Getting your questions ready
Getting your questions ready
Met AI in het Nederlands gemaakt op basis van onze Engelse quiz; de bronnen verwijzen naar de Nederlandse Wikipedia.
Twee figuren die iedereen kent, maar hoeveel weet je echt over ze? Napoleon Bonaparte veroverde bijna heel Europa en liet wetboeken, het metriek stelsel en rechts rijden na. Isaac Newton legde de wetten van de mechanica vast en zag volgens de overlevering een appel vallen. Deze quiz test je algemene kennis over leven, werk en nalatenschap van allebei: van Waterloo en Sint-Helena tot het prisma-experiment en de ruzie met Leibniz. Van makkelijke instappers tot vragen waar ook kenners over moeten nadenken.
Alle 29 vragen met antwoorden en uitleg. Speel de quiz
Q 01Welke vrucht zag Newton volgens de bekende anekdote uit een boom vallen?
Appel
Het verhaal bestaat in vier versies; Newton bedacht dat dezelfde zwaartekracht van de aarde zo ver reikt dat ze de maan in haar baan houdt.
Q 02Op welk eiland werd Napoleon Bonaparte geboren?
Corsica
Zijn familieclan was van Italiaanse afkomst; tot 1793 spelde hij zijn naam dan ook op zijn Italiaans als Buonaparte.
Q 03Van welke natuurkundige grootheid is de eenheid naar Newton vernoemd?
Kracht
Eén newton is gelijk aan 1 kg·m/s²; sinds Newtons definities van impuls en massa kan een technisch ontwerp met wiskundige precisie worden doorgerekend.
Q 04Naar welk eiland werd Napoleon in 1814 verbannen na zijn eerste troonsafstand?
Elba
Hij mocht de keizerstitel houden als soeverein vorst van het eiland en ontsnapte na tien maanden met duizend soldaten en vier kanonnen.
Q 05Met welk voorwerp toonde Newton aan dat wit licht uit alle kleuren van de regenboog bestaat?
Prisma
De kleuren bleken niet verder te ontleden en leverden samengevoegd weer wit licht op; ook de newtonschijf toont dit aan.
Q 06Op welk eiland stierf Napoleon in 1821?
Sint-Helena
Zijn laatste woorden zouden zijn geweest: 'France, armée, tête d'armée, Joséphine'; in 1840 keerde zijn stoffelijk overschot terug naar Frankrijk.
Q 07In welk jaar verloor Napoleon de Slag bij Waterloo?
1815
Twee dagen eerder had hij de Pruisen bij Ligny nog verslagen, maar een Frans korps kreeg tegenstrijdige bevelen en kon niet worden ingezet.
Q 08Hoe heet Newtons hoofdwerk uit 1687 waarin hij de zwaartekracht beschreef?
Principia
Met de drie bewegingswetten uit dit boek werd Newton de grondlegger van de klassieke mechanica; hij schreef het tussen 1684 en 1686.
Q 09Met wie trouwde Napoleon in 1796?
Joséphine de Beauharnais
Zij was weduwe en de maîtresse van Paul Barras; omdat het huwelijk kinderloos bleef, liet Napoleon zich op 5 december 1809 van haar scheiden.
Q 10Hoe wordt de derde wet van Newton beknopt samengevat?
Actie is reactie
De korte formulering is eigenlijk misleidend: het gaat om een gelijktijdig krachtenpaar, er is geen actie die aan een impuls voorafgaat.
Q 11Welk wetboek van Napoleon beïnvloedde het recht in Nederland en België blijvend?
Code Napoléon
Door dit wetboek werden het huwelijk en de burgerlijke staat onttrokken aan het kerkelijk recht: burgers konden trouwen en scheiden zonder de kerk.
Q 12Met wie had Newton een felle ruzie over wie de infinitesimaalrekening had ontdekt?
Leibniz
Naast deze rekenwijze dragen ook het binomium, de methode van Newton-Raphson en de formule van Newton-Cotes zijn naam.
Q 13Welk stelsel van maten en gewichten voerde Napoleon in zijn hele rijk in?
Metriek stelsel
Kilogram, meter en liter vervingen overal de oude lokale maten; in Nederland herinneren ook de Napoleonswegen nog aan zijn bewind.
Q 21Bij welke stad vond in 1813 de Volkerenslag plaats waarin Napoleon werd verslagen?
Leipzig
Na deze nederlaag van 16 tot 19 oktober trok Napoleon zich terug achter de Rijn; in januari 1814 trokken de geallieerden Frankrijk binnen.
Q 22Wiens golfmodel van licht verdrong later Newtons deeltjesmodel?
Christiaan Huygens
Het golfmodel kon interferentie makkelijker verklaren; pas in de 20e eeuw kreeg licht met het foton toch weer een deeltjesaspect.
Q 23Welk gewas introduceerde Napoleon om minder afhankelijk te zijn van Engelse suiker?
Suikerbiet
De Engelse blokkade van de Europese havens dwong Frankrijk tot zelfvoorziening; ook de textielproductie en de aardappelteelt groeiden daardoor.
Q 14Waardoor moest Newton in 1666 zijn studie in Cambridge onderbreken?
Door een pestepidemie
Hij keerde terug naar zijn geboorteplaats Woolsthorpe, en juist uit die periode stamt de beroemde anekdote over de boomgaard bij zijn moeder.
Q 15Hoe heet de registratie van geboorten, huwelijken en overlijdens die Napoleon invoerde?
De Burgerlijke Stand
Iedereen moest toen een definitieve spelling van zijn achternaam opgeven; vooral in het noorden van Nederland lagen veel namen nog niet vast.
Q 16Van welk land werd Napoleons broer Lodewijk koning?
Holland
Zijn broer Jozef werd koning van Napels en later van Spanje, Jérôme kreeg Westfalen; in 1810 lijfde Napoleon het Nederlandse koninkrijk alsnog bij Frankrijk in.
Q 17Welke planeet werd in 1846 waargenomen op de plaats die met Newtons theorie was berekend?
Neptunus
Sterrenkundigen hadden afwijkingen in de baan van Uranus gezien en leidden daaruit het bestaan van een nog onbekende planeet af.
Q 18Welk gebied verkocht Frankrijk in 1803 aan de Verenigde Staten?
Louisiana
Het gebied was vele malen groter dan de huidige deelstaat: met deze aankoop verdubbelden de Verenigde Staten hun toenmalige grondgebied.
Q 19Hoe lang was Napoleon in werkelijkheid ongeveer?
1,67 meter
Dat was een gemiddelde lengte voor zijn tijd; hij leek klein naast zijn lijfwachten, die op hun uitzonderlijke lengte werden geselecteerd.
Q 20Waaraan stierf Napoleon volgens de autopsie?
Maagkanker
Later bleek zijn haar veel arseen te bevatten, maar dat was al zo vóór zijn verbanning; artsen schreven het middel destijds voor tegen maagklachten.
Q 24Waar in Parijs ligt Napoleon in een praalgraf begraven?
Dôme des Invalides
Zijn stoffelijk overschot keerde pas in 1840 terug naar Frankrijk; het graf is tegenwoordig een toeristische bezienswaardigheid.
Q 25Welk voorwerp stak Newton langs zijn eigen oogbal om de werking van het oog te onderzoeken?
Rijgnaald
Het verhaal geldt als illustratie van zijn grenzeloze nieuwsgierigheid; een deel van zijn biografen noemt hem een excentrieke persoonlijkheid.
Q 26Aan welke rivaal schreef Newton in 1675 dat hij 'op de schouders van reuzen' stond?
Robert Hooke
Aan het eind van zijn leven vergeleek Newton zichzelf met een jongen op het strand, terwijl de grote oceaan van de waarheid onontdekt voor hem lag.
Q 27Welk probleem van lenzen wilde Newton met zijn Newtontelescoop vermijden?
Chromatische aberratie
De kleurschifting ontstaat onvermijdelijk bij breking door lenzen; Newtons ontwerp wordt tot op de dag van vandaag toegepast.
Q 28Tegen welke zogenaamde schaakmachine verloor Napoleon in 1809 een partij?
Turk
In de machine van Wolfgang von Kempelen zat in werkelijkheid de sterke schaker Johann Baptist Allgaier verborgen; Napoleon gaf op na negentien zetten.
Q 29Hoe wordt Napoleons snelle terugkeer naar de macht in 1815 in Frankrijk ook wel genoemd?
Adelaarsvlucht
Hij landde bij Juan-les-Pins en reisde via de latere route Napoléon naar Grenoble; alle troepen die hem moesten arresteren liepen over.