30 leuke feiten over Werner Heisenberg

In welke serie gebruikt hoofdpersoon Walter White de naam Heisenberg als alias?

Walter White wordt in de serie gespeeld door Bryan Cranston.

Welk Amerikaans atoombomproject kreeg extra vaart door wat Bohr over Heisenberg meldde?

Bohr vertelde de geallieerden dat Heisenberg aan een Duitse atoombom meewerkte.

Welke natuurkundige had grote moeite met de non-deterministische Kopenhaagse interpretatie?

Veel natuurkundigen van middelbare leeftijd of ouder deelden die moeite, maar de experimentele resultaten steunen de interpretatie tot nu toe.

In welke Duitse stad werd natuurkundige Werner Heisenberg geboren?

Zijn ouders waren August Heisenberg en Annia Wecklein.

Wat verborgen de Britten in elke ruimte van het landhuis waar Heisenberg in 1945 gevangen zat?

Zo wilden de Britten te weten komen hoe ver de Duitsers waren gevorderd met hun atoombom.

Welke stof gebruikte Heisenberg als moderator bij zijn proeven met blokken uranium?

De blokken hingen aan kettingen en werden in vaten neergelaten, in een poging een langzame nucleaire kettingreactie op gang te brengen.

Wat probeerde Heisenberg later in zijn leven te ontwikkelen, zonder daarin te slagen?

Daarnaast doceerde hij aan universiteiten in binnen- en buitenland en schreef hij wetenschappelijke en populair-wetenschappelijke boeken.

In welk jaar werd de Duitse natuurkundige Werner Heisenberg geboren?

Hij kwam op 5 december ter wereld en overleed op 1 februari 1976 in München. Hij geldt als een van de grondleggers van de kwantummechanica.

Voor welk jaar kreeg Werner Heisenberg de Nobelprijs voor Natuurkunde?

Hij kreeg de prijs voor zijn werk aan de kwantummechanica, dat voortkwam uit een vruchtbare samenwerking met Niels Bohr.

In welke bezette stad ontmoetten Heisenberg en Bohr elkaar in september 1941?

Over de aard van die ontmoeting bestaat veel geheimzinnigheid; de lezingen van beide kanten lopen sterk uiteen.

In welk Engels landhuis bij Cambridge zat Heisenberg na de oorlog enige maanden gevangen?

Hij was gearresteerd door de Alsosgroep en zat er samen met andere Duitse geleerden, onder wie Otto Hahn en Max von Laue.

Welke eerste formalisering van de kwantummechanica ontwikkelde Heisenberg in 1925?

Aan de basis lag zijn artikel over de herinterpretatie van kinematische en mechanische relaties; Pascual Jordan werkte aan de theorie mee.

Van welk Duits wetenschappelijk genootschap was Heisenberg na de oorlog mede-oprichter?

Na zijn vrijlating speelde hij een grote rol in het herstel van het wetenschappelijk onderwijs in Duitsland.

Welke Duitse minister van Bewapening nam in juni 1942 deel aan overleg over het Uranprojekt?

Op die conferentie werd besloten dat het leger zich uit het uraniumproject zou terugtrekken.

Welk denkspel speelde de jonge Werner Heisenberg opvallend sterk?

Op school viel hij ook op door zijn grote leerzucht en vlijt.

Wie ontwikkelde de golfmechanica, die equivalent bleek aan het formalisme van Heisenberg?

De golfmechanica was een onafhankelijk ontwikkelde manier van wiskundig noteren.

Met welke vriend, een paar jaar verder dan hij, studeerde Heisenberg natuurkunde in München?

Heisenberg volgde deze vriend later naar een andere universiteit om daar aan zijn habilitatie te werken.

Wie ontdekte het neutron, kort voordat Heisenberg over de bouw van atoomkernen schreef?

Heisenberg publiceerde daarna drie artikelen in het Zeitschrift für Physik, alle met dezelfde titel: Über den Bau der Atomkerne.

Welk familielid van Werner Heisenberg bestuurde het Maximilian Gymnasium, zijn school?

Heisenberg bezocht deze eliteschool sinds 1911.

Wie schreef een toneelstuk over de ontmoeting tussen Bohr en Heisenberg in 1941?

Het stuk laat open of de twee elkaar hebben verteld hoe ver de ontwikkeling van een atoomwapen aan beide zijden was.

Van de berekening van welke grootheid voor een atoombom had Heisenberg in 1945 geen idee?

Dat bleek toen de gevangen Duitse geleerden begin augustus speculeerden over het bericht van de eerste atoombom op Japan.

Waarover ging het proefschrift waarop Heisenberg in 1923 promoveerde?

Hij studeerde en promoveerde onder Arnold Sommerfeld.

Van welk apparaat uit ‘Star Trek’ is de Heisenberg compensator een onderdeel?

Ook in de film ‘Oppenheimer’ uit 2023 komt Heisenberg als personage voor.

Onder welke natuurkundige werkte Heisenberg na zijn promotie aan zijn habilitatie?

Na het afronden daarvan vertrok hij naar het instituut van Niels Bohr.

Met welke vrucht vergeleek Heisenberg de grootte van een bom die een stad kon vernietigen?

Zo'n bom kon volgens hem niet voor het einde van de oorlog worden gebouwd, door gebrek aan geld, grondstoffen en hoogopgeleid personeel.

Welk vak doceerde August Heisenberg, de vader van Werner, als hoogleraar in München?

Hij was daarnaast hoogleraar middeleeuws en modern Grieks.

Welke rivaal van Heisenberg leidde tot oktober 1942 het Duitse kernwapenprogramma?

Hij was administratief directeur van het Kaiser-Wilhelm Institut für Physik in Berlijn-Dahlem en botste vaak met Heisenberg en diens medewerkers.

In welk jaar gaf de familie van Niels Bohr documenten over zijn ontmoeting met Heisenberg vrij?

Daaruit blijkt dat Bohr geschokt was: Heisenberg leek ervan overtuigd dat Duitsland de oorlog zou winnen.

Welk beginsel van Bohr was Heisenbergs leidraad in zijn artikel over kinematische relaties?

Met dat artikel zocht hij een wiskundige basis die toepasbaar was voor de nieuwe kwantummechanica.

In welk jaar verscheen Heisenbergs boek in het Nederlands als ‘Het Deel en het Geheel’?

De vertaling van ‘Der Teil und das Ganze’ is van Maarten van Buuren en kwam uit bij Lemniscaat.