Met AI in het Nederlands gemaakt op basis van onze Engelse quiz; de bronnen verwijzen naar de Nederlandse Wikipedia.
Het Byzantijnse Rijk was de voortzetting van het Romeinse Rijk in het oosten, met Constantinopel als hoofdstad. Ruim duizend jaar lang vormde het een buffer tussen West-Europa en de rijken in het oosten. Deze quizvragen gaan over keizers en veldheren, kruistochten en kerkscheuringen, wetgeving, munten en kloosters, tot en met het beleg van 1453. Van makkelijk tot pittig: test wat je weet over Byzantium.
Alle 30 vragen met antwoorden en uitleg. Speel de quiz
Q 01Waarin werd de Hagia Sophia na de Ottomaanse verovering van 1453 veranderd?
moskee
Het Oecumenisch patriarchaat bleef na de verovering gewoon in functie en wees een nieuwe patriarch aan.
Q 02Welke Ottomaanse sultan veroverde Constantinopel in 1453?
Mehmet II
Na de verovering noemde hij zich keizer van het Romeinse Rijk en voelde hij zich geroepen om ook de rest van dat rijk te heroveren.
Q 03Aan de kunst van welke Italiaanse stroming droeg de Byzantijnse kunst belangrijk bij?
renaissance
Via handel en veroveringen kwam Byzantijnse kunst naar Italië en Sicilië, waar ze in licht gewijzigde vorm eeuwenlang standhield.
Q 04Als wat beschouwden de Byzantijnen zichzelf, ondanks hun Griekse taal en cultuur?
Romeinen
De inwoners hebben zichzelf nooit Byzantijnen genoemd; die naam raakte pas vanaf de 20e eeuw in zwang onder historici.
Q 05Met welk wapen verdreven de Byzantijnen de Arabische vloot die Constantinopel belegerde?
Grieks vuur
Na deze nederlaag tekenden het rijk en het kalifaat een vredesverdrag van dertig jaar.
Q 06Welke heilige berg op het Griekse schiereiland Chalkidice staat bekend om zijn kloosters?
Athos
Byzantijnse kloosters zijn vaak burchten met hoge weerbare muren, gebouwd op steile hellingen of hoge rotspunten.
Q 07Hoe heet de breuk van 1054 tussen de kerken van Constantinopel en Rome?
Oosters Schisma
Drie afgevaardigden van de paus legden toen een bul van excommunicatie op het altaar van de Hagia Sophia.
Q 08Met welke term wordt de Byzantijnse beeldenstrijd van 726 tot 843 ook aangeduid?
iconoclasme
De strijd verdeelde het rijk innerlijk en schaadde de banden met de Kerk van Rome; in 843 werd de orthodoxe eenheid hersteld.
Q 09Wat betekent de naam van de Hagia Sophia, de grote kerk van Constantinopel?
Heilige Wijsheid
Het gebouw verving een oudere kerk die bij een opstand in de hoofdstad verloren was gegaan.
Q 10In welk jaar namen vijandelijke troepen voor het eerst de muren van Constantinopel in?
1204
Eeuwenlang maakten de versterkte muren het zo goed als onmogelijk om de stad in te nemen.
Q 11Welke gouden munt voerde Constantijn de Grote in als stabiele munteenheid?
solidus
Constantijn voerde ook veranderingen door in het leger en bouwde voort op de bestuurlijke hervormingen van Diocletianus.
Q 12Welke generaal stuurde Justinianus in 533 naar Africa om het op de Vandalen te heroveren?
Belisarius
Hij vertrok met een klein leger; de Vandaalse Oorlog werd verrassend gemakkelijk gewonnen, al duurde het tot 548 voor de plaatselijke stammen waren onderworpen.
Q 13Wie zette in 476 Romulus Augustulus af en maakte zo een einde aan het westelijke keizerrijk?
Odoaker
Hij weigerde een nieuwe keizer aan te stellen; in het oosten zat Zeno toen nog maar kort op de troon.
Q 21Welke keizer keerde het beleg van Constantinopel van 717–718 via een list in zijn voordeel?
Leo III
In 740 behaalde hij bovendien een belangrijke overwinning op de Arabieren in de Slag bij Akroinon.
Q 22Hoeveel van elke 100 gevangen Bulgaarse soldaten liet Byzantium naar verluidt blind maken?
99
De honderdste man zou één oog hebben behouden, zodat hij zijn kameraden naar huis kon voeren.
Q 23Door welke Griekse titel verving keizer Herakleios de Latijnse titel Augustus?
Basileus
In dezelfde tijd verschoof de taal van officiële documenten van het Latijn naar het Grieks.
Hoeveel christelijke verdedigers telde Constantinopel ongeveer tijdens het beleg van 1453?
Q 14Welk huurlingenleger kreeg Byzantium in ruil voor een huwelijk met Vladimir van Kiev?
Varangische Garde
De bruid was Anna, de zus van keizer Basileios; de krijgers kwamen uit het nieuwe rijk der Varjagen.
Q 15Welke doge leidde Venetië ten tijde van de Vierde Kruistocht?
Enrico Dandolo
Hij had andere belangen dan de paus en de kruisvaarders; hun eerste doelwit werd de opstandige havenstad Zara.
Q 16Wie kozen de kruisvaarders en Venetianen na de inname van Constantinopel tot nieuwe keizer?
Boudewijn van Vlaanderen
Niet alle Byzantijnse gebieden kwamen onder deze Latijnse keizer: onder meer in Trebizonde en Epirus bleven de Byzantijnen aan de macht.
Q 17Naar welk land zouden Venetiaanse reders het kruisvaardersleger van 1202 verschepen?
Egypte
Het leger bleek kleiner dan verwacht en had niet genoeg geld voor de overtocht; uiteindelijk belandde de Vierde Kruistocht in Constantinopel.
Q 18Welke Seltsjoekse heerser nam keizer Romanos IV bij Manzikert gevangen?
Alp Arslan
Hij behandelde de verslagen keizer met respect en legde de Byzantijnen geen strenge eisen op.
Q 19Vanuit welke stad werd in 1261 een Byzantijns kernrijk rond Constantinopel hersteld?
Nicea
Na de inname van de hoofdstad door de Latijnen was het rijk teruggevallen op enkele gebieden, waaronder Epirus.
Q 20Welke keizerin bracht het concilie tot stand dat in 787 de verering van iconen toestond?
Irene
Men zegt dat zij ook een huwelijk tussen haarzelf en Karel de Grote probeerde te regelen.
7.000
Een flink deel van hen bestond uit buitenlandse huurlingen; na twee maanden moesten ze het opgeven.
Q 25In welke legerdistricten met eigen civiel gezag werd Byzantijns Anatolië onderverdeeld?
themata
Het stelsel vulde de leemte op die was ontstaan door het wegvallen van de oude civiele instellingen.
Q 26Hoeveel ridders stuurde graaf Robrecht I de Fries in 1088 als steun naar keizer Alexios I?
500
De diensten van deze Vlaamse ridders als huurling werden door de Byzantijnen zeer op prijs gesteld.
Q 27Welke Bulgaarse tsaar stierf van de schok toen hij de resten van zijn verslagen leger zag?
Samuel
In 1018 gaf het Bulgaarse Rijk zich over, waarna het werd ingelijfd bij het Byzantijnse Rijk.
Q 28In welk jaar viel Trebizonde, een van de laatste Griekse ministaten, in Ottomaanse handen?
1461
Een jaar eerder was Mystras al gevallen.
Q 29Hoe heetten de landgoederen die keizer Alexios I schonk in ruil voor militaire dienst?
pronoia
Zo vond de keizer een alternatieve bron van inheemse soldaten, nu de oude vestingen waren verdwenen.
Q 30Welke poort van Constantinopel was in 1453 volgens sommige historici niet afgesloten?
Kerkoportapoort
De doorgang was vermoedelijk over het hoofd gezien doordat puin van een kanonaanval haar aan het zicht onttrok.