Met AI in het Nederlands gemaakt op basis van onze Engelse quiz; de bronnen verwijzen naar de Nederlandse Wikipedia.
Pontius Pilatus bestuurde Judea tien jaar lang namens Rome en ging de geschiedenis in als de man die Jezus van Nazareth liet kruisigen. Over zijn karakter spreken de bronnen elkaar tegen. Deze quizvragen gaan over zijn afkomst en titel, zijn botsingen met de Joden, het proces tegen Jezus en zijn val. Ook de inscriptie en de ring met zijn naam, de legendes over zijn einde en ‘Ecce Homo’ in de kunst komen aan bod.
Alle 30 vragen met antwoorden en uitleg. Speel de quiz
Q 01Onder welke Romeinse keizer was Pontius Pilatus bestuurder van Judea?
Tiberius
Pilatus was de vijfde Romeinse praefectus van het gebied en hield het ambt tien jaar lang.
Q 02Wat betekent het Latijnse ‘Ecce Homo’, de woorden waarmee Pilatus Jezus aan het volk toonde?
Zie de mens
De woorden staan in Johannes 19:5 in de Vulgaat, de Latijnse vertaling van het Nieuwe Testament.
Q 03Tijdens welk Joods feest wilden de Romeinen onrust vermijden toen zij Jezus executeerden?
Pesach
De Romeinen zagen Jezus als een onruststoker en wilden de rust tijdens het feest bewaren.
Q 04Welk opschrift op het kruis werd Pilatus volgens Johannes 19:22 voorgesteld te veranderen?
INRI
Pilatus hield vast aan wat hij had geschreven. Naar die houding is het Pontius Pilatus-syndroom genoemd: schrijvers die niets aan hun tekst willen veranderen.
Q 05Welke lijfstraf liet Pilatus Jezus waarschijnlijk ondergaan vóór een kort verhoor?
Geseling
Toen de antwoorden bij het verhoor niet bevredigend waren, stuurde Pilatus hem zonder verder nadenken naar het kruis.
Q 06Hoe wordt Pontius Pilatus in het Nieuwe Testament afgeschilderd?
Zwakke bestuurder
Het beeld is dat van een man die zijn oren liet hangen naar de menigte voor zijn paleis.
Q 07Waarvan beschuldigde Kajafas Jezus volgens de evangeliën om zijn oordeel kracht bij te zetten?
Godslastering
Mogelijk was het een laatste poging om steun te krijgen voor een doodvonnis dat hij hoe dan ook wilde vellen.
Q 08Welke Nederlandse schrijver publiceerde in 1938 de roman ‘De nadagen van Pilatus’?
Simon Vestdijk
De roman beschrijft het fictieve leven van Pilatus na zijn terugkomst in Rome.
Q 09Welke filosoof gaf in 1888 een werk de titel ‘Ecce homo’, naar de woorden van Pilatus?
Friedrich Nietzsche
Onder dezelfde titel verschenen ook films, waaronder in 2001 een Italiaans gesproken Duitse film.
Q 10Welke formulering rond Jezus' veroordeling verraadt het perspectief van buitenstaanders?
Koning van de Joden
Ze past bij de gedachte dat de Romeinen Jezus zagen als iemand die de macht over de Joden wilde grijpen.
Q 11In welk jaar na Christus kwam Pontius Pilatus als bestuurder van Judea ten val?
36
Een klacht bij de gouverneur van een buurprovincie maakte na tien jaar een einde aan zijn bewind.
Q 12In welk werk noemt de Romeinse geschiedschrijver Tacitus Pontius Pilatus?
Annales
De vermelding staat in boek 15, hoofdstuk 44, en gaat over de terechtstelling van Christus.
Q 13In welk evangelie staat de beruchte passage 27:25 over de schuld voor Jezus' kruisiging?
Matteüs
De evangeliën legden de schuld bij de Joden om problemen voor christenen met de Romeinen te voorkomen.
Q 14Hoe beschrijft Philo van Alexandrië het karakter van Pontius Pilatus?
Q 21Wat schreef tijdgenoot Philo over de manier waarop Pontius Pilatus mensen ter dood bracht?
Executies zonder proces
Pilatus werd uiteindelijk uit zijn ambt gezet vanwege grootschalige en slecht doordachte terechtstellingen.
Q 22In welk jaar werd ontdekt dat een Romeinse ring de naam van Pontius Pilatus draagt?
2018
Volgens de archeologen is het pas het tweede archeologische bewijsstuk dat Pilatus werkelijk heeft bestaan.
Q 23Hoe liep het af met Seianus, de machtige vriend van Pilatus, toen zijn complot werd ontdekt?
Terechtgesteld
Door gekonkel en intriges had hij veel macht in het Romeinse Rijk verworven; daarna was Pilatus mogelijk extra beducht voor verdenking uit Rome.
Hard en onbuigzaam
Philo was een tijdgenoot van Pilatus en geldt als een van de belangrijkste bronnen over hem.
Q 15Wat liet Pontius Pilatus volgens Josephus heimelijk 's nachts in Jeruzalem neerzetten?
Insignia met de beeltenis van de keizer
Dat gebeurde na de verplaatsing van het Romeinse garnizoen naar Jeruzalem; eerdere bestuurders hadden de Joodse gevoeligheid juist ontzien.
Q 16Wat zien de meeste historici als belangrijkste aanleiding voor de terechtstelling van Jezus?
Het incident in de tempel
Jezus had er fysieke actie ondernomen en gold, met zijn volgelingen, daardoor als potentieel gevaarlijk.
Q 17In welke stad brak een volksopstand uit toen Pilatus keizerbeelden in Jeruzalem plaatste?
Caesarea
Na lang aanhouden van beide kanten zwichtte Pilatus en liet hij de beeltenissen uit Jeruzalem weghalen.
Q 18Wie wilde Herodes Antipas dood om dezelfde reden als waarom Kajafas Jezus dood wilde?
Johannes de Doper
In beide gevallen was de vrees dat de prediker problemen zou kunnen veroorzaken.
Q 19Van welke provincie was Lucius Vitellius gouverneur toen hij een klacht over Pilatus kreeg?
Syrië
De klacht beschuldigde Pilatus van moord op onschuldigen; Vitellius gebood hem daarop naar Rome te gaan.
Q 20Als wat waren de soldaten vermomd die in Jeruzalem demonstranten tegen Pilatus doodden?
Burgers
Het protest richtte zich tegen het gebruik van tempelgeld voor een watervoorziening en eindigde in een bloedbad.
Q 24Wie was de voorganger van Pontius Pilatus als bestuurder van Judea?
Valerius Gratus
Pilatus volgde hem op in het jaar 26 en werd daarmee de vijfde Romeinse praefectus van het gebied.
Q 25In welk jaar verzwakte de val van zijn vriend Seianus de positie van Pontius Pilatus?
31
Seianus viel op 18 oktober van dat jaar; hij was een gunsteling van de keizer geweest.
Q 26Met welke titel duidt Tacitus, naar later gebruik, de vroege bestuurders van Judea aan?
Procurator
Dat geldt als terugprojectie: in hun eigen tijd droegen deze bestuurders vermoedelijk een andere titel.
Q 27Bij wiens graf ligt de vindplaats van de ring met de naam van Pontius Pilatus?
Koning Herodes
Mogelijk was het geen ring van Pilatus zelf, maar een exemplaar van minderwaardig materiaal waarmee zijn personeel documenten verzegelde.
Q 28Wie werd door Lucius Vitellius direct benoemd als vervanger van Pilatus in Judea?
Marcellus
Pilatus zelf moest naar Rome om tekst en uitleg te geven aan de princeps.
Q 29Rond welk jaar werd op de westelijke Jordaanoever de Romeinse ring met Pilatus' naam gevonden?
1968
Pas tientallen jaren later werd ontdekt dat de inscriptie in de ring de letters van zijn naam weergeeft.
Q 30In welk gebied zou Pilatus volgens legendarische bronnen als ambtenaar zijn overleden?
Gallia Narbonensis
Het gaat om het huidige Zuid-Frankrijk, waar hij onder Caligula nog gediend zou hebben.