Met AI in het Nederlands gemaakt op basis van onze Engelse quiz; de bronnen verwijzen naar de Nederlandse Wikipedia.
Nefertiti was koningin van de 18e dynastie van Egypte en een van de bekendste vrouwen uit de oudheid. Haar wereldberoemde buste maakte haar gezicht tot een icoon. Deze quiz gaat over haar afkomst, haar dochters, haar rol naast de farao tijdens de Amarna-periode en de theorieën over haar verdwijnen en haar graf. Ook de ontdekking van de buste en de discussies over eigendom en echtheid komen aan bod.
Alle 30 vragen met antwoorden en uitleg. Speel de quiz
Q 01In welke stad wordt de beroemde buste van Nefertiti bewaard?
Berlijn
Het borstbeeld staat er in het Neues Museum en bezorgde de koningin een groot deel van haar bekendheid.
Q 02Wat ontbreekt er aan de beroemde buste van Nefertiti?
Linkeroog
Verder zijn alleen de blauwe kroon en de oren licht beschadigd; voor het overige bleef het borstbeeld intact.
Q 03Op welke monotheïstische cultus ging Amenhotep IV in zijn vierde regeringsjaar over?
Atoncultus
Hij brak daarvoor met de Amoncultus en nam een jaar later een nieuwe naam aan, die ‘de levende geest van Aton’ betekent.
Q 04Uit welk gesteente is de buste van Nefertiti gemaakt?
Kalksteen
Het beeld is volledig beschilderd; de goed bewaarde kleuren geven een groot contrast tussen het bruine gezicht en de juwelen en kroon.
Q 05Welke Duitse archeoloog ontdekte de buste van Nefertiti?
Ludwig Borchardt
Hij stond aan het hoofd van een expeditie die opgravingen verrichtte in Tell el-Amarna.
Q 06Naar welke begraafplaats werd de mummie van Nefertiti vermoedelijk later overgebracht?
Vallei der Koningen
Oorspronkelijk lag ze waarschijnlijk in de hoofdstad van haar man begraven. Materieel bewijs voor haar graf is tot op heden niet gevonden.
Q 07Hoe heette de oudste dochter van Nefertiti?
Meritaton
Zij en haar zus Meketaton staan al op de grensstenen van de nieuwe hoofdstad; daarna kreeg het koningspaar nog vier dochters.
Q 08In welk jaar werd de buste van Nefertiti ontdekt?
1912
De vondst werd gedaan in el-Amarna, in wat ooit het atelier van een beeldhouwer was.
Q 09Welke stad liet Amenhotep IV in zijn vijfde regeringsjaar stichten?
Achetaton
De naam betekent ‘de horizon van Aton’. Op de grenssteles van de stad staan de twee oudste dochters van Nefertiti.
Q 10Welke beeldhouwer zou de buste van Nefertiti hebben gemaakt?
Thoetmoses
De buste geldt als een prachtig voorbeeld van hoe realistisch Egyptische kunstenaars het menselijk gezicht konden weergeven.
Q 11Welk materiaal ligt in verscheidene lagen over de stenen kern van de buste van Nefertiti?
Stucco
Dat bleek in 1992 uit onderzoek met computertomografie. De complexe opbouw ontkrachtte theorieën over een moderne vervalsing.
Q 12Aan de zijde van welke farao was Teje grote koninklijke vrouwe?
Amenhotep III
Volgens sommigen was Teje de zus of halfzus van de man die in één hypothese als vader van Nefertiti geldt.
Q 13Welke handeling van een heerser verricht Nefertiti al op vroege afbeeldingen?
Gevangenen bestraffen
Zulke taferelen waren normaal aan de farao voorbehouden. Ze staan naast scènes waarin ze als koningin haar echtgenoot vergezelt.
Q 21Uit welk koninkrijk kwam prinses Tadukhipa, met wie Nefertiti soms is vereenzelvigd?
Mitanni
Tadukhipa was een Hurritische prinses en dochter van Tushratta. Veel onderzoekers vinden de gelijkstelling met Nefertiti weinig waarschijnlijk.
Q 22Welke dochter kregen Nefertiti en haar echtgenoot in het zevende regeringsjaar?
Anchesenamon
Vóór het twaalfde regeringsjaar volgden nog drie meisjes, zodat het koningspaar in totaal zes dochters had.
Q 23Van welke godin is ‘Nefertiti’ volgens egyptoloog Jean Yoyotte een van de namen?
Hathor
Daarmee weerlegde de Franse egyptoloog het idee dat de naam op een buitenlandse herkomst wijst: het is wel degelijk een Egyptische naam.
Q 14Tijdens welke ramp zou Nefertiti volgens een oude theorie zijn overleden?
Epidemie
De theorie steunde op fragmenten van oesjabti's met inscripties over de koningin, maar een latere vondst zette haar op losse schroeven.
Q 15Welke latere farao was volgens een hypothese de vader van Nefertiti?
Eje
Hij zou na Toetanchamon vier jaar hebben geregeerd en had daarvoor hoge functies bij zijn voorgangers. Zeker is de afkomst van de koningin niet.
Q 16Onder welke naam zou Nefertiti na de dood van haar man zelf als farao hebben geregeerd?
Neferneferuaton
Deze vrouwelijke farao regeerde van 1334 tot 1332 v.Chr., tussen de dood van haar voorganger en de regeerperiode van Toetanchamon.
Q 17Door welke vrouw zou Nefertiti volgens een oude theorie zijn vervangen nadat ze in ongenade viel?
Kiya
De uitgehakte inscripties waarop dit idee steunde, bleken na grondig onderzoek juist over die andere koningin te gaan.
Q 18Waar liet Amenhotep IV een aantal tempels bouwen voordat hij zijn residentie verplaatste?
Karnak
Een van die tempels was aan Nefertiti zelf opgedragen; ze staat er afgebeeld met haar twee oudste dochters.
Q 19Welke verwantschap hadden de Younger Lady en de echtgenoot van Nefertiti volgens DNA-onderzoek?
Volle broer en zus
Hetzelfde onderzoek wees dit tweetal aan als de ouders van Toetanchamon, die dus vermoedelijk geen kind van Nefertiti was.
Q 20Welke archeoloog meldde in 2015 dat Nefertiti achter de tombe van Toetanchamon ligt?
Nicholas Reeves
De Engelsman maakte op 11 augustus van dat jaar bekend aanwijzingen te hebben voor een verborgen ruimte, bereikbaar via een dichtgemetselde gang.
Q 24Op welk jaar voor Christus wordt de buste van Nefertiti ongeveer gedateerd?
1340
Dat valt in de regeerperiode van haar echtgenoot, die van 1352 tot 1338 v.Chr. over Egypte heerste.
Q 25In welk schrift is de tekst over Nefertiti uit de steengroeve van Dayr Abu Hinnis geschreven?
Hiëratisch
De tekst is met okerverf op de rots geschilderd en stamt uit het zestiende regeringsjaar; hij noemt Nefertiti nog altijd als gemalin van de farao.
Q 26Welk overblijfsel van koningin Teje werd in het graf van Toetanchamon gevonden?
Haarlok
Het DNA ervan sloot nauw aan bij dat van de Elder Lady, een mummie die eerder met Nefertiti was geassocieerd.
Q 27Hoe heette de hofmeester van Nefertiti, in wiens graf zij met haar dochters is afgebeeld?
Meryre
In zijn graf volgt de koninklijke familie de plechtigheid vanuit een kiosk; in dat van Huya wordt het paar in een gouden draagstoel aangevoerd.
Q 28Van welke faraonische kroon is de blauwe kroon van Nefertiti een tegenhanger?
Chepresch
Dit hoofddeksel gold als de overwinningskroon van de farao. De blauwe variant op de beroemde buste werd speciaal voor de koningin ontwikkeld.
Q 29Hoe heette de tempel die Amenhotep IV aan Nefertiti liet opdragen?
Huis van Benben
In dit heiligdom verschijnt Nefertiti niet alleen als koningin naast haar man, maar ook al in rollen die normaal aan de heerser waren voorbehouden.
Q 30Wie was de moeder van koningin Teje, van wie de Younger Lady het mitochondriaal DNA draagt?
Thuya
Als de Younger Lady een dochter van Nefertiti zou zijn, moet ook Nefertiti zelf langs moederszijde aan deze vrouw verwant zijn.