Piotr Czajkowski — 30 ciekawostek

Dokąd Czajkowski wyruszył wiosną 1891 r. w swoją najdalszą podróż?

Zaproszono go na cykl koncertów, na których dyrygował własnymi utworami; występował też w Baltimore, Waszyngtonie i Filadelfii.

W którym roku urodził się Piotr Czajkowski?

Imię dostał po dziadku, który zaczynał jako pomocnik lekarza w wojsku, a pod koniec życia był gubernatorem miasta Głazowa.

Jaką chorobę podaje się jako oficjalną przyczynę śmierci Piotra Czajkowskiego?

Kompozytor zmarł jesienią 1893 r. w Petersburgu; część biografów podważa oficjalną wersję.

Który balet Czajkowskiego miał premierę w Moskwie w 1877 r.?

Dwa późniejsze balety kompozytora, „Śpiąca królewna” i „Dziadek do orzechów”, wystawiono po raz pierwszy w Petersburgu.

Pod jakim warunkiem Nadieżda von Meck wypłacała Czajkowskiemu roczną pensję?

Pensja wynosiła 6000 rubli rocznie i pozwoliła kompozytorowi zrezygnować z uczenia w Konserwatorium Moskiewskim.

Kim, zgodnie z planem rodziców, miał zostać młody Piotr Czajkowski po studiach?

Rodzice wybrali drogę typową dla tamtych czasów: najpierw szkoła z internatem, potem uniwersytet.

Na co Czajkowski mocno cierpiał podczas rejsu przez Atlantyk w 1891 r.?

Owacyjne przyjęcie w Ameryce i prośby wielbicieli o autografy szybko pozwoliły mu zapomnieć o niedogodnościach podróży.

Ile lat miał Piotr Czajkowski w chwili śmierci?

Jeszcze w maju tego samego roku dyrygował koncertami w Anglii, skąd wrócił do Rosji bardzo zmęczony.

Która opera wywarła na Czajkowskim szczególnie silne wrażenie w 1876 r. we Francji?

Fascynacja tą tragedią odbiła się później na IV Symfonii i „Eugeniuszu Onieginie”.

Kto zorganizował klasy muzyczne, w których Czajkowski rozpoczął pierwsze studia muzyczne?

Klasy działały przy Rosyjskim Towarzystwie Muzycznym, a rok później przyszły kompozytor przeniósł się do nowo otwartego konserwatorium.

Jaka branża przyniosła fortunę mężowi Nadieżdy von Meck, mecenaski Czajkowskiego?

Wdowa po przemysłowcu przyszła kompozytorowi z pomocą, gdy po powrocie do Moskwy popadł w głęboką depresję.

Jaki przydomek nosi III Symfonia D-dur Czajkowskiego z 1875 r.?

Dwie wcześniejsze symfonie również mają tytuły: „Zimowe marzenia” i „Małorosyjska”.

Które miasto zachwyciło Czajkowskiego najbardziej podczas pierwszej podróży za granicę?

Odwiedził je na sam koniec trasy, która wiodła także przez Antwerpię i Ostendę.

Do wiersza którego poety nawiązuje ballada symfoniczna Czajkowskiego „Wojewoda”?

Muzyka oddaje z jednej strony wzburzenie i zazdrość starego wojewody, z drugiej pełną uczucia scenę miłosną.

Jaki medal otrzymał Czajkowski, kończąc studia w konserwatorium w Petersburgu?

Jego pracą dyplomową była kantata oparta na schillerowskiej „Odzie do radości”.

Z jakiego dzieła pochodzi historia z fantazji Czajkowskiego „Francesca da Rimini”?

Wolny wstęp maluje posępny krajobraz piekła, a tytułowa bohaterka cierpi tam za miłość do brata swojego męża.

W jakim mieście ojciec Piotra Czajkowskiego został w 1837 r. kierownikiem fabryki?

Od 1758 r. działała tam huta żelaza, a Ilja Czajkowski był inżynierem i inspektorem rosyjskich kopalń.

Którego kompozytora Czajkowski polubił jako człowieka, choć jego muzykę uznał za zbyt ponurą?

Spotkali się w 1889 r. w Hamburgu; gustom Rosjanina bardziej odpowiadała twórczość Saint-Saënsa, Gounoda czy Masseneta.

Od kogo Czajkowski dostał w 1877 r. list, od którego zaczęło się jego nieudane małżeństwo?

Ślub odbył się 6 lipca tego samego roku, ale już we wrześniu kompozytor wrócił do Moskwy w bardzo złej kondycji psychicznej.

Którą ze swoich symfonii Czajkowski zadedykował Nadieżdzie von Meck?

W dedykacji nazwał ją swoim najlepszym przyjacielem, a w liście zdradził jej program utworu: niezwyciężone fatum ciążące nad człowiekiem.

Jak brzmiało nazwisko rodowe przodków Piotra Czajkowskiego, zanim zostało zmienione?

Pradziadek kompozytora, XVIII-wieczny kozak Fedir, mieszkał we wsi Mikołajówka w obwodzie połtawskim.

Ile listów wymienili w przybliżeniu Piotr Czajkowski i Nadieżda von Meck?

Korespondencja trwała blisko 13 lat, a listy wysyłano niekiedy po trzy lub cztery dziennie.

Które dzieło Wagnera Czajkowski nazywał nudnym i niezrozumiałym?

Tę samą tetralogię uznawał zarazem za jedno z największych przedsięwzięć muzycznych, a u jej twórcy cenił talent instrumentacyjny.

W którym roku Czajkowski skomponował za granicą operę „Dama pikowa”?

Premiera odbyła się w Petersburgu; również za granicą powstała większość najlepszych dzieł kompozytora.

W którym roku otwarto konserwatorium w Petersburgu, w którym studiował Czajkowski?

Uczył się tam u Rubinsteina i Zaremby, a w następnym roku rzucił posadę w ministerstwie, by poświęcić się wyłącznie muzyce.

Kto namówił Czajkowskiego do pracy nad symfonią programową „Manfred”?

Po kilku miesiącach powstało czteroczęściowe dzieło o cierpieniach i wędrówkach bohatera oraz jego marzeniach o utraconej Astarcie.

W którym roku Czajkowski odbył swoją pierwszą podróż za granicę?

Jechał jako sekretarz i tłumacz inżyniera Pisariewa i zobaczył między innymi Berlin, Hamburg, Brukselę i Londyn.

Jakim orderem car uhonorował Piotra Czajkowskiego w 1884 r.?

Było to odznaczenie IV klasy, przyznane kompozytorowi na przełomie lutego i marca.

Który krytyk muzyczny podsunął Czajkowskiemu szekspirowski temat fantazji „Burza”?

Zwrócił uwagę na muzyczne możliwości tkwiące w tematyce podróży morskiej; utwór ma symetryczny plan, od obrazu morza do obrazu morza.

Która opera Czajkowskiego jest gruntowną rewizją jego wcześniejszego „Kowala Wakuły”?

Nowa wersja miała premierę w Moskwie w 1887 r., jedenaście lat po petersburskiej premierze pierwowzoru.