Król Artur i legendy arturiańskie — 30 ciekawostek

Jak nazywał się potężny zamek zbudowany według legendy przez króla Artura?

Jedna z hipotez umieszcza tę warownię nie w Kornwalii, lecz na półwyspie Lleyn, skąd widać wyspę Bardsey.

Kto według legend arturiańskich był ojcem króla Artura?

Matką władcy była Igerna, a jego przyrodnimi siostrami między innymi Elaine z Garlot i Morgan le Fay.

Romans żony króla Artura z którym rycerzem przyczynił się do końca Okrągłego Stołu?

Do upadku bractwa doprowadziło też pojawienie się nieślubnego syna władcy.

Na przełom których wieków datuje się legendarnego władcę Brytów, króla Artura?

Historyczność tej postaci i szczegóły jej biografii pozostają przedmiotem sporów historyków.

Który rycerz Okrągłego Stołu doprowadził do sukcesu wyprawę po świętego Graala?

Kielich mógł odnaleźć tylko najbardziej prawy spośród ludzi; wyprawę zorganizowano, gdy ukazał się on na królewskim zamku.

Kto jest autorem monumentalnego dzieła „Le Morte d’Arthur”, wydanego w 1485 roku?

To ono wywarło zapewne największy wpływ na postrzeganie legendy arturiańskiej w krajach anglosaskich.

W co, oprócz kamienia, wbity był miecz, którego wyjęcie uczyniło Artura królem?

Oręż ten nie służył władcy długo: złamał się później podczas jednej z bitew.

Na powieści którego pisarza oparto disnejowski film animowany „Miecz w kamieniu”?

Animacja Walta Disneya opowiada o chłopcu, którego do roli władcy przygotowuje czarodziej Merlin.

Pod jaką miejscowością król Artur stoczył resztkami sił swoją ostatnią bitwę?

Wcześniejsza nazwa tego miejsca, Cadgamlan, oznaczała rzeź.

Co oznacza nazwa Avalon, wyspy z legend o królu Arturze?

Jabłoń była święta zarówno dla Celtów, jak i dla Rzymian, a jej ścięcie wiązało się ze śmiercią.

W jakim języku pisał dwunastowieczny walijski kronikarz Geoffrey z Monmouth?

Dzisiejszy kształt legendy współtworzyli także poeci piszący po francusku, wśród nich Wace of Jersey.

Kogo uważa się za pierwszego autora dworskich romansów o królu Arturze i jego rycerzach?

Wprowadził do legendy wątki typowe dla prowansalskiej lirycznej poezji dworskiej, a podtekst religijny zszedł u niego na dalszy plan.

W której bitwie Artur jako jeden z wodzów Brytów miał pokonać najeźdźców?

Wiadomość ta pochodzi ze źródeł spisanych najwcześniej w IX wieku, dlatego historycy często ją podważają.

Który kronikarz napisał „Historia Brittonum”, gdzie Artur pojawia się po raz pierwszy?

Kronika pochodzi z IX wieku i jest najstarszym tekstem pisanym, w którym występuje ten władca.

Skąd pochodzili Szkoci, celtyccy piraci łupiący w V wieku zachodnie wybrzeża Brytanii?

Północ wyspy pustoszyli w tym samym czasie Piktowie, rdzenni mieszkańcy dzisiejszej Szkocji.

Z jakiego rzymskiego imienia według części badaczy wywodzi się walijskie imię Arthur?

Samo rzymskie imię miało prawdopodobnie pochodzenie mesapijskie lub etruskie.

Pod jaką inną nazwą znany jest Excalibur, miecz podarowany Arturowi przez Panią Jeziora?

Władca dostał go od Nimue po tym, jak jego pierwszy oręż pękł w bitwie.

Jak Geoffrey z Monmouth przedstawia panowanie Artura w „Historia Regum Britanniae”?

Spokój w państwie nastaje w tej kronice tylko dwukrotnie, i to na krótko.

Kim z pochodzenia był poeta Wace, który przełożył wierszem część dzieła Geoffreya z Monmouth?

Przekładał na francuski i choć deklarował sprawdzanie faktów, dodał do opowieści wiele elementów fikcyjnych.

Decyzją którego cesarza Brytania przestała w 410 roku być rzymską prowincją?

Trzy lata wcześniej wyspę opuściły regularne oddziały, wysłane do obrony Galii przed ludami germańskimi.

Który Bryt, ożeniony z Rzymianką, zdobył władzę nad Brytanią około 441 lub 442 roku?

Doszedł do władzy w wyniku wojny między klanami brytańskimi, a potem na jakiś czas przepędził Piktów za Mur Hadriana.

W którym roku ukazał się pierwszy arturiański poemat Alfreda Tennysona?

Autor ten przodował wśród twórców, którzy w XIX wieku sięgali po średniowieczne opowieści o rycerzach.

W którym gwiazdozbiorze świeci Arktur, gwiazda wiązana przez niektórych z imieniem Artura?

Arktur to najjaśniejsza gwiazda tej konstelacji, uznawana za strażnika i przywódcę pozostałych; teoria ma jednak niewielu zwolenników.

Który poeta napisał w 1835 roku „The Egyptian Maid”, przypowieść o świętym Graalu?

Średniowieczne legendy arturiańskie początkowo inspirowały w XIX wieku przede wszystkim poetów.

Któremu autorowi przypisuje się splecenie wątków romansowych z chrześcijańską legendą Graala?

Większość jego dzieł nie zachowała się do naszych czasów; wiadomo, że planował trylogię otwieraną utworem „Józef z Arymatei”.

Około którego roku powstała walijska kronika „Annales Cambriae”, wspominająca Artura?

Zawiera ona uważany za autentyczny zapis o śmierci władcy w jego ostatniej bitwie.

W którym roku „Morte d’Arthur” wznowiono drukiem po raz pierwszy od 1634 roku?

Wznowienie było oznaką zainteresowania średniowieczem, które rozbudziły romantyzm, mediewalizm i neogotyk.

Ile skarbów Brytanii zabrał Merlin na wyspę Bardsey po śmierci króla Artura?

Czarodziejowi towarzyszyło w tej podróży dziewięciu bardów.

Na której wyspie osiedlili się Sasi i ich sojusznicy wezwani około 443 roku przeciw Piktom?

Przybyszami dowodzili Hengist i Horsa; zajęli oni także nadmorską część Kentu, a wkrótce zerwali sojusz i zaczęli podbój.

Jak nazywał się przewoźnik, który łodzią zabrał rannego króla Artura do Avalonu?

Władca miał się tam leczyć z ran odniesionych w walce z Medrautem i czekać na czas swojego powrotu.