Getting your questions ready
Getting your questions ready
Met AI in het Nederlands gemaakt op basis van onze Engelse quiz; de bronnen verwijzen naar de Nederlandse Wikipedia.
Friet, frieten, patat of frites: over de naam zijn Nederlanders en Vlamingen het al niet eens, laat staan over wie het gerecht heeft uitgevonden. Belgen wijzen naar de Maasvallei rond 1680, Fransen naar de allereerste friture op de Pont Neuf. Deze quiz gaat over de taal en de geschiedenis van de friet, de aardappelrassen en het frituurvet, het dubbel bakken van Belgische frieten, de sauzen en snacks van patatje halfom tot supertje, en exotische familie zoals de Canadese poutine. Van makkelijke instapvragen tot vragen voor de echte frietkenner.
Alle 30 vragen met antwoorden en uitleg. Speel de quiz
Q 01Met welk apparaat kan friet met minder vet worden bereid?
Airfryer
Andere vetarme opties zijn ovenfriet, die in de fabriek al is voorbewerkt, en frieten die in de magnetron kunnen.
Q 02Hoe vaak worden Belgische frieten gebakken?
Twee keer
Na het voorbakken rusten de frieten minimaal een half uur voordat ze goudgeel worden afgebakken.
Q 03Waarin werd friet traditioneel geserveerd?
Puntzak
Die verpakking scheurt makkelijk af, zodat de handen niet vet worden van de mayonaise.
Q 04Welk woord gebruikt men in het grootste deel van Nederland, buiten het zuiden, voor friet?
Patat
In de drie zuidelijke provincies en het zuiden van Gelderland zegt men friet of frites, in Vlaanderen friet, frieten of soms fritten.
Q 05Hoe noemt men friet in het grootste deel van de Engelstalige wereld buiten de Verenigde Staten?
Chips
Engelse friet is iets dikker dan de huidige Nederlandse en Belgische friet en wordt graag gegeten met vis.
Q 06Waarmee bestrooit men friet in het Verenigd Koninkrijk traditioneel?
Zout en azijn
Fish and chips is er populair fastfood; de Britten eten hun friet ook graag met tomatenketchup.
Q 07Welk aardappelras is de bekendste frituuraardappel?
Bintje
Het ras heeft een lange vorm, ogen aan de oppervlakte en de juiste samenstelling; de kleinere knollen dienen als kookaardappel.
Q 08Van welke Belgisch-Franse woordcombinatie zijn de namen friet en patat afgeleid?
Patates frites
In Frankrijk zelf spreekt men van pommes frites; Duitstaligen kennen naargelang de regio Pommes, Fritten en Pommfritts.
Q 09Waar is de term ‘Vlaamse friet’ onbekend?
Vlaanderen
In Nederland bedoelt men er dikke frieten mee, vaak zo'n 14 millimeter dik.
Q 10Welk vet is in de meeste Belgische frituren nog altijd de norm?
Ossenwit
Het gaat om gezuiverd rundvet met een ietwat scherp smaakaccent; in de Nederlandse horeca is het vanwege de prijs vrijwel verdwenen.
Q 11Wat is de aanbevolen maximumtemperatuur bij het frituren van friet?
180 °C
Hoe hoger de temperatuur, hoe meer schadelijke stoffen ontstaan; veel friteuses voor thuisgebruik hebben bovendien een slechte thermostaat.
Q 12Aan het eind van welke eeuw zou friet volgens verschillende bronnen zijn ontstaan?
17e eeuw
Over het precieze moment en de plaats van de uitvinding bestaat geen zekerheid; Belgen en Fransen claimen haar allebei.
Q 13Welke waarschijnlijk kankerverwekkende stof kan bij het bereiden van friet ontstaan?
Acrylamide
De stof ontstaat door een reactie van het aminozuur asparaginezuur met de suikers glucose en fructose onder invloed van warmte.
Q 21Op welke temperatuur worden Belgische frieten ongeveer voorgebakken?
145 °C
Het voorbakken duurt 5 à 6 minuten, waarbij de rauwe aardappel langzaam bijna gaar wordt en veel vocht verliest.
Q 22In welk jaar komt de term ‘French fries’ voor het eerst in druk voor?
1856
De term stond in het kookboek ‘Cookery for Maids of All Work’ van E. Warren.
Q 23Welke heilige liet aardappelen verbouwen in de kloostertuinen van de hervormde karmelietessen?
Theresia van Ávila
Zij bakte de gesneden aardappelen eenmaal in een steelpan met kokende olijfolie, lang voor het dubbel bakken in zwang kwam.
Q 14In welke rivier visten de inwoners van Namen, Andenne en Dinant volgens Jo Gérard?
Maas
Bij vorst of gevaarlijke stromingen sneden ze aardappelen in de vorm van kleine visjes en bakten die eveneens in olie.
Q 15In welke Noord-Brabantse stad werd friet in Nederland voor het eerst vermeld?
Breda
De stad noemt zich het Frietcentrum van Nederland en vierde in 2019 het 150-jarige bestaan van ‘De Nederlandse Friet’.
Q 16Waar zou volgens de Fransen de allereerste friture hebben gestaan?
Pont Neuf
Met die brug in Parijs eisen de Fransen de uitvinding van de friet op, tegen de Belgische claim in.
Q 17Waarin legt men rauw gesneden aardappels enige tijd om de friet krokanter te maken?
Heet zout water met azijn
Het zout onttrekt vocht aan de aardappel, en als bijkomend voordeel wordt de vorming van schadelijke stoffen grotendeels voorkomen.
Q 18Aan welk logo zijn cafetaria's te herkennen die gezondere frituurolie gebruiken?
Verantwoord Frituren
Het Voedingscentrum vat het samen met de slogan ‘verzadigd vet = verkeerd; onverzadigd vet = oké’.
Q 19Welke Franse frietvariant is 2 cm dik?
Pont-neuf
De luciferaardappelen en stroaardappelen zijn juist zeer dun gesneden en worden maar één keer gebakken.
Q 20Rond welk jaar laat historicus Jo Gérard de Belgische geschiedenis van de friet beginnen?
1680
Zijn verhaal stamt uit een oud familiedocument van zijn betovergrootvader en is nooit door anderen gecontroleerd of bevestigd.
Q 24Welke wet uit 1990 verbood in het Verenigd Koninkrijk het verpakken van friet in oude kranten?
Food Act
Het verbod kwam er om gezondheidsredenen; krantenpapier was tot dan een gangbare verpakking.
Q 25Waar betekent ‘patat’ ook ‘rauwe aardappel’ of ‘klap’, wat voor verwarring kan zorgen?
Vlaanderen en Zeeland
In Nederlands Limburg en Noord-Brabant zorgt het woord om een andere reden voor verwarring: het wordt er niet of nauwelijks gebruikt.
Q 26Welke schimmel wil men bij de opslag van frietaardappelen met bestrijdingsmiddelen voorkomen?
Phytophthora
Bij biologisch geteelde aardappelen zijn die middelen verboden; daar helpen alleen kou en goede ventilatie.
Q 27Waar werden volgens de Encyclopedie van de friet voor het eerst aardappelstukjes gefrituurd?
Iberisch Schiereiland
De gesneden aardappelen werden daar eenmaal gebakken in een steelpan met kokende olijfolie.
Q 28In welk jaar adverteerde een Vlaamse frietkraam in de Bredasche Courant?
1868
In 1882 volgde een café-restaurant in Venlo met ‘Biefstuk met Patates Frites en een glas Münchener’.
Q 29Rond welk jaar werd de aardappel in de streek rond Namen geïntroduceerd?
1735
Daarmee zijn Naamse frieten uit de 17e eeuw een anachronisme; bovendien was vet toen te kostbaar voor de gewone man.
Q 30In welk boek duiken frieten voor het eerst op in de Nederlandse literatuur?
Eendagsvliegen
Het boek uit 1971 bevat de herinneringen van Willem Walraven aan zijn jaren in de havenstad tussen 1907 en 1909.