Met AI in het Nederlands gemaakt op basis van onze Engelse quiz; de bronnen verwijzen naar de Nederlandse Wikipedia.
De Negende Symfonie van Ludwig van Beethoven geldt als een hoogtepunt van de klassieke muziek. De componist voltooide het werk toen hij al volledig doof was, en liet in het slotdeel solisten en koor meezingen. Deze quiz gaat over het ontstaan, de rumoerige première van 1824, de bezetting en de vier delen. Ook de invloed buiten de concertzaal komt aan bod: van de Olympische Spelen en het Europese volkslied tot film en de cd.
Alle 30 vragen met antwoorden en uitleg. Speel de quiz
Q 01Welke Duitse dichter schreef de ode ‘An die Freude’ die Beethoven in zijn Negende gebruikte?
Friedrich von Schiller
De titel betekent zoiets als lofzang op de vreugde. Beethoven nam er enkele regels uit over.
Q 02In welke toonsoort staat de Negende Symfonie van Beethoven?
d mineur
Het werk draagt opusnummer 125 en geldt als een hoogtepunt van de klassieke muziek, en ver daarbuiten.
Q 03Onder welke bijnaam staat Beethovens Negende Symfonie ook bekend?
Koorsymfonie
De bijnaam past bij het slotdeel, waarin vier solisten en vier koorstemmen meezingen.
Q 04Welke twee bedrijven kozen een cd-formaat waarop Beethovens Negende in zijn geheel paste?
Philips en Sony
Het werd een schijfje met een doorsnee van 12 centimeter, mede om het hele werk op één cd te krijgen.
Q 05Wie moest na de première van Beethovens Negende de zaal uiteindelijk ontruimen?
Politie
De toejuichingen werden alleen maar geestdriftiger toen de componist de eerbetuigingen in ontvangst nam.
Q 06Welke componist citeert in zijn eerste symfonie uit de finale van Beethovens Negende?
Johannes Brahms
Het werk leeft ook buiten de concertzaal voort: in boeken en films, sport en computerspellen.
Q 07In welk jaar overleed Beethoven, met de plannen voor een tiende symfonie halverwege?
1827
De Negende bleef daardoor de laatste symfonie die hij voltooide.
Q 08Wat gooide het publiek bij de première van Beethovens Negende tijdens de ovaties de lucht in?
Zakdoeken en hoeden
Er volgden maar liefst vijf uitbundige staande ovaties, zoals nog nooit vertoond.
Q 09Na hoeveel jaar trad Beethoven bij de première van zijn Negende weer in het openbaar op?
Twaalf
Hij stond die avond zelf naast de dirigent, al moest het orkest alleen op die laatste letten.
Q 10Wie schreef ‘A Clockwork Orange’, waarin hoofdpersoon Alex op tilt gaat van Beethovens Negende?
Anthony Burgess
Het boek verscheen in 1962; negen jaar later volgde de verfilming door Stanley Kubrick.
Q 11In welk Weens theater ging Beethovens Negende Symfonie op 7 mei 1824 in première?
Kärntnertortheater
De zaal zat die avond tot de nok toe vol en het publiek reageerde uitzinnig.
Q 12Hoe klinkt het thema van het derde deel van Beethovens Negende, zoals ‘cantabile’ al aangeeft?
Zangerig
De strijkers bouwen samen een melodie op die heel langzaam sterker wordt.
Q 13Aan de koning van welk land droeg Beethoven zijn Negende Symfonie op?
Pruisen
De opdracht aan Frederik Willem III staat in de lange Duitse titel die de componist zijn werk meegaf.
Q 21Welke zangeres draaide Beethoven na de première van zijn Negende naar het juichende publiek?
Caroline Unger
Zij zong de altpartij. Zwaar geëmotioneerd nam de componist daarna de eerbetuigingen in ontvangst.
Q 22In welk jaar zette Beethoven vermoedelijk de eerste noten van zijn Negende op papier?
1818
Tot de voltooiing zou het nog jaren duren: het werk was pas rond de jaarwisseling van 1823 op 1824 af.
Q 23Welke instrumentengroep liet Beethoven bij de première van zijn Negende dubbel bezetten?
Blaasinstrumenten
Het werk kent toch al de grootste bezetting van al zijn genummerde symfonieën.
Q 14Welke organisatie koos in 1972 de ode uit Beethovens Negende Symfonie als volkslied?
Raad van Europa
De melodie had toen al dienstgedaan als volkslied voor het Duitse Eenheidsteam op drie Olympische Spelen.
Q 15Welke dirigent maakte in 1972 nieuwe arrangementen voor het Europese volkslied?
Herbert von Karajan
De melodie komt uit het slotdeel van Beethovens Negende Symfonie.
Q 16In welke stad wordt het originele handschrift van Beethovens Negende Symfonie bewaard?
Berlijn
Het ligt in de Staatsbibliothek en is op een website van die bibliotheek online te bekijken.
Q 17In welk jaar schreef Schiller de oorspronkelijke versie van zijn gedicht ‘An die Freude’?
1785
Bijna twintig jaar later paste hij het gedicht nog enigszins aan.
Q 18Welk genootschap gaf Beethoven in 1817 de opdracht voor een symfonie?
Philharmonic Society of London
Het gezelschap kreeg later het predicaat koninklijk en ging verder als de Royal Philharmonic Society.
Q 19Wat was de schrijver van het gedicht ‘An die Freude’ behalve dichter ook van beroep?
Historicus
Zijn lofdicht aan de vreugde werd vooral bekend door de koorfinale van Beethovens Negende Symfonie.
Q 20Als wat behandelde Beethoven de koren toen hij hun muziek voor de Negende Symfonie schreef?
Muziekinstrumenten
Die aanpak was nieuw. De koren zelf bestaan uit sopranen, alten, tenoren en bassen.
Q 24In welk jaar wilde Beethoven het gedicht ‘An die Freude’ al voor het eerst op muziek zetten?
1793
Alle sporen van die vroege poging zijn verloren gegaan.
Q 25In wat voor stuk uit 1815 had Beethoven het scherzothema van zijn Negende al eens gebruikt?
Fuga
Het scherzo waarin het thema terugkeert, vormt het tweede deel van de symfonie.
Q 26Welke naam draagt het deel van Beethovens Negende dat in feite een groot scherzo is?
Molto vivace
Het geldt als een van de grootste scherzi die de componist ooit schreef.
Q 27Wie maakte voor de film ‘A Clockwork Orange’ een elektronische versie van Beethovens Negende?
Wendy Carlos
De verfilming door regisseur Stanley Kubrick kwam uit in 1971.
Q 28Wie leidde in 1838 de eerste, nog gedeeltelijke Nederlandse uitvoering van Beethovens Negende?
Johannes van Bree
Het concert vond plaats in Felix Meritis in Amsterdam; een krantenrecensent noemde het voortreffelijk gelukt.
Q 29Waardoor wordt de laatste variatie in het derde deel van Beethovens Negende onderbroken?
Fanfares
Het volledige orkest speelt ze, en het antwoord daarop klinkt eenzaam maar zelfverzekerd.
Q 30In welk jaar klonk Beethovens Negende Symfonie voor het eerst volledig in Nederland?
1848
Tien jaar eerder was in Amsterdam al een deel van het werk te horen geweest.