30 leuke feiten over Paaseiland

Hoe heet de hoofdstad van Paaseiland?

In 2002 woonde 87% van alle eilandbewoners in deze plaats. Het vliegveld van het eiland ligt er vlak buiten.

Welke Hollandse ontdekkingsreiziger gaf Paaseiland in 1722 zijn naam?

Hij deed het eiland op paaszondag 5 april aan met drie schepen en noteerde de naam als Paasch-Eyland.

Wie stellen de moai, de beroemde beelden van Paaseiland, voor?

De beelden smeken om vruchtbaarheid: op zo'n extreem afgelegen eiland was voortplanting van cruciaal belang om te overleven.

Welk Nederlands waddeneiland is ongeveer even groot als Paaseiland?

Paaseiland meet 163,6 vierkante kilometer en is daarmee een fractie kleiner dan zijn Nederlandse evenknie van 170 km².

Hoe heet het hiërogliefenschrift dat vroeger op Paaseiland werd gebruikt?

Het schrift is tot op vandaag niet ontcijferd. De tekens zijn in hout gekerfd; in totaal zijn er zo'n 14.000 gliefen bewaard.

Welke Britse zeevaarder zag in 1774 dat veel beelden op Paaseiland waren omgegooid?

Bij het eerste Europese bezoek, 52 jaar eerder, stonden de beelden nog overeind. Waarom ze daarna werden omgegooid, is onbekend.

Welke Noor leidde in 1955-1956 een expeditie naar Paaseiland?

Hij verzamelde er in 1956 zaden van een boompje dat op het eiland uitstierf; ze kwamen terecht in botanische tuinen in Göteborg en Kew.

Welk dier speelde waarschijnlijk een grote rol bij het verdwijnen van de paaseilandpalm?

Van de gevonden gefossiliseerde palmzaden bleek 99% aangeknaagd, waardoor het bos zich niet meer kon verjongen.

Hoe bereikten de moai volgens de legende van de eilanders hun platformen?

De beelden zouden elke dag een korte afstand hebben afgelegd; 's nachts wandelden ze rond en verkondigden ze orakels.

Welke ruimtevaartorganisatie kon de landingsbaan van Paaseiland gebruiken voor een noodlanding?

De baan gold als uitwijkplaats voor de Spaceshuttle. Het vliegveld bij de hoofdstad heeft één geasfalteerde startbaan.

Wat betekent ‘Te pito o te henua’, een oude inheemse naam voor Paaseiland?

Een andere inheemse naam, ‘Mata ki te rani’, verwijst naar de beelden met hun schuin omhoog gerichte oogkassen.

Uit welke groeve komt negentig procent van de moai op Paaseiland?

De beelden werden liggend op hun rug uitgehakt met toki, werktuigen van basalt waarvan er duizenden zijn teruggevonden.

Welk eiland is het dichtstbijzijnde bewoonde eiland bij Paaseiland, op 2075 km afstand?

Het dichtstbijzijnde onbewoonde eiland, Salas y Gómez, ligt een stuk dichterbij: 391 km naar het oosten.

Uit welk zacht gesteente zijn de moai van Paaseiland meestal vervaardigd?

De beelden zijn tot negen en een halve meter hoog. Een klein deel is gehouwen uit het veel hardere basalt.

Waarmee vergeleken de Hollanders in 1722 de huizen op Paaseiland, behalve met bijenkorven?

De ellipsvormige huizen heten hare paenga. Ze waren gemiddeld 12 tot 14 meter lang en 2 meter breed, met de ingang aan de zeezijde.

Welke Nederlandse historicus stelt dat Paaseiland minder inwoners had dan vaak wordt gedacht?

Hij betwist bovendien of er op het eiland ooit sprake is geweest van oorlog of veldslagen.

Hoe heet het hoofddeksel van rode steen dat sommige moai op Paaseiland droegen?

De hoofddeksels stonden los op de beelden, waardoor de meeste in de loop der jaren verloren zijn gegaan.

Om het ei van welke zeevogel draaide het vogelmanritueel op Paaseiland?

Wie als eerste een onbeschadigd ei naar het hoofdeiland bracht, werd uitverkoren tot Vogelman en kreeg bijzondere voorrechten.

Hoeveel inwoners had Paaseiland nog toen de pokkenepidemie in 1877 voorbij was?

De ontvolking begon in 1862, toen slavenhandelaren de helft van de bevolking wegvoerden en de pokken uitbraken.

Binnen welke Chileense regio vormt Paaseiland een provincie?

Het eiland is tegelijk een Chileens nationaal park en staat sinds 1995 in zijn geheel op de werelderfgoedlijst van UNESCO.

Bij welke plek kwam opperhoofd Hotu Matu'a volgens de overlevering op Paaseiland aan?

Hij zou er met zijn vrouw en familie in twee kano's zijn gearriveerd. Ook de koninklijke Miru-stam kwam uit deze streek.

Welke scheppergod zou Hotu Matu'a volgens de overlevering naar Paaseiland hebben gebracht?

Rond deze god ontstond later de vogelmancultus, waarvan bij Orongo honderden rotstekeningen getuigen.

Naar welk rotseilandje zwommen jonge mannen elke lente vanuit Orongo op Paaseiland?

Het eilandje ligt iets ten zuidwesten van Paaseiland en geldt als het westelijkste punt van Chili.

Hoe heet het mimosa-achtige boompje dat vroeger op Paaseiland groeide?

Het laatste wilde exemplaar stond in de krater van de Rano Kau en overleefde tot 1960. Botanische tuinen werken aan een herintroductie.

Uit welke kleine sintelkegel kwam de rode steen voor de hoofddeksels van de moai?

De lichtrode vulkanische steen heet scoria. De sintelkegel ligt vlak bij de hoofdstad van het eiland.

Uit welk jaar dateert de laatste vermelding van rechtopstaande beelden op Paaseiland?

Daarna lagen alle beelden omver. Sindsdien zijn er weer veel overeind gezet.

Voor welke Spaanse koning werd Paaseiland in 1770 geannexeerd?

De expeditie stond onder leiding van Felipe González de Ahedo en kwam 48 jaar na de eerste Europese bezoekers.

Welke afwijkende moai op Paaseiland heeft een baard en een knielende houding?

Het is waarschijnlijk een van de laatst vervaardigde beelden. In de 17e eeuw hield het maken van moai op.

Hoeveel generaties koningen zouden er volgens de traditie sinds Hotu Matu'a zijn geweest?

Bij gemiddeld 25 jaar per generatie komt de aankomst van het eerste opperhoofd daarmee uit rond 450 na Christus.

Hoeveel procent van de 473 vogelman-petrogliefen van Paaseiland ligt in of rond Orongo?

Sommige rotstekeningen worden deels overlapt door huizen en zijn dus ouder dan die gebouwen.