30 leuke feiten over Kwarts: mineraal, kristal en uurwerk

Welke kleur heeft amethist, een van de bekendste variëteiten van kwarts?

Door amethist te verhitten wordt ook citrien geproduceerd.

Kwarts is een vorm van welke chemische verbinding met de formule SiO2?

In het kristal deelt elk siliciumatoom zijn zuurstofatomen met de buren, wat de verhouding van één op twee oplevert.

Welke variëteit van kwarts is helder en kleurloos?

In deze variëteit komt zuiver kwarts voor; door bestraling kan er rookkwarts van gemaakt worden.

Waar staat op uurwerken met een kwartsoscillator meestal de aanduiding 'quartz'?

De tijdgever van zo'n uurwerk is een oscillerend stukje kwartskristal.

Welke organen kan het gasvormige SiO2 aantasten dat bij het blazen van kwartsglas ontstaat?

Daarom vereist het blazen van kwartsglas goede ventilatie.

Welk volk uit de oudheid hield kwarts voor permanent gestold water, dus ijs?

Kwartskristallen waren al in de klassieke oudheid bekend.

Welke naam draagt zwart-wit gebande agaat?

Agaat zelf bestaat uit gebande chalcedoon.

Welke steen bestaat uit zeer fijn kristallijne kwarts en chemisch gebonden water?

Net als agaat en jaspis hoort de steen bij de variëteiten met voor het oog onzichtbaar kleine kristallen.

Waarvoor is kwartsglas transparant, anders dan de meeste andere vormen van glas?

Daarom worden er cuvetten van gemaakt voor metingen in dat deel van het spectrum.

Wat betekent het woord van Slavische oorsprong waarvan de naam kwarts is afgeleid?

De naam kwam via het Duitse Quarz in het Nederlands terecht.

Welke variëteit van kwarts is een vergroeiing van amethist en citrien?

Citrien is de gele variëteit van kwarts.

Waardoor ontstaat uit gesmolten silica vaak kwartsglas in plaats van kristallen?

Het kristalliseren van silica gaat vrij traag, waardoor de atomen geen tijd krijgen om zich regelmatig te ordenen.

Hoe heten vaste materialen uit dezelfde stof die in verschillende kristalstructuren bestaan?

Van SiO2 zijn er veel: naast α- en β-kwarts onder meer cristobaliet, tridymiet en coesiet.

Welke kwartsvariëteit bezit het chatoyance-effect?

De steen wordt tot de macrokristallijne variëteiten gerekend: de kristallen zijn met het blote oog te zien.

Meer dan hoeveel procent van het volume van de aardkorst bestaat uit kwarts?

Daarmee is kwarts een van de meest voorkomende mineralen in de aardkorst.

Door de inwerking van wat op gesteenten ontstaan de grootste kwartskristallen?

SiO2-houdend gesteente lost daarbij op en slaat bij afkoeling weer neer in holtes en scheuren.

Welk metaal bepaalt samen met ijzer de kleur van een aantal kwartsvariëteiten?

Het kleureffect treedt vooral op in combinatie met ioniserende straling.

Op welke frequentie in hertz trilt de oscillator van een kwartsuurwerk?

Dat getal is gelijk aan 2 tot de macht 15, zodat eenvoudige schakelingen het kunnen terugbrengen tot 1 puls per seconde.

Waardoor is kwartsglas moeilijker te blazen dan gewoon glas?

Het zacht worden begint bovendien veel abrupter, en bij het blazen is goede ventilatie nodig.

Van welke aard zijn de bindingen tussen silicium en zuurstof in kwarts?

Die sterke bindingen maken kwartsglas chemisch vrij inert.

In welke meettechniek wordt kwartsglas als cuvetmateriaal toegepast?

Kwartsglas is sterk, zet weinig uit en kan daardoor grote temperatuurverschillen doorstaan.

Wat voor structuur vormt een vast kwartskristal in plaats van losse moleculen?

In kristallijn silica liggen de bouwstenen in een regelmatig patroon, in amorfe vormen juist willekeurig.

Welke kwartsvariëteit is zeer donkerbruin tot zwart?

De grens met een donkere rookkwarts is eigenlijk niet te bepalen.

Welk kristalstelsel heeft β-kwarts, de fase die bij hoge temperatuur ontstaat?

Naast de twee kristallijne fasen bestaat er ook een amorfe vorm: kwartsglas.

Uit een afkoelende hete oplossing van welk zuur kan kwarts ontstaan?

Kwarts ontstaat ook uit een gesmolten massa silicaat; verloopt het afkoelen langzaam, dan groeien er grote kristallen.

Welk kristalstelsel heeft α-kwarts?

Kristallijn kwarts kent twee fasen, die verschillen in de oriëntatie van de silica-viervlakken.

Tot welke groep silicaten wordt kwarts gerekend vanwege zijn driedimensionale netwerk?

In dat netwerk is elk zuurstofatoom gedeeld tussen twee viervlakken van SiO4.

Bij hoeveel graden Celsius ligt het verwekingspunt van kwartsglas?

De sterke bindingen tussen de atomen zorgen daarvoor; het materiaal is ook chemisch vrij inert.

De oplosbaarheid van kwarts in water ligt bij 25 °C tussen 6 en hoeveel mg per liter?

Door die geringe oplosbaarheid blijft kwarts bij verwering van gesteenten grotendeels achter, bijvoorbeeld als zand.

Welke groene kwarts bevat insluitingen van bijvoorbeeld actinoliet of hedenbergiet?

Prasioliet is ook groen, maar is een ijzerhoudende kwarts die soms door verhitten van amethist wordt gemaakt.