Getting your questions ready
Getting your questions ready
Met AI in het Nederlands gemaakt op basis van onze Engelse quiz; de bronnen verwijzen naar de Nederlandse Wikipedia.
Mauna Loa op het eiland Hawaï is qua volume een van de grootste vulkanen op aarde. De berg is zo zwaar dat hij de aardkorst kilometers diep indrukt, en zijn rustige, uitvloeiende lava maakte hem tot het schoolvoorbeeld van een schildvulkaan. Deze quiz gaat over de geologie van Mauna Loa, zijn caldeira, de hotspot onder Hawaï en de erupties van 1843 tot de uitbarsting van 2022. Ook het Mauna Loa Observatorium komt aan bod, waar sinds de jaren vijftig het CO2-gehalte van de atmosfeer ononderbroken wordt gemeten.
Alle 30 vragen met antwoorden en uitleg. Speel de quiz
Q 01Wat betekent de naam Mauna Loa?
Lange berg
De naam past bij de vorm: de vulkaan is veel breder dan hoog en strekt zich langgerekt over het eiland uit.
Q 02Wat observeert het Mauna Loa Observatorium (MLO)?
Aardatmosfeer
Het station staat op de helling van de vulkaan, ver van het continent; een ruwe toegangsweg bestond er al voor de bouw.
Q 03Van welk type vulkaan is Mauna Loa?
Schildvulkaan
Dit type kent geen explosieve, maar rustigere uitbarstingen met weinig rook en as; de berg is breder dan hij hoog is.
Q 04In welk nationaal park ligt de top van Mauna Loa?
Hawaii Volcanoes National Park
Slechts een deel van de vulkaan valt binnen het park; de actieve delen zijn grotendeels onbewoond.
Q 05Waardoor werd op 29 november 2022 de weg naar het Mauna Loa Observatorium geblokkeerd?
Lavastroom
Daardoor werden de atmosferische metingen op het observatorium onderbroken.
Q 06Na hoeveel jaar rust barstte Mauna Loa in november 2022 weer uit?
38 jaar
Bij die eruptie stootte de vulkaan zowel lava als as uit; de uitbarsting duurde tot half december.
Q 07Welke instelling houdt de vulkaan Mauna Loa in de gaten?
Hawaiian Volcano Observatory
Mauna Loa staat op de lijst Vulkanen van het Decennium, een selectie van vulkanen die zijn uitgekozen voor een gedetailleerde studie.
Q 08Van welke vulkanische keten maakt Mauna Loa deel uit?
Hawaï-Emperorketen
De vulkaan ligt op het eiland Hawaï in de gelijknamige Amerikaanse staat.
Q 09Welk deel van het eiland Hawaï wordt bedekt door Mauna Loa?
85 procent
Zijn langgerekte vorm ontstond door uitbarstingen langs riftzones.
Q 10Via welke geïsoleerde structuur bereikt het magma van de hotspot onder Hawaï de oppervlakte?
Mantelpluim
Anders dan bij veel andere vulkanen gebeurt dat vaak midden in een aardschol, ver van de plaatgrenzen.
Q 11Welke vulkaan in Chili is met 6887 meter de hoogste ter wereld?
Ojos del Salado
Ook de op hetzelfde eiland gelegen buurvulkaan van Mauna Loa is net iets hoger dan Mauna Loa zelf.
Q 12Welke Amerikaanse chemicus verrichtte op Mauna Loa de CO2-metingen achter de naar hem genoemde curve?
Charles David Keeling
Hij deed zijn metingen met behulp van het observatorium op de helling van de vulkaan, op bijna 3400 meter hoogte.
Q 13Hoe hoog stijgt Mauna Loa boven de zeespiegel uit?
4170 meter
Gemeten vanaf de zeebodem heeft de vulkaan een totale hoogte van zo'n 9 kilometer.
Q 21Waarmee overwoog men in 1881 de krater van Mauna Loa op te blazen tijdens een uitbarsting?
Dynamiet
Het middel was toen gloednieuw, maar van het plan werd uiteindelijk afgezien.
Q 22Hoe lang is de langgerekte vorm van Mauna Loa, ontstaan door uitbarstingen langs riftzones?
120 km
Riftzones zijn breukzones op de flanken waarlangs lava naar buiten komt; daardoor groeit de berg vooral in de lengte.
Q 23Aan welke kust ten zuiden van Kailua staan huizen op relatief recente lava van Mauna Loa?
Kona Coast
Verder wonen er weinig mensen in de buurt van de actieve delen van de vulkaan.
Q 14Van welke stof bevat de lava van Mauna Loa relatief weinig, wat de lage viscositeit verklaart?
Siliciumdioxide
Door de lage viscositeit kan de lava goed uitvloeien, wat de brede, platte vorm van de vulkaan verklaart.
Q 15Welk stadje dreigde in december 1935 te worden weggevaagd door lava van Mauna Loa?
Hilo
De vulkaan was op 21 november van dat jaar weer tot uitbarsting gekomen.
Q 16Hoe groot is de caldeira die de top van Mauna Loa vormt?
3 bij 5 kilometer
De leeftijd van de vulkaan wordt geschat op minder dan een miljoen jaar, wat geologisch gezien jong is.
Q 17Uit welke laag stroomt het magma van Mauna Loa door breuken in de aardkorst omhoog?
Asthenosfeer
Onder Hawaï zit een hotspot, waarbij het magma vaak midden in een aardschol de oppervlakte bereikt.
Q 18Op welke leeftijd wordt de vulkaan Mauna Loa geschat?
700.000 tot 1 miljoen jaar
Geologisch gezien is dat jong; de vulkaan is nog volop actief en groeit bij elke eruptie verder.
Q 19Hoe werd de eruptie van Mauna Loa op 26 december 1935 gestopt?
Bombardementen
Twee squadrons van de luchtmacht werden op de vulkaan afgestuurd om de lava een andere weg te laten nemen.
Q 20Hoe heet het verschijnsel waarbij een zware berg als Mauna Loa de aardkorst vervormt?
Isostasie
Het verschijnsel komt bij bijna alle bergen voor, maar bij Mauna Loa is het effect door het enorme gewicht extra groot.
Q 24Hoeveel erupties van Mauna Loa zijn er bekend sinds 1843?
34
Als het huidige tempo van erupties aanhoudt, groeit de vulkaan ongeveer twee meter per paar duizend jaar.
Q 25Hoe diep drukt Mauna Loa de aardkorst ongeveer in?
8 kilometer
De vulkaan is zo zwaar dat hij de aardkorst onder zich merkbaar vervormt.
Q 26Hoeveel Vulkanen van het Decennium, waaronder Mauna Loa, zijn uitgekozen voor gedetailleerde studie?
16
Het Hawaiian Volcano Observatory houdt de vulkaan permanent in de gaten.
Q 27Op welke datum eindigde de eruptie van Mauna Loa van 2022?
13 december
Het was de eerste eruptie in bijna vier decennia waarbij de vulkaan lava en as uitstootte.
Q 28Hoe heet de caldeira op de top van Mauna Loa?
Moku`aweoweo
De top van de vulkaan ligt, net als een deel van de flanken, in het Hawaii Volcanoes National Park.
Q 29In hoeveel jaar 'groeit' Mauna Loa ongeveer twee meter als het huidige eruptietempo aanhoudt?
4000 jaar
Door het niet-explosieve karakter van de erupties wordt wonen op recente lava niet als onveilig gezien.
Q 30Welke vulkaan is qua volume de enige op aarde die groter is dan Mauna Loa?
Pūhāhonu
Mauna Loa heeft een volume van 80.000 km³; zijn grotere broer komt op 148.000 km³.