowany prawnie.

Na ile dystryktów podzielona jest Irlandia Północna?

Wśród miast kraju są między innymi Lisburn, Newry, Armagh, Omagh i Enniskillen.

Ilu mieszkańców liczyło Londonderry w 2011 r.?

Pod względem wielkości miasto zajmuje drugie miejsce w Irlandii Północnej.

Jaki odsetek mieszkańców Irlandii Północnej znał w 2021 r. choć częściowo język irlandzki?

To 228 600 osób, ale jako głównym posługuje się tym językiem zaledwie 0,3% mieszkańców, czyli około 6 tys. osób.

W którym roku rada Londonderry zmieniła własną nazwę na Derry City Council?

Od tamtej pory władze samorządowe prowadzą starania także o zmianę nazwy samego miasta.

Która autostrada w Irlandii Północnej ma tylko 1,3 km i jest mostem nad rzeką Lagan?

Najdłuższa z głównych autostrad kraju ma 61 km i łączy stolicę z Dungannon.

W którym roku weszła w życie ustawa oddzielająca Kościół Irlandii od państwa?

Samą ustawę uchwalono dwa lata wcześniej, w 1869 r.; Irlandia Północna nie ma kościoła państwowego.