Jom Kipur: święto, post i obrzędy — 30 ciekawostek

Co po polsku oznacza nazwa święta Jom Kipur?

Nazwę tłumaczy się też jako dzień przebłagania; po polsku zapisuje się ją na kilka sposobów, między innymi Jom Kippur i Jom ha-Kipurim.

Jaki charakter ma Jom Kipur, jedno z najważniejszych świąt żydowskich?

To jedno z najbardziej uroczystych świąt judaizmu, a w poście i modlitwach uczestniczy także wielu niereligijnych Żydów.

Do której pory trwa post Jom Kipur, rozpoczynany o zachodzie słońca w wigilię?

Przez cały ten czas obowiązuje też całkowity zakaz pracy, a wierni nie myją się i nie namaszczają ciała.

Dźwięk jakiego instrumentu rozlega się na zakończenie Jom Kipur?

Poprzedzają go modlitwy, które tego dnia wyjątkowo dzielą się na kilka części, od wieczornej po zamykającą.

Jak w Polsce błędnie nazywa się żydowskie święto Jom Kipur?

Ta potoczna nazwa odpowiada hebrajskiemu Jom ha-Din; równie błędnie mówi się o „Dniu Odpustu”.

Które święto otwiera okres pokuty zamykany przez Jom Kipur?

Okres ten nosi nazwę Jamim Noraim, a postępowanie wiernego w tych dniach może wpłynąć na końcowy osąd.

Kto według tradycji biblijnej ustanowił cykl świąt obejmujący Jom Kipur?

Mimo tej tradycji początki samego cyklicznego rytu pozostają nieznane.

Ile ksiąg otwiera się w niebie w pierwszym dniu żydowskiego nowego roku?

Obok „Księgi Życia” dla czyniących dobro i „Księgi Śmierci” dla niepoprawnych grzeszników jest jeszcze jedna: dla osób, których nie można jednoznacznie ocenić.

W którym miesiącu kalendarza żydowskiego przypada Jom Kipur?

Święto wypada dziesiątego dnia tego miesiąca; w kalendarzu gregoriańskim to wrzesień albo październik.

Co w Izraelu zamiera w Jom Kipur oprócz ruchu drogowego i lotniczego?

Większość mieszkańców kraju w ogóle powstrzymuje się tego dnia od podróży.

Jaki ptak służy tradycyjnie za istotę zastępczą w obrzędzie kaparot?

Ptaka okręca się nad głową, a po ceremonii zabija; mięso zjada właściciel albo trafia ono do ubogich.

Która z ksiąg Tory przynosi pełny opis święta Jom Kipur?

Wcześniejsza tradycja z Księgi Liczb nie podaje jeszcze żadnego określenia dla tego święta.

Jakiego obuwia nie wolno nosić w Jom Kipur?

Zakazy obejmują także mycie się, namaszczanie ciała i używanie perfum.

Co wierni rozdają ubogim w wigilię święta Jom Kipur?

Tego samego wieczoru składa się ofiary na cele dobroczynne, a w synagodze rozbrzmiewa modlitwa Kol Nidre.

Ile dni liczy okres pokuty, który kończy się w Jom Kipur?

Okres ten, zwany Jamim Noraim, zaczyna się wraz z żydowskim nowym rokiem.

Co według tradycji dzieje się z niebiańskimi księgami w Jom Kipur?

Właśnie wtedy zapada werdykt; stąd życzenie „dobrego zapieczętowania”, składane przed świętem.

Co arcykapłan mógł wypowiadać tylko raz w roku, podczas obrzędów Jom Kipur?

Chodzi o Tetragram; za każdym razem, gdy padał, zebrani wierni odpowiadali formułą uwielbienia.

Czego zamiast koguta używa się częściej w obrzędzie kaparot?

Pieniądze te rozdaje się później na cele dobroczynne.

Co znaczy życzenie „com kal”, składane tradycyjnie przed Jom Kipur?

Drugie tradycyjne życzenie, gmar chtima towa, oznacza „dobrego zapisu” albo „dobrego zapieczętowania”.

Z ilu części wyjątkowo składają się modlitwy na święto Jom Kipur?

Porządek otwiera wieczorny Maariw, po nim następują między innymi Szachrit, Musaf i Mincha.

Dla kogo przeznaczano kozła wyganianego na pustynię w dawnym obrzędzie Jom Kipur?

Drugiego z dwóch wprowadzanych kozłów składano w ofierze za grzechy „dla Pana”.

Co rodzice wygłaszają nad dziećmi przed wyjściem z domu w wigilię Jom Kipur?

Ma ono sprawić, by dzieci zostały zapisane do Księgi Życia.

Jak złożone przysięgi religijne unieważnia modlitwa Kol Nidre?

Nazwa modlitwy znaczy po polsku „Wszystkie ślubowania”; odmawia się ją przed wieczorem święta.

Do której części Świątyni Jerozolimskiej arcykapłan wchodził tylko w Jom Kipur?

Po polsku to miejsce nazywa się „Świętym Świętych”; miała się tam znajdować Arka Przymierza.

Jak nazywa się wyznanie grzechów, centralny ryt święta Jom Kipur?

Wyznanie to wierni kierują bezpośrednio do Boga.

Jakim mianem, podkreślającym rangę święta, bywa nazywany Jom Kipur?

Po hebrajsku brzmi to Szabat Szabaton; mówi się też o Najważniejszej Sobocie i „Szabacie uroczystego odpoczynku”.

Jak rabini nazywają święto Jom Kipur?

Słowo to znaczy po prostu „dzień”; tak samo nazywa się traktat z przepisami o obchodach święta.

Od których Żydów wywodzi się być może zwyczaj kaparot?

Zwyczaju nie opisuje Talmud, a do czasów współczesnych przetrwał on u Żydów aszkenazyjskich.

Z jaką ideą wiąże się hebrajski rdzeń kpr obecny w nazwie Jom Kipur?

W językach semickich przyjmuje się dla niego znaczenia „zakrywania”, „zmazywania” i „ścierania”.

Czym arcykapłan napełniał kadzielnicę przed wejściem do najświętszego miejsca Świątyni?

Wewnątrz umieszczał na węglach kadzidło i wznosił krótką modlitwę.