Met AI in het Nederlands gemaakt op basis van onze Engelse quiz; de bronnen verwijzen naar de Nederlandse Wikipedia.
Luxemburg is het enige groothertogdom ter wereld: een klein land tussen België, Duitsland en Frankrijk met een geschiedenis die veel groter is dan zijn oppervlakte. Deze quiz loopt van de middeleeuwse burcht en de eeuw onder het Huis Oranje-Nassau tot de Europese samenwerking van nu. Ook de geografie, de talen, de tradities en de sporthelden van het land komen voorbij. Elke vraag heeft vier antwoorden en een korte toelichting.
Alle 30 vragen met antwoorden en uitleg. Speel de quiz
Q 01Welk samenwerkingsverband richtte Luxemburg in 1944 op met België en Nederland?
Benelux
Een jaar later werd het land lid van de Verenigde Naties, in 1949 volgde de NAVO en in 1957 was het een van de zes oprichters van de EEG.
Q 02Welke Luxemburgse plaats gaf haar naam aan een verdrag uit 1985 tussen vijf EEG-landen?
Schengen
Het verdrag trad pas in 1995 in werking. Een jaar na de ondertekening kreeg het hele Luxemburgse volk de Karelsprijs voor zijn verdiensten voor de Europese eenheid.
Q 03Tot welke groep talen behoort het Luxemburgs?
Germaans
Sinds een wet van 24 februari 1984 is het de nationale taal. In 2012 had 52 % van de bevolking het als moedertaal; het wordt vooral gesproken en veel minder geschreven.
Q 04Welk land is als enige lidstaat van de Europese Unie nog kleiner dan Luxemburg?
Malta
Het groothertogdom meet 2.586 km² en telt ruim 672.000 inwoners. De hoofdstad, tevens de grootste stad, draagt dezelfde naam als het land.
Q 05Wat maakte Luxemburg in 2020 als eerste land gratis voor iedereen?
Openbaar vervoer
Sinds 29 februari 2020 is in bus, tram en trein geen kaartje meer nodig. De maatregel moet de files verminderen en mensen uit de auto lokken.
Q 06Welke kleur heeft de onderste baan van de Luxemburgse vlag?
Lichtblauw
De kleuren komen van het wapenschild: een rode leeuw op blauwe en witte banen. De vlag werd in 1972 officieel aangenomen en de tinten zijn pas in 1993 exact vastgelegd.
Q 07Welke Romeinse veldheer trok tussen 58 en 51 v.Chr. het latere Luxemburg binnen?
Julius Caesar
De oudste nederzettingen in het gebied waren Keltisch en dateren uit de 2e eeuw v.Chr. In de 5e eeuw verdrongen de Franken de Romeinen.
Q 08Welke groothertog van Luxemburg deed op 3 oktober 2025 afstand van de troon?
Henri
Vrijwillig aftreden is er traditie: Charlotte maakte in 1964 plaats voor haar zoon Jean, die in 2000 op zijn beurt de troon aan zijn oudste zoon overliet.
Q 09Welk jaargetijde wordt bij het Luxemburgse Buergbrennen symbolisch verbrand?
Winter
Het grote vuur wordt in veel plaatsen ontstoken op Invocabit, de eerste zondag van de Veertigdagentijd.
Q 10Welke Angelsaksische missionaris stichtte in 698 de Abdij van Echternach?
Willibrord
Hij is een van de drie patroonheiligen van het land, naast Cunegonde en Filippus. Zijn graf ligt in de basiliek van Echternach.
Q 11In welke stad besloot een congres tot de vorming van het Groothertogdom Luxemburg?
Wenen
Koning Willem I werd groothertog, als compensatie voor het verlies van Fulda en Corvey. Het land werd ook lid van de Duitse Bond en kreeg Pruisische troepen in zijn fort.
Q 12Wat betekent Lützelburg, de oorspronkelijke naam van Luxemburg?
Kleine burcht
Het Oudhoogduitse luzzil is verwant aan het Nederlandse woord luttel. De oudste vermelding, uit 963, is de verlatijnste vorm Lucilinburhuc.
Q 13Welke Franse heerser probeerde Luxemburg te kopen van de Nederlandse koning Willem III?
Napoleon III
De Pruisische kanselier Bismarck verzette zich fel, waardoor de kwestie in 1867 bijna op een oorlog uitliep. Het Nederlandse parlement was gefrustreerd over het eigenmachtige optreden van de koning.
Q 21Welke Duitse maatregel leidde in augustus 1942 tot een algemene staking in Luxemburg?
Invoering van de dienstplicht
De Gestapo sloeg de staking bloedig neer met arrestaties, deportaties en executies. In dezelfde maand werd het land formeel door het Derde Rijk geannexeerd.
Q 22Welke streek in het uiterste zuiden vormt het industriële hart van Luxemburg?
Rode Landen
Rond Esch-sur-Alzette kwam vanaf 1880 de staalindustrie op, die veel Italiaanse en Portugese arbeiders aantrok. De ijzerertsmijnen bij Esch zijn sinds 1981 gesloten.
Q 23Sinds welk jaar heeft Luxemburg een eigen universiteit?
2003
Q 14In welk jaar eindigde de personele unie tussen Luxemburg en Nederland?
1890
Volgens een erfverdrag van het Huis Nassau uit 1783 ging het groothertogdom naar de Walramse linie. Wilhelmina werd koningin, hertog Adolf van Nassau de nieuwe groothertog.
Q 15Hoe heet het noordelijke deel van Luxemburg, dat tot de Ardennen behoort?
Ösling
Het gebied ligt gemiddeld 450 tot 500 meter hoog en bestaat uit beboste bergen, heuvels en rivierdalen. De valleien van de Sûre en de Attert scheiden het van het zuiden.
Q 16Hoeveel zetels telt de Luxemburgse Kamer van Afgevaardigden?
60
Het eenkamerparlement wordt gekozen in vier kiesdistricten: Sud levert 23 afgevaardigden, Centre 21, Nord 9 en Est 7.
Q 17Welke wet weigerde de groothertog van Luxemburg in 2008 te ondertekenen?
Legalisering van euthanasie
Het parlement wijzigde daarop nog hetzelfde jaar de grondwet: de handtekening van de vorst onder een wet is sindsdien niet meer nodig.
Q 18Welke gouwgraaf verwierf in 963 de burcht Lucilinburhuc door een ruil met een abdij in Trier?
Siegfried
Met die ruil legde hij de grondslag voor het graafschap en voor een adellijk geslacht dat later vier Rooms-Duitse keizers zou voortbrengen.
Q 19Welke Luxemburgse groothertogin veroorzaakte met haar pro-Duitse houding een staatscrisis?
Maria Adelheid
Ze trad in 1919 af ten gunste van haar zus Charlotte. Duitsland had in de Eerste Wereldoorlog de Luxemburgse neutraliteit geschonden om via het land naar het westen op te trekken.
Q 20Wie schreef de tekst van ‘Ons Heemecht’, het burgerlijke volkslied van Luxemburg?
Michel Lentz
De muziek is van Jean-Antoine Zinnen. Het lied klonk in 1864 voor het eerst en werd in 1895 het officiële volkslied.
Het onderwijs is drietalig: de basisschool begint in het Luxemburgs en gaat daarna over op het Duits, het secundair onderwijs schakelt over op het Frans.
Q 24Welk ritme had de Processie van Echternach voordat het in 1947 werd veranderd?
Drie stappen vooruit, twee achteruit
Tegenwoordig springen de deelnemers, met witte zakdoeken aan elkaar verbonden, afwisselend op hun linker- en rechtervoet. De tocht duurt ongeveer twee uur.
Q 25Aan welke Bourgondische hertog werd Luxemburg in 1443 verkocht?
Filips de Goede
De verkoper was Elisabeth van Görlitz, hertogin bij verpanding. Het Huis Luxemburg zat na de dood van keizer Sigismund in 1437 zonder mannelijke erfgenamen.
Q 26Op welke dag trekt elk jaar de springprocessie door Echternach?
Dinsdag na Pinksteren
De katholieke optocht bestaat al sinds de middeleeuwen en staat sinds 2010 op de UNESCO-lijst van immaterieel erfgoed.
Q 27Welke naam kreeg het hertogdom Luxemburg in 1795 onder Frans bestuur?
Woudendepartement
Daarvoor hoorde het land sinds 1714 bij de Oostenrijkse Nederlanden. Tussen 1684 en 1697 was het ook al eens geheel Frans, na veroveringen van Lodewijk XIV.
Q 28Bij welk plaatsje aan de Our heeft Luxemburg zijn enige landgrens met Duitsland?
Vianden
Elders vormen de Our, de Sûre en de Moezel de grens. Die rivieren zijn daar een condominium, een gebied dat beide landen gezamenlijk beheren.
Q 29Welke jaarmarkt uit de 14e eeuw vindt elk jaar plaats in de Luxemburgse wijk Limpertsberg?
Schueberfouer
De markt duurt van eind augustus tot begin september. Een andere jaarmarkt, de Oktavmäertchen, hoort bij het Octaaffeest en staat op de Knuedler.
Q 30Welke heuvel is met 560,94 meter het hoogste punt van Luxemburg?
Kneiff
Bekender is de Burgplatz, die met 558,35 meter net iets lager is. Het laagste punt van het land, 132 meter, ligt waar de Sûre en de Moezel samenkomen.