Przejdź do treści

30 ciekawostek

Klonowanie — 30 ciekawostek

Dowiedz się czegoś nowego, a potem sprawdź się w quizie.

Wygenerowany po polsku przez AI na podstawie naszego angielskiego quizu; źródła prowadzą do polskiej Wikipedii.

Wiesz to wszystko? Udowodnij.

Rozwiąż quiz z 30 pytań
1

Na cześć której piosenkarki country nazwano słynną sklonowaną owcę z Instytutu Roslin?

Było to żartobliwe nawiązanie do pochodzenia komórek użytych do klonowania – pobrano je z wymienia.

2

Jakie zwierzę sklonowali południowokoreańscy naukowcy, tworząc samice Snuwolf i Snuwolffy?

O sukcesie donieśli w 2007 roku naukowcy z Seoul National University, a pochodzenie obu samic potwierdziły badania DNA.

3

W którym roku urodziła się owca Dolly?

Przyszła na świat w lipcu i żyła niecałe siedem lat, cały czas w tym samym instytucie badawczym.

4

Do jakiej komórki, pozbawionej wcześniej jądra, przenosi się jądro przy klonowaniu zwierząt?

Dawczyni takiej komórki pochodzi z reguły z tego samego gatunku – transfer jądra między różnymi gatunkami rzadko bywa skuteczny.

5

Jakim zwierzęciem był Snuppy, sklonowany w kwietniu 2005 roku?

Trzy lata później sklonowano również labradory.

6

Jakie komórki uzyskane przez klonowanie mogą się różnicować we wszystkie typy komórek ciała?

Ich pozyskiwanie nie wiąże się z otrzymaniem całego organizmu, a komórki od dawców z chorobą dziedziczną mogą służyć jako model do badań.

7

Z jakiej części ciała dorosłej owcy pobrano komórki, z których sklonowano Dolly?

Dowiodło to, że cały organizm można sklonować z w pełni zróżnicowanych komórek, zdolnych odzyskać pluripotencjalność.

8

Pod jakim szkockim miastem leży Instytut Roslin, w którym sklonowano owcę Dolly?

Owca spędziła w tym instytucie całe życie, nieustannie skupiając na sobie uwagę mediów.

9

W jakim typie rozmnażania powstają naturalne klony, np. kolonie bakterii czy odrośla roślin?

W biologii klonami nazywa się organizmy o identycznym lub prawie identycznym materiale genetycznym.

10

Na jakie schorzenie zaczęła cierpieć w 2001 roku pięcioletnia owca Dolly?

Dolegliwość dotknęła lewą tylną nogę i ustąpiła po lekach przeciwzapalnych; u owiec zwykle nie pojawia się ona przed dziesiątym rokiem życia.

11

W którym roku uśpiono owcę Dolly z powodu postępującej choroby płuc?

Stało się to 14 lutego, kilka dni po tym, jak owca zaczęła kaszleć, a badania potwierdziły rozwijający się guz.

12

Na jaką łacińską zasadę powołują się medyczne zastrzeżenia wobec klonowania ludzi?

Niedoskonałości techniki i mutacje somatyczne w komórkach dawcy sprawiają, że ludzki klon najprawdopodobniej cierpiałby na zaburzenia genetyczne.

13

Projekt sklonowania jakiego wymarłego zwierzęcia ogłosiło Muzeum Australijskie?

Z projektu ostatecznie się wycofano; jego pierwszym etapem miało być uzyskanie biblioteki genowej.

14

Jakie struktury chromosomów owcy Dolly okazały się krótsze, niż oczekiwano w jej wieku?

Stąd wzięły się sugestie, że owca była „stara” już w chwili narodzin, jednak dodatkowe badania nie wykazały oznak przedwczesnego starzenia.

15

Co oznaczało greckie słowo, od którego pochodzi termin „klon”?

W XIX-wiecznej angielszczyźnie słowem „clon” nazywano roślinę wyhodowaną z ukorzenionego pędu.

16

Które organella klonu pochodzą od dawczyni oocytu, a nie od dawcy jądra komórkowego?

Mają one własny materiał genetyczny, dlatego klon jest wierną kopią dawcy tylko pod względem DNA jądrowego.

17

Kto kierował grupą, która w 2004 roku ogłosiła rzekome sklonowanie człowieka?

Doniesienie o otrzymaniu pluripotentnych komórek ze sklonowanych ludzkich blastocyst już rok później okazało się sfałszowane.

18

Jakim zwierzęciem była Cumulina, sklonowana w 1998 roku przez Wakayamę i Yanagimachiego?

Kolejne lata przyniosły klony następnych ssaków, m.in. muła, konia i jelenia szlachetnego.

19

Na ile przeprowadzonych prób przypadła jedna udana, której wynikiem była owca Dolly?

Udany eksperyment nosił oznaczenie 6LL3; niska wydajność metody stała się później jednym z argumentów krytyków.

20

Czym pobudzono do podziałów komórkę, z której rozwinęła się owca Dolly?

Wcześniej jądro komórki somatycznej przeniesiono mikropipetą do oocytu pozbawionego własnego jądra.

21

Który badacz z powodzeniem sklonował żabę Xenopus laevis?

Jego wynik kwestionowano przez wiele lat, zwłaszcza po nieudanych próbach klonowania ssaków, więc wielokrotnie udoskonalał eksperyment.

22

Jak nazywa się przeniesienie pojedynczego fragmentu genomu z jednego wektora do drugiego?

Samo klonowanie genów polega na łączeniu fragmentów materiału genetycznego z wektorem molekularnym i namnażaniu ich w innym organizmie.

23

Jakiej rasy owce dostarczyły komórek jajowych do sklonowania Dolly?

Czarne pyski dziedziczą się u owiec dominująco, więc taka cecha u jagnięcia od razu zdradziłaby niepowodzenie eksperymentu.

24

W jakiej dyscyplinie jeździeckiej startował wałach Pieraz, sklonowany w 2005 roku?

Klon, ogier nazwany Pieraz-Cryozootech-Stallion, doczekał się pierwszego potomstwa w 2008 roku.

25

Do jakich komórek odróżnicowuje się komórki dawcy przy klonowaniu roślin?

U zwierząt stosuje się zwykle inną technikę: przeniesienie jądra komórki somatycznej do komórki rozrodczej pozbawionej własnego jądra.

26

Kto w 1938 roku zaproponował użycie transferu jądrowego do sklonowania organizmu?

Pomysł miał rozstrzygnąć spór, czy podczas różnicowania komórki tracą materiał genetyczny – gdyby tak było, klonowanie byłoby niemożliwe.

27

Ile zarodków uzyskano i wszczepiono matkom zastępczym w eksperymencie z owcą Dolly?

Jednej matce zastępczej wszczepiano często po dwa lub trzy zarodki.

28

Po ilu dniach rozwoju blastocystę, z której powstała Dolly, wszczepiono matce zastępczej?

Po 45 dniach stwierdzono prawidłowe zawiązanie się ciąży, a jej dalszy przebieg śledzono ultrasonograficznie.

29

Jak nazywa się wywoływana przez retrowirusa JSRV choroba owiec, którą wykryto u Dolly?

To powszechna u owiec forma raka płuc, łatwo przenoszona przez kontakt bezpośredni; trzy lata wcześniej zabiła innego klona z tego samego stada.

30

Z jakich komórek Hochedlinger i Jaenisch sklonowali w 2002 roku myszy?

Uzyskane osobniki zachowały rearanżacje genu receptora typowe dla komórek wyjściowych – to najsilniejszy dowód, że da się klonować z komórek zróżnicowanych.

Znasz się na: Klonowanie?

Sprawdź te ciekawostki w interaktywnym quizie.

Rozwiąż quiz z 30 pytań
Klonowanie — 30 ciekawostek, których nie znasz