30 leuke feiten over Zuurstof

Welk atoomnummer heeft het chemische element zuurstof?

Het symbool O gaat via het Latijnse oxygenium terug op het Oudgriekse oxýs.

Hoe heet de vorm O2 waarin zuurstof als enkelvoudige stof vooral in de lucht zit?

Een molecuul van deze vorm kent een stabiele en een aangeslagen toestand.

Welke maan van Jupiter is geheel bedekt met waterijs?

Ook kometen bestaan grotendeels uit waterijs, waarin zuurstof gebonden zit.

Welke kleur heeft zuurstof in vloeibare vorm?

Als gas is zuurstof daarentegen kleurloos.

Wie gaf zuurstof de wetenschappelijke naam oxygenium?

De naam betekent zuurvormer en gaat terug op het Oudgriekse woord oxýs.

Van welke soort stoffen dacht men vroeger dat zuurstof een onmisbaar bestanddeel was?

Dat bleek onjuist: waterstofchloride ontstaat uit waterstofgas en chloorgas, zonder dat er zuurstof aan te pas komt.

In welke groep van het periodiek systeem staat zuurstof?

Zuurstof is een niet-metaal en geeft zijn naam aan de hele groep, die ook als VIa wordt aangeduid.

Welke mineralen, waaruit de aardkorst is opgebouwd, bevatten allemaal zuurstof?

Ook al het water van de oceanen bevat het element, dat daardoor in gebonden vorm wijdverspreid is.

Waardoor kan ozon behalve in de ozonlaag ook op zeeniveau ontstaan?

Ozon wordt ook trizuurstof genoemd en heeft de formule O3.

Aan welke micro-organismen dankt de atmosfeer vooral haar vrije zuurstof?

Zonder die voortdurende productie zou zuurstof geleidelijk uit de lucht verdwijnen, omdat het zich met oxideerbare materialen verbindt.

Welke rol speelt elementaire zuurstof door zijn hoge elektronegativiteit in reacties?

Die agressiviteit dankt het element ook aan zijn merkwaardige elektronenstructuur.

Wiens herontdekking van zuurstof maakte het gas pas in wijdere kring bekend?

Al gauw begreep men dat dit gas het ademen van mens en dier mogelijk maakt.

Uit welke zuurstofhoudende stof bestaat het ijs op Mars mogelijk?

Ook in die verbinding zit zuurstof, zodat het element ook op andere hemellichamen in ijs voorkomt.

Voor ongeveer hoeveel procent van zijn massa bestaat het menselijk lichaam uit zuurstof?

Geen ander element weegt in het lichaam zo zwaar mee: de zuurstof zit er voornamelijk in als bouwsteen van water.

Welke Zweedse apotheker ontdekte zuurstof in 1771?

Zijn vondst bleef aanvankelijk weinig bekend; pas een latere herontdekking bracht het gas onder de aandacht van een breder publiek.

Welk proces in organismen kan zonder zuurstofgas nergens op aarde plaatsvinden?

Daarom is het gas onmisbaar voor vele organismen op aarde.

Tot welke groep zuurstofverbindingen behoort H2O2, met zijn O-O-binding?

Zulke verbindingen zijn niet erg stabiel en hun gedrag hangt onder meer af van de zuurgraad.

Met welke methode wordt zuurstof meestal uit vloeibare lucht gewonnen?

Stikstof (N2) destilleert daarbij als damp, terwijl zuurstof als vloeistof achterblijft.

Welke pijnaandoening wordt in de medische wereld met zuiver zuurstofgas behandeld?

Ook mensen met ademhalingsproblemen krijgen het gas toegediend, en in lasapparatuur wordt het eveneens veel toegepast.

Van welk metaal zijn alleen metastabiele oxiden bekend?

Hetzelfde geldt voor enkele van de lichtere edelgassen; met vrijwel alle andere elementen vormt zuurstof stabiele verbindingen.

Hoeveel stabiele isotopen heeft zuurstof naast het meest voorkomende, 16O?

Het gaat om 17O en 18O; daarnaast zijn er radioactieve isotopen bekend.

Waar op aarde komt zuurstof voor als vrije, losse atomen?

Zulke losse atomen zijn zeer reactief en verbinden zich snel met andere stoffen.

Voor ongeveer hoeveel procent van haar massa bestaat de aardkorst uit zuurstof?

Het element zit er vooral in gebonden vorm in: als metaaloxiden, carbonaten en andere zouten.

Wat is de maximale diepte voor het duiken met zuivere zuurstof?

Onder druk is zuurstof namelijk giftig voor de mens; dat heet zuurstofvergiftiging.

Welke oxidatietoestand heeft zuurstof in oxiden?

Het element neemt daarbij elektronen op. Veel oxiden vormen samen met water een zuur of een base.

Met welke groep stoffen reageert ozon in de lucht tot schadelijke producten?

Te veel ozon inademen kan bovendien tot ernstige longproblemen leiden; een verzamelnaam voor dit soort verontreiniging is smog.

Welk metaal dient als katalysator bij de oxidatie van ethyleen tot ethyleenoxide?

Dit industriële proces met zuurstof levert een belangrijke grondstof voor de polymeerindustrie.

Welke afkorting geeft het aandeel zuurstof in medisch toegediende lucht aan?

De letters staan voor de Engelse term fraction of inspired oxygen; het gaat om een molfractie of volumefractie.

Welke kleur zit in de bijnaam van vaste zuurstof in de ε-fase, boven 10 GPa?

In deze fase zouden moleculen van vier of acht zuurstofatomen voorkomen: O4 en O8.

Welke Latijnse term krijgen losse zuurstofatomen die maar kort aan een reactie meedoen?

Zo'n atoom ontstaat bijvoorbeeld bij het ontleden van waterstofperoxide en recombineert direct met een ander atoom.