Układ nerwowy — 30 ciekawostek

Jak nazywa się podstawowa komórka układu nerwowego?

Jak każda typowa komórka eukariotyczna zawiera jądro i inne organelle, a w przyrodzie występuje w rozmaitych kształtach.

U którego gatunku odnotowuje się największy rozwój ewolucyjny mózgowia i kory mózgowej?

Z rozwojem ewolucyjnym zmieniają się nie tylko rozmiary struktur mózgowia, ale też organizacja połączeń między nimi.

Które komórki pełnią w układzie nerwowym role pomocnicze, m.in. odżywiając neurony?

Niektórzy autorzy uważają, że razem z komórkami nerwowymi tworzą one jedną zwartą tkankę, a nie dwie osobne.

Jak nazywa się rozproszony układ łączący u kręgowców układ ośrodkowy z resztą organizmu?

Część ośrodkowa jest skupiona i centralna: tworzą ją rdzeń kręgowy oraz mózgowie.

Które wypustki komórki nerwowej służą do odbierania sygnałów od innych komórek?

Pojedyncza taka wypustka może się rozgałęziać, a niektóre komórki nerwowe mają niezwykle rozbudowane drzewko tych odgałęzień.

Co jest podstawą zachowania prymitywnych organizmów?

U organizmów bardziej rozwiniętych te same mechanizmy sterują także narządami wewnętrznymi, np. motoryką żołądkowo-jelitową.

Która część tyłomózgowia wtórnego jest tworem podobnym do półkul mózgu?

Ma własne półkule i własne struktury podkorowe, a u bardziej rozwiniętych gatunków potrafi wraz z półkulami mózgu zakrywać śródmózgowie.

Ile aksonów może odchodzić od ciała komórkowego komórki nerwowej?

Taka wypustka może się jednak rozgałęziać, dzięki czemu wysyłany sygnał dociera do więcej niż jednej komórki.

W czym, oprócz jamy czaszki, zamknięty jest ośrodkowy układ nerwowy kręgowców?

U ptaków, gadów, płazów i ssaków tworzy on wręcz oddzielny narząd o niezwykle skomplikowanej budowie.

Jak formalnie nazywa się impuls elektryczny, który komórka nerwowa wysyła wzdłuż aksonu?

Mniej formalnie mówi się o strzale albo odpaleniu komórki. Zjawisko polega na lokalnej wymianie jonów między jej wnętrzem a otoczeniem.

U jakich zwierząt, do których należy stułbia, występuje najprostszy układ nerwowy?

Ma on postać sieci nerwowej: pojedynczych komórek połączonych wypustkami, z których jedne reagują na dotyk, a inne na substancje chemiczne.

Jak nazywają się stacje pośredniczące na drodze sygnału w rozwiniętych sieciach nerwowych?

Najprostszy obwód obywa się bez nich: komórka czuciowa przekazuje sygnał wprost komórce ruchowej.

Jaką budowę ma rdzeń kręgowy, którego każdy odcinek unerwia odpowiednią część ciała?

To dziedzictwo prostszych zwierząt, u których każdy kolejny zwój unerwia czuciowo i ruchowo właściwy sobie fragment ciała.

Z którego mięśnia neurolodzy badają odruch kolanowy?

To odmiana odruchu miotatycznego, czyli odruchu na rozciąganie; podobnie bada się odruch skokowy i odruchy z mięśni ramion.

W którym miejscu komórka nerwowa generuje swój krótki impuls elektryczny?

To punkt, w którym jedyna wypustka wysyłająca sygnały do innych komórek odchodzi od ciała komórkowego.

Jakimi włóknami nazywa się aksony czuciowe doprowadzające informacje do rdzenia kręgowego?

Aksony ruchowe, które wyprowadzają informacje z rdzenia do mięśni, noszą nazwę przeciwną.

Która struktura międzymózgowia pełni u gatunków wyższych rolę stacji przekaźnikowej zmysłów?

Większość aksonów wysłanych z siatkówki trafia właśnie tam, a dopiero lokalne neurony przesyłają sygnał dalej, do kory mózgowej.

Która struktura mózgowia pośredniczy między śródmózgowiem a rdzeniem przedłużonym?

Należy do tyłomózgowia wtórnego i powstaje tylko u gatunków wyższych.

Jak nazywa się tworzenie przez jedną komórkę nerwową połączeń z większą liczbą komórek?

Zjawisko odwrotne, gdy kilka komórek tworzy synapsy z jedną, pozwala na integrację informacji.

Jak inaczej, obok terminu soma, nazywa się ciało komórkowe neuronu?

W tej części komórki mieszczą się jądro komórkowe i inne organelle, a odchodzą od niej cienkie nitki, czyli wypustki.

Jak po prostu nazywa się przodomózgowie, czyli półkule wraz z międzymózgowiem?

Całość złożoną z tej części, śródmózgowia i tyłomózgowia określa się szerszym terminem: mózgowie.

Z jaką specjalną wypustką zakończenia aksonów tworzą statystycznie najwięcej synaps?

Synapsy mogą jednak powstawać niemal wszędzie, także na ciele komórkowym i na samym aksonie, choć zdarza się to rzadziej.

Od czego zależy, jaki efekt wywoła w komórce wykryty neuroprzekaźnik?

Efekt może np. zwiększać albo zmniejszać szansę na wygenerowanie kolejnego impulsu w komórce odbierającej sygnał.

Jak nazywa się układ, w którym dwa pnie nerwowe zbliżają się lub łączą w jeden wspólny pień?

U prostszych zwierząt dwa równoległe pnie biegną osobno wzdłuż ciała, a każdy z nich jest łańcuchem zwojów.

Z czym, obok emocji, wiążą się nowe funkcje węchomózgowia u zwierząt wyższych?

Mimo tej zmiany struktury wywodzące się z płatów węchowych zachowują u ludzi pierwotną postać budowy wewnętrznej.

Jak brzmi łacińska nazwa rdzenia przedłużonego, zwanego też opuszką?

Struktura ta wywodzi się z rdzeniomózgowia i płynnie przechodzi w ciągnący się dalej rdzeń kręgowy.

Jak nazywa się część układu autonomicznego określana też jako układ żołądkowo-jelitowy?

Obok niej układ autonomiczny, zwany też wegetatywnym, obejmuje część współczulną i przywspółczulną.

Z nerwów rdzeniowych którego odcinka rdzenia wywodzi się XII nerw czaszkowy?

Do czaszki przemieścił się dopiero na drodze ewolucji, a u ludzi wciąż zachował kontakt z motoneuronami tego odcinka.

Z jakimi strukturami wiąże się grupa nerwów czaszkowych V, VII, IX, X i XI?

Pod względem przeznaczenia wyróżnia się jeszcze dwie grupy: nerwy zmysłowe oraz nerwy mięśni gałki ocznej i języka.

Która kolumna istoty szarej przekazuje wrażenia wzrokowe, słuchowe i równowagi?

Skrót pochodzi od Special Somatic Afferent; nowsze podziały odrzucają rozróżnienie na nerwy specyficzne i niespecyficzne jako arbitralne.