Getting your questions ready
Getting your questions ready
Met AI in het Nederlands gemaakt op basis van onze Engelse quiz; de bronnen verwijzen naar de Nederlandse Wikipedia.
De Goede Week is de laatste week van de vastentijd, waarin christenen het lijden, sterven en verrijzen van Jezus herdenken. Het zwaartepunt ligt op de drie dagen vóór Pasen. Deze quiz gaat over de gebeurtenissen van Goede Vrijdag, de katholieke en orthodoxe liturgie, de herkomst van de naam en de wetten en gebruiken in Nederland, België en Duitsland. Van Pilatus en Barabbas tot de Winkeltijdenwet: test hoe goed je de stilste week van het kerkelijk jaar kent.
Alle 30 vragen met antwoorden en uitleg. Speel de quiz
Q 01Op welke heuvel werd de kruisiging van Jezus voltrokken?
Golgotha
De heuvel lag nabij Jeruzalem; na zijn dood werd Jezus in een graf dicht bij de plaats van de terechtstelling gelegd.
Q 02Welk feest wordt in het Westen door het volk uitbundiger gevierd dan Pasen?
Kerstmis
Liturgisch gezien gelden de Goede Week en Pasen als de belangrijkste hoogdagen van het kerkelijk jaar, ook al viert het volk andere feesten uitbundiger.
Q 03Welk gebaar van onschuld maakt Pilatus als hij uiteindelijk toegeeft aan het volk?
Handen wassen
Het volk had intussen tot tweemaal toe 'Kruisig hem!' geroepen, hoewel Pilatus verklaarde geen schuld in Jezus gevonden te hebben.
Q 04Tussen Jezus en welke moordenaar liet Pilatus het volk kiezen?
Barabbas
Pilatus hoopte Jezus zo vrij te laten, maar het volk riep om de vrijlating van de moordenaar, waarop Pilatus Jezus liet geselen.
Q 05Welke naam is een andere benaming voor de Goede Week?
Lijdensweek
Andere namen zijn Stille Week, Heilige Week en Grote Week; in het Latijn spreekt men van Hebdomas Sancta of Hebdomas Maior.
Q 06Waar werd Jezus na het laatste avondmaal gevangengenomen?
Hof van Olijven
Heel vroeg in de morgen daarna kwamen de hogepriesters en oudsten bijeen en besloten Jezus ter dood te brengen.
Q 07Wie hielp Jezus een deel van de weg zijn kruis te dragen?
Simon van Cyrene
Het evangelie van Johannes wijkt hier af en stelt expliciet dat Jezus zijn kruis zelf droeg.
Q 08Op aandrang van welke raad veroordeelde Pontius Pilatus Jezus tot de kruisdood?
Sanhedrin
Pilatus was de Romeinse stadhouder van Judea; de hogepriesters en oudsten kwamen heel vroeg in de morgen bijeen om over Jezus te beslissen.
Q 09Bij hoeveel staties wordt tijdens de kruisweg op Goede Vrijdag stilgestaan?
14
De kruisweg volgt de lijdensweg van Christus vanaf het paleis van Pilatus tot de heuvel van zijn terechtstelling; de laatste statie is de graflegging.
Q 10Welke kleur had de mantel die Romeinse soldaten Jezus spottend omdeden?
Purper
Op de binnenplaats van het gerechtsgebouw zetten de soldaten Jezus ook een doornenkroon op, lachten hem uit en sloegen hem op zijn hoofd.
Q 11In welke Spaanse regio gaat de Semana Santa gepaard met bijzonder veel tradities?
Andalusië
Semana Santa is de Spaanse naam voor de Goede Week en betekent letterlijk 'Heilige Week', net als het Latijnse Hebdomas Sancta.
Q 12Wat scheurde in de tempel van boven naar beneden op het moment dat Jezus stierf?
Voorhangsel
Volgens Matteüs 27:52-53 kwamen gestorven heiligen na de opstanding uit hun graven, gingen de heilige stad binnen en verschenen aan veel mensen.
Q 13In welke twee talen heet de vrijdag voor Pasen letterlijk een 'goede' vrijdag?
Engels en Nederlands
Nederlandse christelijke schrijvers noemen de dag 'goed' omdat de kruisdood van Jezus het zoenoffer was dat verlossing van de zonde mogelijk maakte.
Q 21Onder welke Romeinse keizer was Pilatus stadhouder van Judea?
Tiberius
Jezus werd geboeid naar Pilatus gebracht, die als stadhouder van Judea onder het gezag van het Romeinse Rijk stond.
Q 22In welke taal wordt de naam van Goede Vrijdag soms voorafgegaan door 'Boa'?
Portugees
De volledige naam luidt Sexta-feira Santa; in het Duits heet de dag Karfreitag, een naam die teruggaat op het Oudhoogduits.
Q 23Hoe laat werd Jezus volgens het evangelie van Marcus gekruisigd?
Negen uur 's ochtends
Jezus werd gekruisigd tussen twee misdadigers; drie uur later werd het in het hele land donker.
Q 14Als wat wees Johannes de Doper Jezus aan?
Lam van God
De offerdieren van het Oude Testament, vooral de lammeren, gelden als voorafschaduwing van de dood van Jezus als zoenoffer.
Q 15Welke betekenis dragen de Romaanse namen voor Goede Vrijdag, zoals 'vendredi saint'?
Heilige vrijdag
Het Spaans spreekt van Viernes Santo en het Italiaans van venerdi santo; het Frans gebruikt vendredi saint.
Q 16Uit welke streek kwam Jezus, waardoor Pilatus hem naar Herodes Antipas stuurde?
Galilea
Herodes Antipas bleek in de stad te zijn; hij dreef de spot met Jezus en stuurde hem als een 'nepkoning' terug naar Pilatus.
Q 17Welke liturgische kleur wordt gebruikt tijdens de katholieke viering van Goede Vrijdag?
Rood
De kleur verwijst naar het lijden en het vergoten bloed van Christus; het altaar is die dag volledig kaal, zonder kruis, kandelaren en altaardwaal.
Q 18Met welke Latijnse woorden toont Pilatus Jezus aan het volk?
Ecce Homo
De uitspraak 'Hier is hij, de mens' staat in Johannes 19:6; tot tweemaal toe verklaarde Pilatus geen schuld in Jezus te hebben gevonden.
Q 19Hoe heet het driedaagse zwaartepunt van de Goede Week in het Latijn?
Triduum Sacrum
Het Paastriduüm omvat de drie herdenkingsdagen vóór Pasen; samen met Pasen geldt het als het liturgische hoogtepunt van het kerkelijk jaar.
Q 20Tot hoe laat bleef het volgens Matteüs donker in het hele land op de dag van de kruisiging?
Drie uur 's middags
Op het moment van Jezus' dood schudde de aarde en werden volgens Matteüs de graven van veel gestorven heiligen geopend.
Q 24Wat betekent het Duitse 'Karfreitag' oorspronkelijk in het Oudhoogduits?
Treurige vrijdag
Het voorvoegsel 'Kar-' gaat terug op het Oudhoogduits en drukt kommer uit; in Duitsland is de dag een belangrijke religieuze feestdag.
Q 25Op welke twee dagen van het jaar wordt in de Katholieke Kerk geen mis gevierd?
Goede Vrijdag en Stille Zaterdag
Op Goede Vrijdag is er wel een communiedienst, met hosties die de avond ervoor speciaal daarvoor zijn geconsacreerd.
Q 26Op welke zondag begint de passietijd waar de Tridentijnse ritus wordt gebruikt?
Passiezondag
In de Tridentijnse ritus duurt de passietijd daardoor een week langer: het lijdensverhaal wordt al gelezen op de zondag vóór Palmzondag.
Q 27Welk gezang wordt in veel kerken tijdens de kruishulde op Goede Vrijdag uitgevoerd?
Improperia
Tijdens de kruishulde wordt het kruis in processie door de kerk gedragen, ontbloot en ten slotte door de gelovigen vereerd.
Q 28Met welke Latijnse term wordt de herkomst van de naam Goede Vrijdag meestal in verband gebracht?
Parasceve
De term duidde de dag vóór de Joodse sjabbat aan; de verklaring 'Gods vrijdag' mist daarentegen elke etymologische onderbouwing.
Q 29Uit welk jaar dateert het Glossarium Bernense, dat Goede Vrijdag als 'gut fridag' vermeldt?
1240
Het Glossarium Bernense is een tweetalige Latijns-Limburgse woordenlijst; andere middeleeuwse vormen zijn 'ghode vrindaghe' en 'goeden vriendaghe'.
Q 30In welk jaar duikt de term 'guodefriday' voor het eerst op in het Engels?
1290
De Limburgse vorm 'gut fridag' is een halve eeuw ouder dan de oudste Engelse vermelding.