Getting your questions ready
Getting your questions ready
Met AI in het Nederlands gemaakt op basis van onze Engelse quiz; de bronnen verwijzen naar de Nederlandse Wikipedia.
Duurzame energie is energie waarover de mensheid voor onbeperkte tijd kan beschikken zonder het leefmilieu te schaden. Maar hoe goed ken jij de bronnen, de techniek en het beleid achter de energietransitie? Deze quiz gaat over zonne-energie, windenergie, bio-energie, aardwarmte en energie uit zee, en over de oplossingen voor windstille, donkere dagen: van pompcentrales en power-to-gas tot smart grids. Ook de Nederlandse en Belgische doelstellingen en de geschiedenis van de waterkrachtcentrale komen aan bod.
Alle 28 vragen met antwoorden en uitleg. Speel de quiz
Q 01Waardoor ontstaat wind?
lucht die van een hogedruk- naar een lagedrukgebied stroomt
De luchtdrukverschillen ontstaan door variaties in de hoeveelheid zonne-instraling op het aardoppervlak.
Q 02Hoe wordt de elektriciteit die zonnepanelen via PV-cellen opwekken ook wel genoemd?
zonnestroom
Zonnecollectoren zetten zonlicht daarentegen om in warmte, bijvoorbeeld via buizen in asfalt of dakbedekking.
Q 03Welke energiebron is omstreden als duurzame bron, omdat bij verbranding CO2 vrijkomt?
biomassa
De gedachte is dat de vrijgekomen CO2 weer wordt opgenomen door groeiend bos; de discussie gaat erover of dat in de praktijk ook zo werkt.
Q 04Via welk proces wordt met een overschot aan elektriciteit waterstof uit water gewonnen?
elektrolyse
De processen waarbij elektrische energie in chemische energie wordt omgezet, heten samen power-to-gas.
Q 05Welke burgerbeweging dwong via de rechter minimaal 25% duurzame productie in 2020 af?
Urgenda
De regering Rutte II had haar streefwaarde juist verlaagd naar 14%, het absolute minimum dat de Europese Unie eist.
Q 06Welke energievorm valt wel onder 'low carbon energy', maar niet onder hernieuwbare energie?
kernenergie
Deze CO2-arme bron is opgenomen in de EU-Taxonomie voor duurzame activiteiten en maakt deel uit van de Nederlandse kabinetsplannen.
Q 07Hoe werkt concentrated solar power (CSP)?
met spiegels zonlicht concentreren om stoom op te wekken
De stoom drijft turbinegeneratoren aan; de techniek valt onder de thermische zonne-energie, net als de zonneboiler.
Q 08Waarvan maakte de eerste generatie biobrandstoffen vooral gebruik?
suiker, zetmeel en olie
Die plantendelen waren vaak ook geschikt voor menselijke consumptie, waardoor deze generatie als oorzaak van stijgende voedselprijzen geldt.
Q 09Wat is wereldwijd de meest gebruikte methode om elektriciteit in netwerken op te slaan?
pompcentrales
Bij een overschot wordt water naar een hoger bassin gepompt; stijgt de vraag, dan stroomt het langs een turbine weer naar beneden.
Q 10Waaraan moet een duurzame energiebron volgens sommigen voldoen, boven op hernieuwbaar zijn?
weinig milieuschade veroorzaken
Een hernieuwbare bron hoeft alleen voor praktisch onbeperkte tijd te gebruiken te zijn; anderen gebruiken beide termen als synoniemen.
Q 11Sinds welke gebeurtenis doet Nederland onderzoek naar alternatieve energietechnologie?
de eerste oliecrisis van 1973
In kringen van de oliemaatschappijen werd dat onderzoek met argwaan bekeken, uit angst de grip op de energiemarkt te verliezen.
Q 12Waarin ontleden foto-elektrochemische cellen water met behulp van zonlicht?
waterstof en zuurstof
Deze cellen hebben een halfgeleidende vaste stof als de ene elektrode en een vloeistof als de andere.
Q 13Hoe heet energie uit het verschil in zoutconcentratie tussen zeewater en zoetwater?
blauwe energie
Q 21Welk type geothermische installatie drijft met water onder 100 °C een secundair circuit aan?
binaire centrale
In dat tweede circuit circuleert een vloeistof met een lager kookpunt; een drogestoomcentrale gebruikt juist een reservoir met stoom onder hoge druk.
Q 22Vanaf welk vermogen geldt een geothermische centrale als groot?
50 MW
Kleine centrales lopen van 300 kW tot 10 MW, middelgrote van 10 tot 50 MW.
Q 23Hoe heet de universele standaard voor smart grids waaraan verschillende bedrijven samenwerken?
Universal Smart Energy Framework
Slimme netwerken laten apparaten bijvoorbeeld pas inschakelen onder een bepaalde elektriciteitsprijs.
Andere vormen van energie uit zee zijn golfslagenergie, getijdenenergie en OTEC.
Q 14Hoe heet de periode waarin de zon niet schijnt en het tegelijk windstil is?
dunkelflaute
Er zijn meteorologische data bekend waarbij zo'n periode zich gelijktijdig in vrijwel heel Europa voordeed.
Q 15Welk aandeel hernieuwbare energie nam de EU zich met Richtlijn 2009/28/EG voor tegen 2020?
20%
Daarnaast moesten alle lidstaten tegen 2020 minstens 10% van hun transportbrandstoffen uit hernieuwbare bronnen betrekken.
Q 16Waarvan maakt OTEC (ocean thermal energy conversion) gebruik?
het temperatuurverschil tussen oppervlakte- en diep zeewater
Bij getijdenenergie worden juist de verschillen in waterhoogte via turbines in elektriciteit omgezet.
Q 17Welk percentage hernieuwbare energie was het Nederlandse doel voor 2020?
14%
Eind 2020 lag het werkelijke percentage op 11%; alleen bij de elektriciteitsproductie was het aandeel al 26%.
Q 18Welk aandeel van de in Nederland opgewekte stroom was in 2024 hernieuwbaar?
54%
Het aandeel groeide dat jaar met 4 procentpunt; in 2022 lag het nog op 40%.
Q 19Welk aandeel hadden duurzame bronnen in 2015 en 2016 in het wereldwijde energieverbruik?
19,3%
Het grootste deel daarvan, 8,9%, kwam van traditionele biomassa; waterkracht leverde 3,9%.
Q 20Sinds welk jaar zijn er plannen en experimenten om vrachtschepen weer met zeilen uit te rusten?
2016
Windenergie wordt zo rechtstreeks als stuwkracht gebruikt, net als bij klassieke zeilschepen.
Q 24Welke organisatie noemde Nederland in 2013 het minst duurzame land van de Europese Unie?
Germanwatch
In 2015 gingen in Nederland zelfs nieuwe kolencentrales open, waardoor een nationaal record aan kolen werd verstookt.
Q 25Welk Nederlands plan wil het Markermeer gebruiken voor energieopslag?
Lievense
In Nederland en België bestaan ook plannen voor opslag via een ringdijk in zee of een ondergronds bassin.
Q 26Waar staat de CSP-zonnekrachtcentrale die al sinds het midden van de jaren 1980 in bedrijf is?
Kramers Junction (Californië)
Deze techniek is uitsluitend geschikt voor grootschalige opwekking en vooral toepasbaar in zuidelijke landen.
Q 27Hoeveel warmte stroomt naar schatting continu vanuit het binnenste van de aarde naar buiten?
42 miljoen megawatt
Die warmte kan rechtstreeks gebouwen verwarmen of elektriciteit opwekken in een geothermische centrale.
Q 28Hoeveel vermogen verwacht TenneT in 2024 maximaal te kunnen importeren of exporteren?
8,4 GW
Er komen nieuwe kabels naar Duitsland (1,5 GW) en Denemarken (0,7 GW), en de verbindingen met Duitsland en België worden uitgebreid.