Pireneje — 30 ciekawostek

Na pograniczu których dwóch państw leżą Pireneje?

Łańcuch ciągnie się od oceanu na zachodzie po Morze Śródziemne na wschodzie, a jego grzbiet na większości długości wyznacza granicę państwową.

Które księstwo leży w całości w Pirenejach?

Ten niewielki kraj zajmuje środkową część łańcucha, a główny grzbiet gór przebiega także przez jego terytorium.

Nad którą zatoką Pireneje łączą się na zachodzie z Górami Baskijskimi?

Im dalej na zachód, tym niższe są Pireneje: średnia wysokość pasma stopniowo maleje w tym kierunku.

Jak nazywa się najwyższy szczyt Pirenejów?

Najwyższe szczyty pasma zbudowane są z granitów, a rekordzista wznosi się w hiszpańskiej prowincji Huesca.

W czasie której orogenezy powstały Pireneje?

Góry budują skały krystaliczne i osadowe, a ich najwyższe partie wyrzeźbione są w granitach.

Jak inaczej nazywa się Pireneje Zachodnie?

Łańcuch dzieli się zazwyczaj na trzy części; dwie pozostałe to Centralna i Wschodnia.

Z którego języka, według teorii konkurencyjnej wobec greckiej, pochodzi nazwa Pirenejów?

W tym języku góry noszą dziś nazwę Pirinioak.

Jaką długość osiągają Pireneje?

Góry ciągną się równoleżnikowo od Atlantyku na zachodzie po Morze Śródziemne na wschodzie.

Które góry stanowią naturalne przedłużenie Pirenejów od zachodu?

Same Pireneje zalicza się do Alpidów Zachodnich, czyli młodych gór fałdowych południowej Europy.

W którym roku Hiszpania i Francja zawarły pokój pirenejski?

Układ podpisano 7 listopada; zakończył on dwudziestoczteroletnie walki związane z wojną trzydziestoletnią.

Jak nazywa się polodowcowy cyrk, z którego słynie centralna, wapienna część Pirenejów?

W tej samej części gór leży krasowa dolina Ordesy, a najwyższy tutejszy szczyt, Monte Perdido, ma 3355 m n.p.m.

Jaką wysokość ma najwyższy szczyt Pirenejów Centralnych i zarazem całego pasma?

Dla porównania najwyższe wzniesienia części zachodniej i wschodniej nie sięgają nawet 3200 m.

Według jednej z teorii nazwa Pirenejów pochodzi od „llene os”, czyli gór czego?

To wyjaśnienie konkuruje z bardziej znanym, mitologicznym, które wiąże nazwę łańcucha z imieniem córki Atlasa.

Która dolina należy do Hiszpanii, choć leży po północnej stronie Pirenejów?

To wyjątek od reguły, zgodnie z którą granicę państwową wyznacza w tych górach główny grzbiet.

Narodzin jakiego stworzenia obawiała się mityczna Pirene, uciekając w góry?

Ucieczka skończyła się tragicznie: w górach bohaterka mitu padła ofiarą dzikich zwierząt.

Która miejscowość w Pirenejach jest hiszpańską eksklawą?

Wraz z Cerdanyą zalicza się ją do drobnych anomalii, w których granica nie pokrywa się z ukształtowaniem gór.

Które góry, obok Alp, przewyższają Pireneje wysokością w Europie liczonej bez Kaukazu?

Najwyższy punkt Pirenejów przekracza 3400 m n.p.m. i leży po hiszpańskiej stronie pasma.

W którym masywie wznosi się najwyższy szczyt Pirenejów?

Szczyt ten ma też francuską nazwę Pic de Néthou.

W której epoce trzeciorzędu głównie powstawały Pireneje?

Proces ten był częścią wielkiego wypiętrzenia, które objęło obszar od Europy po Himalaje.

Która hiszpańska prowincja obejmuje najdalej na zachód wysuniętą część Pirenejów?

Po hiszpańskiej stronie góry obejmują siedem prowincji; na przeciwnym, wschodnim krańcu tej listy znajduje się Girona.

Od której przełęczy na wschód rozciągają się Pireneje Środkowe?

Ta część łańcucha skupia najwyższe szczyty całego pasma, w tym trzy przekraczające 3350 m n.p.m.

Który departament, obok Pyrénées-Atlantiques, obejmuje Park Narodowy Pirenejów?

Francuska część gór rozciąga się łącznie na sześć departamentów, od Morza Śródziemnego po ocean.

W której części Pirenejów występuje starszy kompleks skalny, złożony ze skał paleozoicznych?

Skały te sfałdowała orogeneza waryscyjska, na długo przed powstaniem dzisiejszego łańcucha.

O około ile stopni obróciła się Meseta Iberyjska podczas fałdowania Pirenejów?

Obrót nastąpił przeciwnie do ruchu wskazówek zegara; w tym samym czasie Półwysep Iberyjski zbliżył się do Afryki.

Jak nazywa się najwyższy szczyt wschodniej części Pirenejów?

Mierzy 3140 m, czyli o ponad 250 m mniej niż najwyższy wierzchołek całego łańcucha.

W którym okresie powstały czerwone zlepieńce leżące w Pirenejach na utworach waryscyjskich?

Pod nimi miejscami występują osady węglonośne górnego karbonu.

Który z pireneistów, żyjący w latach 1844–1924, był geografem?

Wśród zasłużonych badaczy tych gór byli też naturalista, botanik oraz hrabia.

Jak nazywa się część Pirenejów Wschodnich, w której wysokość pasma nagle spada?

Wcześniej średnia wysokość tej części gór utrzymuje się na jednolitym poziomie, z wyjątkiem przełomu na krańcu Pyrénées Ariégeoises.

Który szczyt jest najwyższym wzniesieniem Pirenejów Zachodnich?

Wierzchołek ma 2670 m, wyraźnie mniej niż rekordziści części centralnej i wschodniej.

W której fazie tektonicznej nastąpiły pierwsze ruchy górotwórcze na obszarze Pirenejów?

Ruchy te trwały jeszcze pod koniec kredy, a największe nasilenie osiągnęły dużo później, w paleogenie.