Getting your questions ready
Getting your questions ready
Met AI in het Nederlands gemaakt op basis van onze Engelse quiz; de bronnen verwijzen naar de Nederlandse Wikipedia.
Afghanistan ligt op het kruispunt van Centraal- en Zuid-Azië en was eeuwenlang het strijdperk van Grieken, Arabieren, Mongolen, Britten en Russen. Het land van ruim 38 miljoen inwoners kent hoge bergen, droge woestijnen en een rijke Perzische en Pathaanse cultuur. Deze quiz test je kennis van de geografie, de geschiedenis en de politiek van het land: van de naam Khorasan en de Great Game tot de val van Kaboel in 2021. Ook cultuur, sport, keuken en economie komen aan bod, van lapis lazuli tot de nationale sport buzkashi.
Alle 28 vragen met antwoorden en uitleg. Speel de quiz
Q 01Wat betekent de naam Afghanistan letterlijk?
Land van de Afghanen
De Engelse benaming Afghanland, uit verdragen tussen de Kadjaren en Engeland, werd door de Afghanen overgenomen en groeide uit tot Afghanistan.
Q 02Met welk land grenst Afghanistan in het verre noordoosten via de Wachan-corridor?
China
De smalle corridor ligt in de provincie Badakhshan; verder grenst Afghanistan aan Pakistan, Iran, Turkmenistan, Oezbekistan en Tadzjikistan.
Q 03Welke organisatie nam na 2003 de leiding over de veiligheidsmacht ISAF over?
NAVO
Ondanks enorme hoeveelheden ontwikkelingsgeld lukte het de westerse coalitie niet om een blijvend democratisch bestuur te vestigen.
Q 04Hoeveel inwoners telde Afghanistan anno 2022, bij benadering?
38 miljoen
Aan het begin van de 20e eeuw woonden er nog maar zo'n vier miljoen mensen in het land; sinds 2020 is dat negen keer zoveel.
Q 05Wie leidde na 2001 de door de internationale gemeenschap gesteunde Afghaanse overgangsregering?
Hamid Karzai
Hij werd in 2004 bij de eerste vrije verkiezingen als president bevestigd en in 2009 herkozen, waarna zijn twee grondwettelijke termijnen vol waren.
Q 06Welke Afghaanse president verliet in augustus 2021 het land zonder formeel te zijn afgetreden?
Ashraf Ghani
Hij was in 2014 gekozen na een chaotische verkiezing waarin beide kandidaten de overwinning claimden; onder Amerikaanse druk werd de macht gedeeld.
Q 07Tussen welke twee koloniale mogendheden was Afghanistan in 'The Great Game' een bufferstaat?
Groot-Brittannië en Rusland
Door de eeuwen heen streden hier ook de Grieken van Alexander de Grote, de Arabieren van de Omajjaden en de Mongolen van Dzjengis Khan.
Q 08Uit welke taal komt het woord stān, het laatste deel van de naam Afghanistan?
Perzisch
Het woord stān betekent staat of land; de Pathanen begonnen de benaming Afghaan voor zichzelf te gebruiken vanaf de islamitische periode.
Q 09Welke tekst voerden de Taliban in op de witte vlag van hun Islamitisch Emiraat?
Sjahadah
Na de machtsovername van 2021 noemt de Talibanregering het land opnieuw het Islamitisch Emiraat Afghanistan.
Q 10Wie was de leider van de Taliban tijdens het eerste Talibanbewind?
Mullah Omar
De Taliban werden al snel berucht om de strenge toepassing van de sharia: dans, muziekinstrumenten, vliegeren en televisie werden verboden.
Q 11Hoe heet de lijn die de facto de zuidoostelijke grens van Afghanistan met Pakistan vormt?
Durandlijn
De Taliban erkennen deze grens uit de Britse koloniale tijd niet, wat al tot gewapende botsingen met Pakistan heeft geleid.
Q 12Tot het stroomgebied van welke grote rivier behoort het oosten van Afghanistan?
Indus
De hoofdrivier is de Kabul, met als zijrivieren de Panjshir, de Alisjang en de Kunar; het water wordt al eeuwen voor irrigatie gebruikt.
Q 13Welke zuidelijke stad was tijdens het eerste Talibanbewind de werkelijke machtsbasis?
Kandahar
In die stad wordt in het Heiligdom van de mantel een mantel bewaard die naar men zegt door de profeet Mohammed werd gedragen.
Q 21Onder welke naam stond Afghanistan vóór de 18e eeuw bekend?
Khorasan
Nog vroeger heette het gebied Aryana, ook gespeld als Ariana; de vruchtbare vallei van de Hari Rud geldt als het hart van dat oude Ariana.
Q 22Hoe heet het nationaal park in het midden van Afghanistan?
Band-e Amir
Het droge land telt weinig grote natuurlijke meren, maar wel meerdere stuwmeren die stroom, drinkwater en irrigatiewater moeten leveren.
Q 23Wie leidt de kleine groep loyalisten die in de Panshirvallei standhoudt tegen de Taliban?
Ahmad Massoud
Hij is de zoon van de in 2001 vermoorde verzetsstrijder Ahmad Shah Massoud; ook Islamitische Staat pleegt aanslagen, maar bedreigt het regime niet serieus.
Q 14Bij welk gebergte kreeg Al-Qaida eind 2001 na hevige gevechten een gevoelige slag toegebracht?
Tora Bora
Osama bin Laden ontkwam en werd pas in 2011 in Pakistan opgespoord en gedood door Amerikaanse commando's.
Q 15Hoe heet de afspraak die de VS op 29 februari 2020 met de Taliban sloten?
Doha-overeenkomst
De Afghaanse regering was geen partij bij die overeenkomst; president Biden beval op grond ervan in juni 2021 de terugtrekking van de troepen.
Q 16Uit hoeveel provincies bestaat Afghanistan?
34
Die provincies zijn weer onderverdeeld in 398 districten; de hoofdstad Kabul telde in 2021 zo'n 5 miljoen inwoners.
Q 17Welke heerser vormde in de 18e eeuw een regering op basis van het Pashtunwali?
Ahmad Shah Durrani
Pas onder Abdoer Rahman Khan werd Afghanistan internationaal als officiële naam erkend; de moderne staat begon met de Hotakiden en Durraniden.
Q 18Op welke datum in 2021 verliet het laatste Amerikaanse vliegtuig Kabul?
30 augustus
Door het grote aantal mensen dat het land probeerde te ontvluchten, ontstond in die weken snel een grote humanitaire crisis.
Q 19Door hoeveel landen werd de eerste Talibanregering internationaal erkend?
Drie
Het ging om Saoedi-Arabië, de Verenigde Arabische Emiraten en Pakistan; dat laatste land had grote economische plannen in Afghanistan.
Q 20Hoe groot is de oppervlakte van Afghanistan?
652.864 km²
Het land ligt zowel in Centraal-Azië als in Zuid-Azië en wordt bovendien tot de MENA-landen gerekend.
Q 24Wie begon na de Anglo-Afghaanse Oorlog van 1919 met Zahir Sjah de modernisering van Afghanistan?
Amanoellah Khan
Mohammed Zahir Sjah werd in 1914 in Kaboel geboren en was koning van Afghanistan; hij overleed in 2007.
Q 25In welke rivier mondt de Kunduz in het noorden van Afghanistan uit?
Amu Darja
Die grensrivier scheidt het land over meer dan 1000 km van Tadzjikistan en Oezbekistan; de meeste Afghaanse rivieren zijn onbevaarbaar.
Q 26Welke vicepresident riep zich op 17 augustus 2021 uit tot interim-president van Afghanistan?
Amrullah Saleh
De Taliban probeerden de wereld gerust te stellen met een charme-offensief, maar na 2021 werden de regels vooral voor vrouwen geleidelijk strenger.
Q 27Hoe hoog is de Noshaq, de hoogste berg van Afghanistan?
7492 m
Binnen de bergwaaiers en op hun randen liggen toch vele vruchtbare valleien en vlaktes; in het zuidwesten liggen de woestijnen van Seistan en Registan.
Q 28In welk jaar komt het woord Afghaan voor het eerst in de geschiedenis voor, in de Hudud-al-Alam?
982
Geleerden als W.K. Frazier Tyler en M.C. Gillet noemen dit de vroegste vermelding; het land lag al in de Oudheid aan de Zijderoute.