Met AI in het Nederlands gemaakt op basis van onze Engelse quiz; de bronnen verwijzen naar de Nederlandse Wikipedia.
Isis is een van de belangrijkste godinnen van de Egyptische mythologie: zus en echtgenote van Osiris, moeder van Horus en meesteres van de magie. Deze quiz loopt langs haar afkomst en attributen, de mythe rond de dood van Osiris en haar tempel op het eiland Philae. Ook de Isiscultus komt aan bod, die zich van Egypte over de Griekse en Romeinse wereld verspreidde en sporen naliet tot in Pompeï en Engeland.
Alle 29 vragen met antwoorden en uitleg. Speel de quiz
Q 01Welke god doodde zijn broer Osiris, de man van Isis?
Seth
Na de moord werd het lijk van Osiris ook nog in stukken gesneden.
Q 02In welk deel van Egypte werd Isis het eerst vereerd?
Nijldelta
Ze begon er als plaatselijke beschermgodin; later kreeg ze onder meer een tempel op het eilandje Philae.
Q 03Waarover werd Osiris na zijn dood heerser?
dodenrijk
Isis bleef volgens de mythe permanent naar haar man op zoek.
Q 04Als welk christelijk beeld zou Isis met haar zoontje Horus op schoot zijn overgenomen?
Madonna met Kind
Dat zou zijn gebeurd tijdens de kerstening, toen ook heiligdommen tot kerk werden omgevormd.
Q 05Na de verovering door welke heerser bereikte de Isiscultus de hellenistische wereld?
Alexander de Grote
Die verovering van Egypte vond plaats in 332 v.Chr.
Q 06Welk voorwerp komt voor in de hiëroglief van de naam van Isis?
troon
Isis neemt er doorgaans zelf op plaats; het geldt als teken van opperste macht en gezag.
Q 07In welke Romeinse stad kan een compleet opgegraven Isistempel worden bezichtigd?
Pompeï
De cultus van Isis verspreidde zich vanuit Rome over het hele Romeinse Rijk.
Q 08Welke godin was de zus van zowel Isis als Osiris?
Nephthys
Isis was niet alleen de zus maar ook de echtgenote van Osiris, die in het Egyptisch Oesir heet.
Q 09Wie waren volgens een Egyptisch scheppingsverhaal de ouders van Isis?
Geb en Nut
De vader was de god van de aarde, de moeder de godin van de hemel.
Q 10Welke jakhalsgod hielp Isis de stukken van Osiris' lichaam te verzamelen?
Anubis
Deze god gold als de uitvinder van het balsemen; Isis werd daarna door haar magie zwanger van Horus.
Q 11Welke drank gold in de Isiscultus als het bloed van Osiris?
wijn
Ook brood speelde een grote rol in de eredienst rond Isis.
Q 12Welk attribuut van Isis is het symbool van vruchtbaarheid en eeuwig leven?
Anch
Isis deelt dit attribuut met andere godinnen, net als de was-scepter en de papyrusstengel.
Q 13Wat verleende Isis aan wie in haar mysteriecultus werd ingewijd?
onsterfelijkheid
Daarin leek Isis op de Demeter van Elefsina, met wie ze in Griekenland vaak werd gelijkgesteld.
Q 14Onder welke bijnaam is keizer Gaius bekend, die een tempel voor Isis bouwde?
Q 21Van welke giergodin van Opper-Egypte nam Isis bij de vereniging van het land de identiteit aan?
Nekhbet
Sindsdien draagt Isis op bepaalde afbeeldingen gierenvleugels.
Q 22De cultus van welke godin bestond in Rome naast die van Isis?
Cybele
De Isiscultus was in vergelijking veel rustiger en leek op de cultus van Demeter.
Q 23Als wat voor geschenk werden terracotta Isisbeeldjes in het Romeinse Rijk gegeven?
huwelijksgeschenk
De populaire Isiscultus in Rome ontstond in de tijd van Julius Caesar.
Q 24Welke schrijver meldt dat Isis als uitvindster van de landbouw werd vereerd?
Caligula
Ook keizer Domitianus liet later een heiligdom voor Isis bouwen.
Q 15Welke god verving het afgehakte hoofd van Isis door dat van een koe?
Thoth
Horus had het hoofd in woede afgehakt; de koe gold als het symbool van liefde.
Q 16Wie verspreidden de Isiscultus vanaf de 2e eeuw v.Chr. rond de Middellandse Zee?
handelaren en zeelieden
De cultus drong zelfs door tot in Pannonië, Gallië tot aan de Rijn en Bretagne.
Q 17Welke Griekse auteur liet de meest uitgebreide beschrijving van de mythe van Isis en Osiris na?
Plutarchus
Hij beschreef wel een cultus die in de tijd van de Ptolemeeën sterk was veranderd, vooral onder Griekse invloed.
Q 18Vanaf welke periode is Isis niet meer van Hathor te onderscheiden?
Nieuwe Rijk
Men spreekt dan van Isis-Hathor: beiden dragen dezelfde haartooi met een omhoornde zonneschijf.
Q 19Naar welk eilandje is de Isistempel van Philae na de bouw van de Aswandam verplaatst?
Agilkia
Door de dam ontstond het Nassermeer, waardoor het oorspronkelijke eiland onder water kwam te liggen.
Q 20Welke naam draagt de godin Isis naast haar Griekse naam?
Aset
De vorm Isis is Grieks; in het Oud-Egyptisch werd de naam weergegeven als Au Set.
Diodorus van Sicilië
Dezelfde schrijver noemt Isis ook een grote heelmeesteres.
Q 25Hoeveel kilometer lang was de processieweg tussen Taposiris Magna en Alexandrië?
45
Taposiris Magna lag in de noordelijke delta en gold als een van de plaatsen van oorsprong van de Isiscultus.
Q 26In welke Italiaanse stad liet keizer Domitianus een tempel voor Isis bouwen?
Benevento
In de Romeinse tijd vond Isis volgelingen tot ver buiten Egypte, tot op de Britse eilanden toe.
Q 27In welke streek zou de verering van de Zwarte Madonna's uit de Isiscultus zijn voortgekomen?
Neder-Nubië
Daar werd aanvankelijk de zwarte Isis van Philae vereerd.
Q 28Hoe heet het halssnoer dat Isis als attribuut van Hathor overnam?
menat
Van dezelfde godin nam Isis het sistrum en de zonneschijf met stierenhoorns over.
Q 29In welke papyrus probeert Isis haar broer te redden in diens strijd met Horus?
Sallierpapyrus
Het gaat om de vierde papyrus met deze naam; Isis wilde haar broer er ondanks zijn wandaden sparen.