30 leuke feiten over Blaise Pascal

In welke Franse stad werd de wiskundige en filosoof Blaise Pascal geboren?

Hij stierf in Parijs, waar hij het grootste deel van zijn leven doorbracht. Zijn vader was belastingrechter in zijn geboortestreek.

Welke bewerkingen kon de pascaline, de rekenmachine van Blaise Pascal, uitvoeren?

Pascal bouwde het apparaat in 1642; het geldt als een van de eerste mechanische toestellen in zijn soort.

Met welke vloeistof in een buis mat Blaise Pascal de luchtdruk op verschillende hoogten?

Hoe lager de meting plaatsvond, hoe hoger het peil steeg. Zo bleek dat de lucht beneden zwaarder drukt dan boven.

Hoe oud is de Franse wiskundige Blaise Pascal geworden?

In zijn laatste jaren verkocht hij zijn goederen en hielp hij armen en zieken, terwijl hij zelf heel eenvoudig leefde.

In welke taal werden theologische discussies in de tijd van Blaise Pascal doorgaans gevoerd?

Pascal koos in „Les Provinciales“ juist voor de volkstaal en maakte van moeilijke kwesties boeiende dialogen.

Van welke tijdgenoot, grondlegger van het rationalisme, geldt Pascal vaak als tegenpool?

Pascal zag de mens als een mysterie dat nooit helemaal in begrippen te vatten is, hoeveel inzicht het denken ook oplevert.

Welke verlichtingsdenker bewonderde Pascals „Les Provinciales“ om het satirische karakter?

Tot een eeuw na Pascals dood dienden deze geschriften op scholen als voorbeeld van goed schrijven en logisch denken.

Welke koning liet in 1710 het klooster Port-Royal-des-Champs met de grond gelijk maken?

Het klooster, waar Pascals zus Jacqueline was ingetreden, was na de opheffing een bedevaartsoord aan het worden.

Welk woord ontbreekt in de naam „de … van Pascal“ voor zijn redenering dat geloven loont?

Dezelfde gedachtegang heet ook wel het Waagstuk van Pascal of Pascals Weddenschap.

Hoe plant de druk op een vloeistof zich volgens de wet van Pascal voort?

De wet hoort bij Pascals bijdragen aan de hydrostatica; ook aan de hydrodynamica en de combinatoriek droeg hij bij.

Hoe groot is in Pascals redenering over God de winst voor de gelovige als God bestaat?

Bestaat God niet, dan verliest men volgens Pascal niets. De uitspraak is opgenomen in zijn „Pensées“.

Tussen de jansenisten en welke orde woedde de polemiek waarin Pascal in 1656 belandde?

Pascal mengde zich in de strijd met een reeks anoniem gedrukte vlugschriften die in heel Frankrijk populair werden.

Welke wiskundige ontmoette Pascal nooit persoonlijk, ondanks hun productieve samenwerking?

De twee stimuleerden elkaar per brief om oplossingen voor steeds nieuwe vraagstukken te vinden, onder meer over winstkansen.

Naar welke Duitse stad zijn de halve bollen genoemd die het bestaan van het vacuüm bevestigden?

Er was bijna 10 000 N nodig om de twee helften van zo'n leeggepompte bol uit elkaar te trekken.

In welke stad ging de vader van Blaise Pascal in 1639 werken als belastinginspecteur?

Étienne Pascal moest veel berekeningen maken en Blaise hielp hem daarbij; dat werk inspireerde hem tot zijn rekenmachine.

Aan welke niet-SI-eenheid is de hectopascal, gangbaar voor luchtdruk, precies gelijk?

Eén hectopascal staat voor honderd pascal; het symbool is hPa.

Waar vond men na de dood van Blaise Pascal twee handschriften van zijn hand?

Het was één getuigenis in tweevoud, op perkament en op papier, over een nacht in november die zijn leven veranderde.

Hoeveel hectopascal bedraagt de standaarddruk van de atmosfeer op zeeniveau?

Bij veel hogere drukken, zoals in de reologie en de petrologie, rekent men liever in kilopascal, megapascal of gigapascal.

Wiens opvattingen over zonde en genade vond Pascal zuiverder dan die van de Katholieke Kerk?

Pascal verdiepte zich steeds meer in de Bijbel en de werken van de kerkvaders, maar trad nooit uit de Kerk.

In welk jaar kreeg Blaise Pascal, na een tijd van werelds leven in Parijs, een openbaring?

Daarna trok hij zich vaker terug in het klooster Port-Royal, waar zijn zus Jacqueline al eerder was ingetreden.

Met welke heersende opvatting maakte Pascals wet over vloeistofdruk uit 1653 korte metten?

Pascal liet zien dat het peil in een omgekeerde buis alleen afhangt van de druk van de omringende lucht.

Wiens vraag over kansspelen zette Blaise Pascal aan tot het bestuderen van winstkansen?

Uit dit onderzoek en de brieven die erop volgden, ontstond de kansrekening als volwaardige tak van de wiskunde.

Na contact met welke wiskundige kwam de 16-jarige Pascal met zijn stelling over kegelsneden?

De stelling gaat over een willekeurige zeshoek die in een kegelsnede is ingeschreven; het manuscript is nooit teruggevonden.

Welke kromme bestudeerde Blaise Pascal onder de naam „roulette“?

Het onderzoek hoorde bij zijn werk aan de infinitesimaalrekening, waaraan later ook Leibniz bijdroeg.

Voor welke grootheid is de pascalseconde, afgeleid van de pascal, de eenheid?

Het symbool is Pa·s; de grootheid heet ook de coëfficiënt van inwendige wrijving.

Hoeveel pascal druk oefent 1 m³ water op Aarde uit op een oppervlak van 1 m²?

Een kubieke meter zoet water van 4 graden Celsius heeft een massa van 1000 kg; de valversnelling is 9,81 m/s².

Wat stelde men vast toen het lichaam van Blaise Pascal na zijn dood werd onderzocht?

De massa drukte tegen een verdikte fontanel, wat voor een deel de pijnen verklaarde waaraan Pascal van jongs af leed.

Aan de armen van welke stad schonk Blaise Pascal de winst van zijn koetsenmaatschappij?

In die stad stierven velen een hongerdood. De lijndiensten op vaste routes waren vanaf het eerste moment een groot succes.

Welke schuilnaam staat als briefschrijver in de volledige titel van Pascals „Les Provinciales“?

Voor wiskundig werk gebruikte Pascal een andere schuilnaam: A. Dettonville. Tijdens zijn leven werd hij nooit als schrijver van de brieven ontmaskerd.

Tot welke pater, biechtvader van de koning, richtte Pascal zijn latere „Provinciales“?

Deze pater bestreed de jansenisten met veel ijver; de brieven aan hem horen bij de tweede helft van de reeks.