Jaszczurki — 30 ciekawostek

Na którym kontynencie jaszczurki w ogóle nie występują?

Poza tym jednym lądem żyją wszędzie, także na wielu wyspach oceanicznych.

Który gad żyjący w Polsce jest w rzeczywistości beznogą jaszczurką?

Jego krewniak z przydomkiem „kolchidzki” uchodził dawniej jedynie za podgatunek.

Jaka pod względem rozrodu jest większość gatunków jaszczurek?

Liczba jaj w złożeniu zależy od gatunku oraz od rozmiaru i kondycji fizycznej samicy.

Jak nazywa się odrzucanie i regeneracja ogona u jaszczurek?

Zdolności tej nie mają między innymi warany, agamy i kameleony.

Z jaką szybkością może biec waran z Komodo na krótkim odcinku?

Potrafi też pływać w pogoni za ofiarą.

Która jaszczurka występuje w Polsce najliczniej?

Jaszczurkę zieloną widziano w kraju zaledwie kilka razy i najpewniej już tu wyginęła.

Worki powietrzne jakich zwierząt przypomina dolna część płuca niektórych jaszczurek?

U takich gatunków wymianę gazową zapewnia jedynie wyższa część płuca.

W jakiej randze systematycznej tradycyjnie klasyfikuje się jaszczurki?

Podział ten nie jest powszechnie przyjęty; istnieje tendencja do dzielenia grupy według linii ewolucyjnych.

Na którym kontynencie odkryto najstarsze znane skamieniałości waranów z Komodo?

Pochodzą one z osadów pliocenu i plejstocenu; gatunek najpewniej stamtąd skolonizował wyspy.

Co potrafią jaszczurki dzięki mocno zrośniętym kościom żuchwy?

Wszystkie jaszczurki są uzębione, a u wielu gatunków widać skłonność do redukcji kończyn.

Jaki sposób rozrodu umożliwia samicom warana z Komodo rozmnażanie się bez samców?

Opisano samice, które złożyły niezapłodnione jaja, a młode miały genotyp identyczny z matczynym.

Która rodzina jaszczurek jest jadowita?

Jej łacińska nazwa to Helodermatidae, a jej przedstawiciele nie odrzucają ogona.

Do którego miejsca, inaczej niż u ssaków, sięga rdzeń kręgowy jaszczurek?

Sam mózg jaszczurek jest typowy dla gadów i stanowi niewielki ułamek masy ciała.

Skurcze których mięśni wentylują płuca jaszczurek?

Jaszczurki nie mają przepony, więc to te mięśnie wprawiają płuca w ruch.

Z jakiego mechanizmu oddychania niektóre jaszczurki potrafią przez pewien czas korzystać?

Na co dzień ich płuca wentylowane są ruchami mięśni, bo zwierzęta te nie mają przepony.

Jakie połączenia kręgów ogonowych pozwalają jaszczurkom odrzucić ogon?

Mają one mniejszą wytrzymałość niż reszta kręgosłupa.

W którym miesiącu samice warana z Komodo składają jaja?

Gody trwają od maja do sierpnia, a jaja w pergaminowatych osłonkach trafiają do jam wykopanych w ziemi.

Jaką długość osiągają najmniejsze jaszczurki?

Największe dorastają do około 3,5 m.

Ile ważą świeżo wyklute warany z Komodo?

Młode mają wtedy 40 cm długości.

Jaką naukową nazwę nosiły dawniej jaszczurki, dziś określane jako Lacertilia?

To gady łuskonośne o oczach wyposażonych w powieki i czaszce typu diapsydalnego.

Do którego naczynia serce jaszczurki kieruje krew nienatlenowaną?

Serce to ma dwa przedsionki i jedną komorę, podzieloną niepełną przegrodą.

W którym roku założono Park Narodowy Komodo, by chronić tamtejsze warany?

Waran z Komodo jest gatunkiem zagrożonym wyginięciem.

Które łuskonośne, obok węży, tradycyjnie wyłącza się z grupy jaszczurek?

Wszystkie pozostałe łuskonośne, czyli Squamata, trafiają w tym ujęciu do jaszczurek.

Około ilu szczepów bakterii żyje w ślinie warana z Komodo?

Rozwijają się one dzięki resztkom mięsa pozostającym między zębami zwierzęcia.

Ile zębów ma w szerokiej szczęce waran z Komodo?

Jego ciało pokrywają ziarniste łuski, a ciemnobrązowy grzbiet zdobią czarne plamki.

Jakich struktur nie ma w płucach jaszczurek?

Oskrzela otwierają się wprost do jamy płuca, pokrytej fałdami z licznymi woreczkami.

Ile par nerwów czaszkowych mają jaszczurki?

Ich mózg jest typowy dla gadów i ma dobrze rozwinięty móżdżek.

Jaki kłykieć potyliczny mają jaszczurki, podobnie jak wszystkie gady?

Żebra jaszczurek ciągną się wzdłuż całego kręgosłupa piersiowego i brzusznego.

Jakim taksonem są jaszczurki, skoro nie obejmują węży, ale obejmują ich przodków?

Z tego powodu część nowszych systemów w ogóle nie wyróżnia takiej grupy.

Która jaszczurka jest jedynym żyjącym przedstawicielem rodziny Shinisauridae?

Rodzinę tę zalicza się do Autarchoglossa, podobnie jak waranowate i scynkowate.