Kwarc — 30 ciekawostek

Jaki wzór chemiczny ma kwarc?

To odmiana polimorficzna krzemionki, w której wiązania krzemu z tlenem są kowalencyjne, ale silnie spolaryzowane.

Jaki przekrój mają najczęściej słupkowe kryształy kwarcu?

Ściany takich słupków pokrywają prążki ułożone prostopadle do osi kryształu.

Wzorcem którego stopnia w skali Mohsa jest kwarc?

Dzięki temu kwarc rysuje zarówno szkło, jak i stal, co pomaga go rozpoznać.

Co oznacza słowiańskie słowo, od którego pochodzi nazwa „kwarc”?

Dawniej minerał ten znano w polszczyźnie pod nazwą „kwarzec”.

Jak nazywa się czysta, bezbarwna i przezroczysta odmiana kwarcu?

Barwę i przezroczystość zmieniają dopiero dodatki, wtrącenia oraz defekty sieci krystalicznej.

Na jakim zjawisku opiera się działanie zegara kwarcowego?

Drgający kryształ wytwarza impulsy elektryczne, których częstotliwość kolejne dzielniki zmniejszają o połowę.

Która firma stworzyła w 1969 roku pierwszy komercyjny kwarcowy zegarek na rękę?

Zegarek nazywał się Astron, a rok później do sprzedaży trafiły zegarki ze szwajcarskim mechanizmem Beta 21.

Na jaki proces kwarc jest najodporniejszy spośród głównych minerałów skałotwórczych?

Dlatego z niszczonych skał pozostają ziarna kwarcu, z których powstają złoża piasku, żwiru, a nawet otoczaków.

Jaki kamień przypominają brazylijskie ametysty po wyżarzeniu w temperaturze do 470 °C?

Wyżarzaniu poddaje się ametysty o nieatrakcyjnych barwach, a uzyskane kamienie mają żółte zabarwienie.

Które minerały jako jedyne są w skorupie ziemskiej pospolitsze od kwarcu?

Kwarc jest ważnym składnikiem wielu skał magmowych, osadowych i metamorficznych.

Który materiał może pękać wskutek reakcji kwarcu z wodorotlenkiem wapnia?

W reakcji powstają żele krzemionkowe, które pochłaniają wodę i pęcznieją, choć cały proces jest powolny.

Jak nazywa się kwarc skrytokrystaliczny?

Nowa klasyfikacja zna tylko dwie grupy; druga to kwarc makrokrystaliczny, nazywany po prostu kwarcem.

Z jaką częstotliwością w hercach drga kryształ w zegarze kwarcowym?

Kryształ pracuje w obwodzie sprzężenia zwrotnego elektronicznego generatora drgań zasilanego z baterii.

Jaka bryła jest podstawowym elementem budowy sieci krystalicznej kwarcu?

Sąsiednie bryły łączą się wierzchołkami i są względem siebie obrócone, tworząc lewo- lub prawoskrętne spirale.

Rozwój i spadek cen jakich elementów upowszechnił zegary kwarcowe w latach 70. XX wieku?

Wcześniej przez trzy dekady takich zegarów używano jedynie w laboratoriach, bo były duże i podatne na uszkodzenia.

Z iloma atomami tlenu połączony jest każdy atom krzemu w sieci kwarcu?

Kryształ kwarcu nie składa się z oddzielnych cząsteczek, lecz jest siecią kowalencyjną.

Który kwas jako jedyny reaguje z kwarcem?

Produktami tej reakcji są fluorek krzemu oraz kwas fluorokrzemowy.

W jaką odmianę zmienia się bezbarwny kwarc pod wpływem napromieniowania?

Odwrotny skutek ma wygrzewanie, które rozjaśnia tę odmianę oraz ametyst.

Z którym pierwiastkiem kwarc reaguje w temperaturze około 2000 °C, dając krzem?

Reakcję tę wykorzystuje się w przemyśle, a jej drugim produktem jest tlenek węgla.

Co nadaje kwarcowi mlecznemu białe zabarwienie?

Mleczny kwarc bywa też mętnym fantomem wewnątrz przezroczystych kryształów innych odmian.

Jaki przełam ma czysty kwarc?

Do cech rozpoznawczych kwarcu należą też szklisty połysk oraz słaba lub niewyraźna łupliwość.

Który chemik w 1823 roku rozłożył kwarc i wykazał, że to związek tlenu i krzemu?

Przez pewien czas krzemionkę uważano za pierwiastek chemiczny.

W pobliżu którego miasta działała kopalnia kwarcu „Stanisław”?

Kopalnia ta znajdowała się w Górach Izerskich.

Do której grupy krzemianów zalicza się kwarc?

Kwarc bywa kamieniem ozdobnym, a niektóre jego odmiany uznaje się za kamienie szlachetne lub półszlachetne.

W jakim układzie krystalizuje niskotemperaturowy kwarc α?

Ta odmiana występuje w zwykłych warunkach i jest powszechna na powierzchni Ziemi.

Do ilu stopni Celsjusza trwały jest kwarc α?

Przemianie fazowej towarzyszy zmiana objętości, co może powodować pęknięcia materiałów zawierających kryształy kwarcu.

W ilu stopniach Celsjusza topi się kwarc β przy szybkim podgrzewaniu?

Tak wysoka temperatura topnienia utrudnia hodowlę kryształów ze stopionego kwarcu.

Jaki kwas tworzy krzemionka rozpuszczająca się w wodzie?

W temperaturze pokojowej kwarc praktycznie nie rozpuszcza się w wodzie, ale powyżej 100 °C i przy wysokim ciśnieniu jego rozpuszczalność znacznie rośnie.

W jaki minerał przechodzi kwarc β w temperaturze 870 °C?

Temperatura takich przemian rośnie wraz ze wzrostem ciśnienia.

Ile stopni ma w przybliżeniu kąt wiązania Si–O–Si w kwarcu α?

W kwarcu β kąt ten jest nieco większy, a jego rozwartość to główny wyróżnik układu krystalograficznego krzemionki.