Sumer – starożytna cywilizacja Mezopotamii — 30 ciekawostek

Na terenie którego dzisiejszego państwa leżał starożytny Sumer?

Kraina obejmowała południową część Mezopotamii, a jej mieszkańcy stworzyli cywilizację uznawaną za kolebkę kultur Bliskiego Wschodu i Europy.

Na czym Sumerowie zapisywali swoje teksty?

Miały one najczęściej powierzchnię 25 centymetrów kwadratowych, a na jednej mieściło się czasem kilka listów do różnych osób.

Co zbudowali Sumerowie, aby nawodnić suche tereny?

Dzięki temu rolnicy mogli uprawiać ziemię tam, gdzie wcześniej nie było to możliwe.

Co zamiast scentralizowanego państwa utworzyli Sumerowie?

Do największych ośrodków należały Eridu, Ur, Lagasz, Uruk, Kisz i Sippar, a każdy z nich miał własnego władcę.

Kto był najwspanialszym przedstawicielem I dynastii z Uruk?

Ten władca prowadził liczne wojny z miastem Kisz i pokonał Aggę, syna tamtejszego króla.

Nad którą zatoką, według sumeryjskich podań, osiedlili się przybyli morzem twórcy Sumeru?

Pochodzenie Sumerów wciąż stanowi dla nauki zagadkę, a wnioskować o nim pozwalają jedynie nieliczne dane.

Jakim narzędziem sumeryjscy pisarze wyciskali znaki w glinie?

Zapisywano tak przede wszystkim sprawy praktyczne: spisy żywego inwentarza, narzędzi rolnych i podział plonów.

Co parująca woda pozostawiała na sumeryjskich polach, uniemożliwiając uprawy?

Kłopotem było też szybkie zamulanie się kanałów, których utrzymanie wymagało wspólnej pracy całej społeczności.

Który władca Babilonu zniszczył w 1763 r. p.n.e. potęgę miasta Larsa?

Dwadzieścia jeden lat później w Larsie wybuchła rebelia przeciw władzy Babilonu, stłumiona dopiero po pięciu latach walk.

Za kogo w dziejach literatury uznaje się Enheduannę?

Była córką Sargona Wielkiego i arcykapłanką w Ur, a jej hymny kształtowały duchowo Mezopotamię.

Kto w Sumerze dostarczał list i odczytywał go adresatowi?

Zdarzało się, że na jednej tabliczce zapisywano kilka listów przeznaczonych dla różnych osób.

Co oznaczał każdy znak obrazkowego pisma Sumerów?

Takie znaki nazywa się ideogramami; służyły głównie do notowania spraw gospodarczych.

Kim, według wierzeń Sumerów, byli ludzie wobec bogów?

Bogowie mieli tworzyć arystokrację Wszechświata, a ludzie na nich pracować.

Do którego nowo założonego miasta Sargon przeniósł stolicę po podboju Sumeru?

Mury zdobytych miast, między innymi Uruk, Ur i Lagasz, zostały zniszczone, a inne ośrodki zapewne poddały się bez walki.

W sumeryjskim zapisie liczb kreski oznaczały jedności, a co oznaczały koła?

Liczby były potrzebne w rachunkach: spisywano żywy inwentarz i ustalano podział produktów rolnych oraz wytworów rzemiosła.

Budowa którego miasta dała początek państwu asyryjskiemu?

Założyły je koczownicze plemiona mówiące językiem semickim, które osiadły nad Tygrysem na północ od Sumeru.

Które miasto uważano za stolicę wszystkich Sumerów ze względu na liczne obiekty religijne?

Stała tam świątynia głównego boga Sumerów, dlatego o kontrolę nad tym ośrodkiem zabiegali najpotężniejsi królowie.

Około którego roku p.n.e. w Sumerze pojawiło się pismo obrazkowe?

Pod koniec tego samego tysiąclecia pojawił się brąz, a w miastach zdominowanych dotąd przez rolników przybywało rzemieślników.

Jaki lud zamieszkujący deltę Eufratu i Tygrysu uznaje się za potomków Sumerów?

Sami nazywają się Mad'an i wciąż żyją na mokradłach u ujścia obu wielkich rzek.

Z którym miastem Lagasz toczyło boje niemal przez cały czas swego istnienia?

Przedmiotem sporów były zapewne żyzne gleby leżące na pograniczu obu miast.

Do bram świątyni którego boga uwiązano pokonanego króla Lugalzagesiego?

Władca ten chciał zjednoczyć wszystkie miasta Sumeru przeciw wspólnemu wrogowi, ale doznał katastrofalnej klęski w starciu z wojskami Sargona.

Który wnuk Sargona Akadyjskiego dokonał odrodzenia jego imperium?

Za jego panowania wybuchł wielki bunt miast południowego Sumeru; walki trwały kilka lat, zanim powstanie stłumiono.

Około którego roku p.n.e. założono Eridu, jedno z największych miast Sumeru?

Jeszcze starsza jest osada Tell el-'Oueili, datowana metodą radiowęglową na lata 6400–5500 p.n.e.

Ile hymnów ku czci świątyń Sumeru zebrała w jeden cykl Enheduanna?

Korzystała zapewne z archiwów świątynnych, do których miała dostęp jako arcykapłanka, i nadała wierszom charakter zwartego cyklu poetyckiego.

Jak nazywał się bóg księżyca, który został oficjalnym bogiem państwa III dynastii z Ur?

W tym samym czasie odbudowano struktury administracyjne, system irygacyjny i prawo.

Który gubernator obalił w 2113 r. p.n.e. władcę Uruk i podporządkował sobie cały kraj?

Działał głównie drogą dyplomatyczną, a za jego czasów sporządzono pierwszą wersję Sumeryjskiej listy królów.

Który władca Kisz jest pierwszym historycznie potwierdzonym królem Sumeru?

Panował około 2700 r. p.n.e., uchodzi za założyciela I dynastii z Kisz i toczył zwycięskie wojny z Elamem.

Kto był najwybitniejszym przedstawicielem dynastii Ur-Nansze?

Panował około 2450 r. p.n.e. i podporządkował sobie większość Sumeru, a jego wojska dotarły aż pod Mari.

O ilu królach barbarzyńskich wspomina Sumeryjska Lista Królów?

Chodzi o władców okresu gutejskiego, który trwał w latach 2210–2120 p.n.e.

Jak nazywano namiestników rządzących prowincjami w imieniu króla III dynastii z Ur?

Armią dowodzili z kolei dostojnicy wojskowi zwani szagina, a system zarządzania prowincjami doprowadził do perfekcji król Szulgi.