Getting your questions ready
Getting your questions ready
Met AI in het Nederlands gemaakt op basis van onze Engelse quiz; de bronnen verwijzen naar de Nederlandse Wikipedia.
Het Griekse alfabet telt 24 letters en wordt al bijna drie millennia gebruikt. Het was het eerste schrift met klinkers en stond aan de basis van het Latijnse en het Cyrillische alfabet. Deze quiz gaat over de geschiedenis van het schrift, de schrijfrichting, de lokale varianten uit de oudheid en de grote verschillen tussen de klassieke en de moderne uitspraak. Daarnaast test je hoe goed je de Griekse letters kent uit de wiskunde, de natuurkunde, de Bijbel en het dagelijks taalgebruik.
Alle 30 vragen met antwoorden en uitleg. Speel de quiz
Q 01Welke Griekse letter staat voor de verhouding tussen omtrek en diameter van een cirkel?
Pi
In de organische chemie duidt dezelfde letter een soort chemische binding aan.
Q 02Uit hoeveel letters bestaat het Griekse alfabet?
24
Het schrift ontstond rond de 9e eeuw v.Chr. uit het Fenicische alfabet.
Q 03In welk land, naast Griekenland, wordt het Griekse alfabet nog altijd gebruikt?
Cyprus
De Nieuwgriekse naam van het schrift luidt ellinikó alfávito.
Q 04Welk alfabet is, net als het Koptische, op het Griekse gebaseerd?
Cyrillisch
Ook het Latijnse alfabet gaat via het Oud-Italische schrift terug op een westelijke vorm van het Griekse.
Q 05In welke uitgang veranderde de Griekse uitgang '-os' van mannennamen in het Latijn?
-us
De uitgang '-os' is in het Grieks de gewone uitgang voor zelfstandige naamwoorden.
Q 06Welke Griekse letter staat als voorvoegsel 'micro' voor een miljoenste?
Mu
In de statistiek is dezelfde letter het symbool voor het gemiddelde van een normale verdeling.
Q 07Welke belangrijke innovatie bracht het Griekse schrift ten opzichte van oudere schriften?
Klinkers
In veel Indo-Europese talen bestaan onverwante woorden die alleen in één klinkerklank verschillen, wat zulke tekens onmisbaar maakte.
Q 08In welke richting werd het Griekse alfabet oorspronkelijk geschreven?
Van rechts naar links
Daarin volgde het Griekse schrift het Fenicische voorbeeld; pas later zette de huidige schrijfrichting zich door.
Q 09Welke Griekse letter wordt gebruikt om de lengtegraad aan te duiden?
Lambda
Dezelfde letter geeft in de motortechniek de lambdawaarde, die met een lambdasonde wordt bepaald.
Q 10Bij welk soort letters worden in het Grieks geen accenten en geen spiritus geschreven?
Hoofdletters
Het Grieks heeft bovendien een eigen brailleschrift, het Griekse braille.
Q 11Welke klanken konden oudere schriften als het Fenicisch en Hebreeuws uitsluitend weergeven?
Medeklinkers
Voor de Semitische talen werkte dat uitstekend, omdat woorden die slechts één klinkerklank verschillen daar meestal verwant zijn.
Q 12Hoe heet de letter bèta in het Nieuwgrieks, nu hij als een v klinkt?
Vita
De uitspraak van het Grieks is door de eeuwen heen sterk veranderd; die van het Oudgrieks kennen we slechts bij benadering.
Q 13Waarvan maakten de Grieken de tekens voor hun klinkerklanken?
Overbodige medeklinkertekens
Zo werd de Semitische ayn, oorspronkelijk een laryngaal, in het Grieks de letter omikron.
Q 21Met welke lettercombinatie schrijft men in het Nieuwgrieks een b-klank?
Mu-pi
Dat is nodig omdat de oude b-letter tegenwoordig als een v wordt uitgesproken.
Q 22Welk teken gaf in het klassieke Grieks aan dat een beginklinker met een h-klank werd uitgesproken?
Spiritus asper
Het is een boogje met de holle kant naar rechts, dat ook boven een rho aan het begin van een woord kon staan.
Q 23Welk accent gebruikt het Nieuwgrieks sinds de laatste spellingwijziging nog als enige?
Accent aigu
Verschillende accenttekens naast elkaar hadden geen zin meer, omdat ze voor de uitspraak niets meer uitmaakten.
Q 14Waarvoor werden Griekse letters behalve voor woorden en getallen ook gebruikt?
Muzieknoten
De getalswaarden van de Griekse letters lopen parallel aan die van het Hebreeuwse alfabet.
Q 15Als welke Engelse klank wordt de delta in het Nieuwgrieks ongeveer uitgesproken?
Th zoals in 'this'
Voor een echte d-klank gebruikt het Nieuwgrieks daarom de lettercombinatie nu-tau.
Q 16Wat geven accenttekens in Nieuwgriekse teksten uitsluitend aan?
Hoofdklemtoon
Welke functie de accenten in de oudheid precies hadden, is niet helemaal zeker; mogelijk ging het om zinsmelodie of nadruk.
Q 17Uit welk Bijbelboek stamt de uitdrukking 'ik begrijp er geen jota van'?
Mattheüs
De jota staat daar voor een zeer kleine, onbelangrijke letter.
Q 18Waarvoor stonden de zeven klinkertekens van het Griekse alfabet symbool?
Planeten
De letters dienden in de oudheid ook als cijfers en als muzieknotatie.
Q 19Hoe heet de schrijfwijze waarbij de regels afwisselend naar links en naar rechts lopen?
Boustrofedon
Het woord betekent letterlijk 'ossenploegsgewijs', zoals een os die heen en weer over de akker ploegt.
Q 20Als welke klank klinken èta, jota, ypsilon en de tweeklank 'ei' in het Nieuwgrieks?
i-klank
In het klassieke Grieks werden deze vier nog duidelijk verschillend uitgesproken.
Q 24Welke drie 'supplementtekens' voegden de Grieken toe aan het overgenomen Fenicische schrift?
Φ, Χ en Ψ
Juist deze tekens verschillen per streek en dienen daarom om de lokale alfabetten van elkaar te onderscheiden.
Q 25Hoe klinkt de Griekse gamma tegenwoordig als er een i- of e-klank op volgt?
J zoals in 'Jan'
Vóór andere klanken klinkt de gamma nu als de zachte g van de zuidelijke Lage Landen; vroeger was het waarschijnlijk een harde g.
Q 26Hoe heet de kleine jota die in het oude Grieks onder een lange klinker wordt geschreven?
Iota subscriptum
In plaats van αι, ηι en ωι schrijft men dan ᾳ, ῃ en ῳ.
Q 27Waarom schrijven sommigen 'Xenofon' en 'Sofokles' in plaats van 'Xenophon' en 'Sophocles'?
Phi was in het Oudgrieks één letter
Bij de overgang naar het Latijn veranderde ook de uitgang van Griekse mannennamen: Πάτροκλος werd Patroclus.
Q 28Welke Semitische klank was de oorsprong van de Griekse letter alfa (α)?
Glottisslag
De epsilon en de èta gaan terug op twee verschillende h-klanken, en de ypsilon komt van de w.
Q 29Tot in welke eeuw n.Chr. werd het Grieks nog zonder spaties of rusttekens geschreven?
9e eeuw
Men gebruikte toen uitsluitend de tekens die wij nu als hoofdletters kennen.
Q 30Op welk Grieks eiland ontbraken de supplementtekens volledig in het lokale alfabet?
Kreta
De graecist Adolf Kirchhoff verdeelde de lokale alfabetten in 1887 in drie hoofdgroepen, elk met een eigen kleur.