Kiribati — 30 ciekawostek

Na którym oceanie leży wyspiarskie państwo Kiribati?

Wyspy kraju należą do trzech archipelagów Mikronezji i Polinezji.

Które państwo zajęło wyspy dzisiejszego Kiribati podczas II wojny światowej?

Wyspy stały się częścią linii obrony na Pacyfiku, którą alianci przełamali dopiero po krwawych walkach.

Od którego święta pochodzi polska nazwa wyspy Kiritimati?

Miejscową nazwę czyta się „kirismas”; to największa z 33 wysp tworzących państwo.

Jaka waluta obowiązuje w Kiribati?

Rozwój gospodarki utrudniają brak wykwalifikowanej siły roboczej, słabo rozwinięta infrastruktura i duża odległość od rynków światowych.

Jakie wiatry przeważają w Kiribati od kwietnia do października?

Klimat wysp jest równikowy, ze średnią temperaturą miesięczną 27–29 °C i okresowymi suszami.

Który południk przechodzi przez obszar, na którym rozsiane są wyspy Kiribati?

Dzięki temu Kiribati jest jedynym krajem świata położonym na wszystkich czterech ćwiartkach kuli ziemskiej.

W którym roku alianci przełamali japońskie pozycje na atolu Tarawa?

Stało się to w listopadzie, po długotrwałej i krwawej walce; bitwę uznano za punkt zwrotny kampanii aliantów w tym obszarze.

Jakie niepodległe państwo utworzyły w 1978 roku Wyspy Ellice?

Wyspy Ellice oddzieliły się w 1975 roku od brytyjskiej kolonii, z której reszty powstało później Kiribati.

Zniekształceniem angielskiej nazwy których wysp jest słowo Kiribati?

Nazwę kraju wymawia się „kiribas” – tak angielską nazwę głównej grupy wysp przekształcił miejscowy język mikronezyjski.

Jaki surowiec, dawniej główne źródło dochodów Kiribati, był w 1979 roku na wyczerpaniu?

Kraj ma niewielkie zasoby złóż mineralnych; większość PKB i eksportu dają ryby i kopra.

Jak nazywa się wewnętrzna laguna atolu Kiritimati?

Laguna częściowo już wyschła i jest w dużej mierze zamknięta, odcięta od oceanu.

Po odkryciu pokładów jakiego surowca anektowano w 1900 roku wyspę Ocean, czyli Banabę?

Banaba to jedyna wyspa Kiribati, która nie jest atolem; wyspy Line i Feniks wcielano po kawałku przez kolejnych 20 lat.

Na ile metrów nad poziom oceanu wznosi się najwyższy punkt Kiribati?

Kiribati należy do najniżej położonych państw świata, dlatego szczególnie zagraża mu podnoszenie się poziomu wód oceanicznych.

Kto sprawował urząd prezydenta Kiribati w latach 2003–2016?

Wcześniej, w wyborach w 1994 i 1998 roku, na to stanowisko wybierano Teburoro Tito.

Około ilu kilometrów wynosi rozciągłość wysp Kiribati z zachodu na wschód?

Z północy na południe skrajne wyspy dzieli ponad 2000 km.

Kto obok Fidżyjczyków najeżdżał dawniej wyspy Kiribati, wnosząc elementy polinezyjskie?

Liczne małżeństwa mieszane sprawiły, że kultura, tradycje i wygląd mieszkańców wysp są w miarę jednorodne.

Którego dnia 1979 roku Kiribati oficjalnie uzyskało suwerenność?

Własny rząd wyspy miały już od 1977 roku, a wraz z suwerennością przyjęły obecną nazwę.

Kto został pierwszym prezydentem Kiribati po uzyskaniu niepodległości?

Rządził krajem przez dwanaście lat, do 1991 roku.

Kto już w latach 50. zaproponował użycie Kiritimati do załogowych lotów kosmicznych?

Położenie wyspy prawie na samym równiku daje bardzo dobre warunki do działania kosmodromu.

Ile wysp liczy archipelag Feniks należący do Kiribati?

Tyle samo wysp kraju leży w archipelagu Line, a dwa razy więcej, bo 16, w jego głównej grupie.

W którym roku Wielka Brytania utworzyła protektorat na wyspach dzisiejszego Kiribati?

Zgodzono się na to, by uspokoić sytuację na wyspach; od 1916 roku protektorat miał już status brytyjskiej kolonii.

Po której wsi na Kiritimati pozostały tylko niezamieszkałe ruiny?

Cztery zamieszkane wsie wyspy to Tabwakea, London, Banana i licząca 403 mieszkańców Poland.

Ile kilometrów kwadratowych liczy powierzchnia lądowa atolu Kiritimati?

Cała wyspa razem z wewnętrzną laguną zajmuje 642 km².

Jaki tytuł nosi prezydent Kiribati, zarazem głowa państwa i szef rządu?

Każda zamieszkana wyspa ma ponadto lokalną radę, która zajmuje się bieżącymi sprawami wspólnoty.

Jaką angielską nazwę nosi niezamieszkany atol Caroline w Kiribati?

Atol leży na południowy wschód od Kiritimati, podobnie jak kilka innych bezludnych atoli w tej okolicy.

Największa znana kolonia jakich ptaków istnieje na Kiritimati?

Wyspa jest zarazem jednym z ostatnich terenów lęgowych oceannika białogardłego.

Do której instytucji Suitupe Kiritome z Kiritimati skierowała w 2005 roku petycję?

Poszkodowana w próbach nuklearnych mieszkanka wyspy domagała się stałej opieki medycznej, zwłaszcza badań wykrywających wczesne stadia nowotworów.

Którego japońskiego wahadłowca portem docelowym miało być lotnisko Aeon na Kiritimati?

Projektu wahadłowca zaniechano, a duże lotnisko pozostało opuszczone.

Która wyspa archipelagu Line nie wchodzi w skład Kiribati?

Poza granicami państwa pozostają też Palmyra i Kingman; reszta archipelagu należy do Kiribati.

Ilu mieszkańców liczyło Kiritimati według spisu ludności z 2020 roku?

To zaledwie kilka procent ludności kraju, choć wyspa obejmuje większość jego obszaru lądowego.