30 leuke feiten over Messiah van Händel

Welk kledingstuk moesten dames thuislaten bij de eerste uitvoering van ‘Messiah’?

Zo pasten er meer mensen in de zaal en konden er meer kaarten worden verkocht; de opbrengst ging naar een aantal goede doelen.

Welke componist maakte in 1789 een bewerking van Händels ‘Messiah’?

Händels instrumentatie werd inmiddels als schraal ervaren; de bewerker voegde fluiten, klarinetten, hoorns en trombones toe.

Met welk christelijk feest verbond Händel zelf zijn ‘Messiah’ vooral?

Het oratorium doorloopt alle belangrijke christelijke feestdagen; tegenwoordig klinkt het, zeker in de Angelsaksische landen, vooral rond Kerstmis.

Hoe lang duurt een uitvoering van Händels ‘Messiah’ in de meeste gevallen?

Het werk klinkt vooral in de Angelsaksische landen rond Kerstmis, maar wordt ook wel in de paastijd uitgevoerd.

Welk deel van Händels ‘Messiah’ eindigt met het beroemde Hallelujah-koor?

Dit koor geldt als het bekendste onderdeel van het hele oratorium, dat nog verdergaat met de wederkomst en heerschappij van de Messias.

Wie stelde de tekst van Händels ‘Messiah’ samen uit korte Bijbelpassages?

Anders dan Händels ruim 25 dramatische oratoria vertelt dit werk geen afgerond Bijbelverhaal, maar rijgt het losse teksten uit het Oude en Nieuwe Testament aaneen.

Hoeveel dagen had Händel nodig om zijn ‘Messiah’ te componeren?

Hij begon op 22 augustus 1741 en was halverwege september klaar; enkele dagen later werkte hij alweer aan een volgend oratorium.

In welke stad begon Händel op zijn 18e bij de opera?

Hij speelde er viool in het Theater am Gänsemarkt en schreef er zijn eerste opera's, ‘Almira’ en ‘Nero’.

Van welk genre had het publiek genoeg, zodat Händel het noodgedwongen opgaf?

Zijn eerste oratoria, zoals ‘Esther’ en ‘Deborah’, kregen meer aandacht; in 1740 liet hij het oude genre volledig links liggen.

In welk Londens theater klonk ‘Messiah’ een jaar na de eerste uitvoering?

Händel was er in 1734 aan zijn derde onderneming begonnen; uit die periode stammen successen als ‘Ariodante’ en ‘Alcina’.

Welk solo-instrument zette Händel in ‘Messiah’ slechts één keer in?

De orkestratie is sober gehouden en ook de ruimte voor vocaal vertoon is beperkt: van de vier da capo aria's bleef later maar de helft over.

In welke bibliotheek wordt de autograaf van Händels ‘Messiah’ bewaard?

De autograaf hoort bij de Royal Collection; daarnaast zijn er nog zeker acht kopieën uit de 18e eeuw overgeleverd.

In welk jaar beleefde Händels ‘Messiah’ zijn Londense première?

De uitvoering op 23 maart maakte deel uit van een abonnementserie; een eerdere serie was volledig aan één ander oratorium gewijd.

Onder welke naam kondigden de Londense kranten Händels ‘Messiah’ aan?

Een van de kranten vroeg zich af of zo'n werk wel in het theater kon worden uitgevoerd, met musici uit de theaterwereld.

Welke blaasinstrumenten voegde Händel toe voor de Londense uitvoering van ‘Messiah’?

Oorspronkelijk beperkte hij zich tot strijkers en pauken; in Londen werden de strijkers voor de koren bovendien verdubbeld.

Wie schreef in 1979 met The New London Chorale de populaire bewerking ‘The Young Messiah’?

Onder anderen Vicki Brown en Madeline Bell werkten eraan mee; in Nederland wordt de bewerking in de maanden voor kerst op diverse plaatsen opgevoerd.

Welke componist beïnvloedde Händels oratoria met zijn anthems en odes?

Nog groter was de invloed van de Duitse kerkcantate, die Händel beter leerde kennen toen hij tussen 1716 en 1718 Duitsland bezocht.

Aan welk oratorium begon Händel enkele dagen na het voltooien van ‘Messiah’?

De eerste akte daarvan was al op 29 september 1741 af; in Londen kreeg dit werk later een hele abonnementserie voor zich alleen.

Van welk hertogdom was William Cavendish, die Händel naar Ierland haalde, de 3e hertog?

Cavendish was als Lord Lieutenant de vertegenwoordiger van de Britse vorst op het eiland en vroeg Händel voor een winter vol liefdadigheidsconcerten.

Wat was het eerste libretto dat de tekstschrijver van ‘Messiah’ voor Händel maakte?

Direct daarna, in 1738, schreef Händel een oratorium op louter Bijbelteksten: het idee dat later ook aan ‘Messiah’ ten grondslag lag.

Welke dirigent leidde in 1980 de eerste opname van ‘Messiah’ op instrumenten uit Händels tijd?

Met The Academy of Ancient Music speelde hij de Foundling Hospital-versie, in een bezetting zoals Händel die zelf gebruikte.

Welk oratorium van Händel telt als enige nog meer koren dan ‘Messiah’?

Händel wilde de nadruk juist niet op het koor leggen en koos voor een gelijkmatiger verhouding tussen koor en solisten.

Met hoeveel stemmen klonk het Hallelujah-koor bij de Grand National Celebration of Peace?

Daarbij speelde een orkest van 500 leden; pas eind 19e eeuw gingen er stemmen op om terug te keren naar kleinere bezettingen.

In wiens opdracht ontstond in 1789 de nieuwe orkestratie van Händels ‘Messiah’?

De bewerking was bestemd voor uitvoering in de Musicalische Cavalirs-Gesellschaft van de opdrachtgever.

Voor wie is de Anglicaanse dienst bedoeld waarop deel III van ‘Messiah’ vooral is gebaseerd?

Het oratorium volgt de lijn van Verkondiging en Geboorte via Kruisiging, Opstanding en Hemelvaart naar de Verlossing.

Welk Amerikaans gezelschap gaf in 1857 een complete ‘Messiah’ met 600 tot 700 stemmen?

Het succes leidde tot een nog veel grotere uitvoering van het Hallelujah-koor, bij de Grand National Celebration of Peace.

Tot welk type Bijbels oratorium rekent men Händels ‘Messiah’?

Een anthem heeft in de regel een oudtestamentische tekst, meestal uit de Psalmen, prijzend van karakter en zonder handeling.

In de salons van welke graaf klonk de bewerking van ‘Messiah’ uit 1789 voor het eerst?

De bewerker dirigeerde die eerste uitvoering zelf; de tekst werd gezongen in een Duitse vertaling.

Welke alt kreeg in 1742 nieuwe partijen in Händels ‘Alexander's Feast’?

Ze was toegetreden tot Händels gezelschap; de abonnementserie waarin het werk klonk, ging op 17 februari van dat jaar van start.

Wie schreef een anthem speciaal voor het concert voor Mercer's Hospital in december 1741?

Op dat concert klonken ook Händels ‘Utrecht Te Deum en Jubilate’ en een coronation anthem; hij werd zelf uitgenodigd het orgel te bespelen.