30 leuke feiten over Kameleons

Welk eiland is bijzonder rijk aan kameleonsoorten, waarvan een groot deel endemisch is?

Verreweg de meeste soorten leven in Afrika; alleen in een groot gebied rond de Sahara ontbreken kameleons.

Aan welke gehoornde dinosauriër doet de Oost-Afrikaanse driehoornkameleon denken?

Vooral de mannetjes dragen drie opvallende kophoorns, waarmee ze elkaar proberen te overbluffen.

Hoe jagen kameleons doorgaans op hun prooi?

Ze blijven doodstil zitten tot een prooidier binnen bereik van de tong komt. Alleen een hongerige kameleon gaat actief op zoek naar eten.

Tot welke grotere groep van hagedissen behoren de kameleons?

De familie heet wetenschappelijk Chamaeleonidae. Ook de agamen en de leguanen worden in dezelfde groep geplaatst.

Hoeveel graden beslaat de zichthoek van een kameleon zonder dat hij zijn kop beweegt?

De uitpuilende ogen draaien onafhankelijk van elkaar, zodat het dier vooraan een prooi kan bekijken en tegelijk de omgeving achter zich in de gaten houdt.

Wat bootsen kameleons na met hun wiegende manier van lopen?

Kameleons staan bekend om hun slome tred; die trage motoriek onderscheidt ze van vrijwel alle andere hagedissen.

Waardoor worden kameleons vooral door de mens teruggedrongen?

Ook het vangen van exemplaren voor de handel in exotische dieren doet kameleons geen goed.

Welke dieren zijn de natuurlijke vijanden van kameleons?

Ook door de mens geïntroduceerde roofdieren zoals honden en katten jagen op kameleons.

Wat kan een kameleon, anders dan veel andere hagedissen, niet met zijn staart?

De ronde, sterk gespierde staart ligt in rust vaak als een spiraal opgerold en wordt bij het vluchten juist achter het lichaam gestrekt.

Welke stof hebben zwangere kameleonvrouwtjes veel nodig voor de ontwikkeling van de eitjes?

Bij een tekort halen de vrouwtjes de stof uit hun eigen skelet, waardoor ze verzwakken.

Wat is de belangrijkste functie van het kleurveranderen bij kameleons?

Met een kleurwissel maakt een kameleon zich juist beter zichtbaar voor andere kameleons, en dat hoeven geen soortgenoten te zijn.

Welke vissen beschieten hun prooi met een waterstraal, zoals de kameleon met zijn tong?

Net als kameleons mikken deze vissen met hulp van stereoscopisch zicht, iets wat maar bij enkele dieren voorkomt.

Wat likken veel kameleons op in plaats van uit een bakje te drinken?

In een terrarium wordt dat nagebootst door te nevelen.

Wat betekent de uit het Grieks afkomstige naam ‘chamaeleon’ letterlijk?

Ook het Engels, het Frans en het Duits gebruiken voor deze hagedissen een naam met dezelfde Griekse oorsprong.

Welk gebied geldt als de waarschijnlijke bakermat van de kameleonfamilie?

Kameleons leven alleen in de Oude Wereld: behalve in Afrika ook in Zuid-Europa, het Midden-Oosten en langs een deel van de Aziatische kust van de Indische Oceaan.

Waarvoor dienen de hoorns van mannelijke driehoornkameleons?

Bij de driehoornige soorten staat de middelste hoorn boven de neus en staan de andere twee boven de ogen; een soortgenoot steken doen de dieren er nooit mee.

In welke twee landen komt de Oost-Afrikaanse driehoornkameleon van nature voor?

Het dier bewoont vochtige bergbossen, onder meer rond Nairobi en op de hellingen van Mount Kenya en Mount Meru.

Hoe noem je kameleons die geen eieren leggen maar jongen in een dun vliesje baren?

Dit zijn vooral soorten uit wat koelere streken; de jongen verlaten hun vliesje direct na de geboorte.

Hoe zijn de vijf tenen aan een kameleonpoot gegroepeerd?

Bij de voorpoot zit het tweetal aan de buitenkant, bij de achterpoot is dat precies omgekeerd. De poten doen daardoor denken aan wanten.

Wat betekent de geslachtsnaam Trioceros letterlijk?

De bekendste soort uit dit geslacht is de Oost-Afrikaanse driehoornkameleon; zijn hoorns zijn verhard, puntig en duidelijk uit ringen opgebouwd.

Hoe heet de tangachtige bouw van kameleonpoten, die ook bij vogels voorkomt?

De gewrichten van de poten zijn met elkaar vergroeid, op het laatste pootgewricht en het klauwtje na, zodat de poot als een tang om een tak sluit.

Naar wie is het reukorgaan genoemd dat bij kameleons zijn functie heeft verloren?

Andere hagedissen vangen met hun tong geurdeeltjes op en strijken die langs dit orgaan; bij kameleons is het alleen nog in aanleg aanwezig.

Hoeveel maanden duurt de incubatietijd van de Parsons kameleon maximaal?

Bij andere soorten kruipen de jongen al na vier tot zes maanden uit het ei; voor de ontwikkeling van het embryo is een hoge omgevingstemperatuur vereist.

Welke kleurcellen in de kameleonhuid bevatten donkerbruine pigmenten?

Ze liggen in de onderste laag van de huid, net boven twee lagen die licht weerkaatsen.

In welk jaar werd de kameleonsoort Calumma tarzan ontdekt?

De soort werd gevonden in hooglanden; zulke vondsten zijn de reden dat het aantal bekende kameleonsoorten nog regelmatig verandert.

Welke kleur bevatten de xanthoforen in de bovenlaag van de kameleonhuid?

Samen met de erythroforen liggen ze vlak onder de doorzichtige opperhuid. Trekken de pigmentkorrels in een cel samen op één plek, dan wordt die cel transparant.

Uit welk jaar is de tiende druk van ‘Systema naturae’, waarin Linnaeus één kameleon noemde?

Linnaeus deelde het dier nog in bij het geslacht Lacerta, de hagedissen, onder de naam Lacerta chamaeleon.

Welke kameleonsoort leeft in India, Pakistan en Sri Lanka?

De westelijke kuststrook van het Indisch subcontinent is het meest oostelijke deel van het verspreidingsgebied van de kameleons.

Welk gebitstype, met tanden boven op de kaakbeenrand, hebben kameleons?

De tanden zitten dus niet in holtes. In dit opzicht lijken kameleons meer op de agamen dan op de leguanen.

Welke spier (musculus) trekt de uitgestrekte tong van een kameleon weer de bek in?

Het uitschieten gebeurt door kringspieren vlak voor het einde van de tong; de terugtrekkende spier loopt juist in de lengte.