30 leuke feiten over Uranium

Naar welke planeet is het element uranium genoemd?

De planeet was pas acht jaar vóór het element ontdekt, dus de naam was toen nog hoogst actueel.

Welk atoomnummer heeft het chemische element uranium?

Uranium is het element met de hoogste atoommassa dat van nature op aarde voorkomt.

Tijdens welk conflict werd uranium van belang voor de defensie-industrie?

In 1943 werd voor het Manhattanproject al uranium gewonnen op Amerikaanse bodem.

Uranium heeft een 65% hogere dichtheid dan welk zwaar metaal?

Dankzij dat hoge gewicht per volume is het metaal bruikbaar als afscherming tegen ioniserende straling.

In welk land ligt het Sudetenland, waar uranium in de bodem voorkomt?

Veel grotere hoeveelheden worden gewonnen in landen als Namibië en Australië.

Naar welk splijtbaar element vervalt uranium-238 nadat het neutronen heeft geabsorbeerd?

Het gaat om de isotoop met massagetal 239, die net als uranium-235 door thermische neutronen te splijten is.

Waarvoor werd radium begin 20e eeuw gebruikt op de wijzers van horloges?

Het element werd gevonden in uraniumerts; zo kwam de zoektocht naar radioactieve ertsen op gang.

In welk land werd in 2003 uranium aangetroffen op 200 kilometer van de stad Yazd?

De vondst werd in februari van dat jaar gedaan, ver buiten de stad zelf.

In welke provincie zijn fosforietknollen gevonden die tot 300 ppm uranium bevatten?

De knollen zitten in een aardlaag die de Formatie van Breda heet.

Tot welke reeks elementen in het periodiek systeem behoort uranium?

Het metallisch grijze element draagt het symbool U; de IUPAC-naam luidt uraan.

Welke soort straling, die niet door de huid dringt, zendt uranium uit?

Uranium buiten het lichaam is daardoor weinig gevaarlijk; opgehoopt in het lichaam kan het genetische schade aanrichten.

Uit welke kolonie kwam het meeste uranium voor de atoombom Little Boy?

De levering liep via de Belgische regering in ballingschap.

Wat verbruikt brandend uranium uit een antitankprojectiel binnen in een getroffen tank?

Het projectiel van verarmd uranium doorboort eerst het pantser en vat daarna vlam.

Van wat voor ondernemingen komt ongeveer de helft van de wereldwijde uraniumproductie?

In de jaren 1990 nam het aantal mijnbouwers sterk af door sluitingen, fusies en overnames.

Voor hoeveel procent bestaat natuurlijk uranium uit de isotoop uranium-235?

De rest is vrijwel geheel een zwaardere isotoop. Bij verrijkt uranium ligt het aandeel hoger, bij verarmd uranium juist lager.

Bij welke winningsmethode wordt uranium ondergronds opgelost en daarna opgepompt?

In 2024 kwam de helft van al het uranium ter wereld op deze manier uit de grond.

Uit welk element wordt de kunstmatige isotoop uranium-233 gevormd?

Dat gebeurt met een neutronenbombardement; ook deze kunstmatige isotoop is splijtbaar.

Waarmee reageert uranium wanneer het een fijn verdeeld poeder is?

Aan de lucht raakt het metaal langzaamaan bedekt met een laagje uraniumoxide.

Welke Duitse scheikundige ontdekte uranium in 1789?

Hij vond het nieuwe element in het mineraal pekblende.

Hoeveel milligram uranium bevat een kilo droge Nederlandse aarde maximaal?

De ondergrens ligt bij 0,4 milligram per kilo droge aarde.

In welke Amerikaanse staat werd in 1943 uranium gewonnen voor het Manhattanproject?

Het meeste uranium voor het project kwam uiteindelijk niet uit Amerika zelf, maar via de Belgische regering in ballingschap.

Hoeveel miljard ton uranium is er naar schatting in al het zeewater opgelost?

Dat is duizendmaal meer dan op het land, maar de winning stuit op grote technische en commerciële belemmeringen.

Sinds welk jaar is munitie met verarmd uranium verboden op de Vliehors en de Noordvaarder?

Verarmd uranium wordt elders nog wel toegepast in antitankwapens, waarvan het projectiel door pantser heen gaat.

Welk uraniumerts komt van nature het meest op aarde voor?

Het erts bestaat voornamelijk uit uraniumdioxide, UO2.

Boven hoeveel graden Celsius vormt uraniumhexafluoride al een damp?

De witte, vaste stof met formule UF6 wordt gebruikt bij het verrijken van uranium.

Hoeveel procent van het uranium kwam in 1990 nog uit ondergrondse mijnen?

In 1999 was dat aandeel gedaald tot 33%; daarna steeg het weer door de opening van Canadese mijnen.

Op welke Duitse onderzeeboot werd uranium buitgemaakt dat het Manhattanproject gebruikte?

Zo belandde zelfs Duits uranium in het Amerikaanse atoomprogramma.

Hoeveel delen uranium bevat een miljard delen zeewater ongeveer?

Juist die extreem lage concentratie maakt winning uit zee technisch en commercieel lastig.

Welke natuurkundige ontdekte in 1935 de isotoop uranium-235?

De Canadees-Amerikaan vond daarmee de isotoop die later onmisbaar bleek voor kernreactoren en kernwapens.

Welk aandeel in de uraniumproductie hadden de vijf grootste bedrijven in 2024, in procent?

Ongeveer de helft van alle productie komt bovendien van bedrijven in overheidshanden.