Met AI in het Nederlands gemaakt op basis van onze Engelse quiz; de bronnen verwijzen naar de Nederlandse Wikipedia.
Na de Tweede Wereldoorlog stonden in Neurenberg de kopstukken van het naziregime terecht voor een internationaal tribunaal. Het proces zette wereldwijd een nieuwe standaard voor de berechting van oorlogsmisdaden. Deze quiz gaat over de voorbereiding door de geallieerden, de rechters en aanklagers, de aanklachten en verweren, de getuigen en de vonnissen. Ook de kritiek op het tribunaal en de latere verfilmingen komen aan bod.
Alle 30 vragen met antwoorden en uitleg. Speel de quiz
Q 01Van welk vernietigingskamp was Rudolf Höss, kroongetuige in Neurenberg, de commandant?
Auschwitz
Hij stond in Neurenberg zelf niet terecht, maar werd bij een later proces ter dood veroordeeld.
Q 02Hoe werden de doodvonnissen van het Proces van Neurenberg in oktober 1946 voltrokken?
Ophanging
Volgens de officiële rapporten verliep alles volgens plan, al wordt tegenwoordig wel beweerd dat dat niet zo was.
Q 03Welk land stelde samen met de VS, de Sovjet-Unie en de Britten het Neurenberg-tribunaal in?
Frankrijk
Het juridische concept was volledig nieuw: in de geschiedenis bestond er geen enkel eerder voorbeeld van.
Q 04Welke veroordeelde pleegde zelfmoord voordat zijn doodvonnis in Neurenberg werd voltrokken?
Hermann Göring
Zo ontliep hij de beul, die de overige doodvonnissen op 16 oktober 1946 voltrok.
Q 05Welke Britse premier wilde alle hooggeplaatste nazi's aanvankelijk zonder proces executeren?
Winston Churchill
Amerikaanse leiders overtuigden hem ervan dat een strafrechtelijk proces effectiever zou zijn.
Q 06Welk verweer van de verdachten verwierpen de rechters in Neurenberg ten principale?
Bevel is bevel
De verdachten stonden terecht voor samenzwering, misdrijven tegen de vrede, misdaden tegen de menselijkheid en oorlogsmisdrijven.
Q 07Van welk rechtsgebied geldt het Tribunaal van Neurenberg tegenwoordig als belangrijk beginpunt?
Internationaal strafrecht
Destijds lag de vernieuwende manier van procesvoering nog onder vuur, maar uiteindelijk zette het tribunaal internationaal een nieuwe standaard.
Q 08Welke naam kreeg het rechtscollege dat in Neurenberg de nazikopstukken berechtte?
Internationaal Militair Tribunaal
De geallieerde machten die het college instelden, wezen elk een rechter en een plaatsvervanger aan.
Q 09Op welke datum begon het Proces van Neurenberg?
20 november 1945
De zittingen namen bijna een jaar in beslag: pas in het najaar van 1946 werd het vonnis uitgesproken.
Q 10Welke leider stelde aanvankelijk voor 50.000 tot 100.000 Duitse stafofficieren te executeren?
Jozef Stalin
Uiteindelijk kwam er een strafproces, onder meer omdat zo'n procedure documentatie vereist van de misdaden waarvoor iemand wordt aangeklaagd.
Q 11Welke Amerikaan leidde het team van aanklagers bij het Proces van Neurenberg?
Robert H. Jackson
In een miniserie uit 2000 over de processen werd deze hoofdaanklager door een bekende Hollywoodacteur gespeeld.
Q 12Welke gedaagde in Neurenberg zou volgens critici uit wraak voor zijn U-Boten zijn vervolgd?
Karl Dönitz
Met die onderzeeërs had hij het de geallieerden tijdens de oorlog bijzonder moeilijk gemaakt.
Q 13Voor wie stonden de verdachten in de vervolgprocessen van Neurenberg terecht?
Amerikaanse militaire rechtbanken
Q 21In welk jaar maakten de geallieerde leiders samen voor het eerst melding van de Jodenmoord?
1942
De verklaring kwam in december van de leiders van Groot-Brittannië, de Verenigde Staten en de Sovjet-Unie, die samen tegen Duitsland, Italië en Japan vochten.
Q 22Met welk Duits woord deden de gedaagden in Neurenberg hun berechting af als overwinnaarsrecht?
Siegerjustiz
Dat de uitkomst vooraf vaststond, wordt tegengesproken doordat verschillende gedaagden werden vrijgesproken en anderen relatief lichte straffen kregen.
Q 23Wie regisseerde de Amerikaanse speelfilm "Judgment at Nuremberg" uit 1961?
Stanley Kramer
Bijna veertig jaar later, in 2000, volgde nog een miniserie over de processen.
Deze vervolgprocessen vonden wel plaats in dezelfde ruimte als het bekende hoofdproces tegen de nazikopstukken.
Q 14Op welke dag werden bij het Proces van Neurenberg de vonnissen voorgelezen?
1 oktober 1946
Ruim twee weken later, op 16 oktober, werden de ter dood veroordeelden terechtgesteld.
Q 15In welk land wilden de geallieerden nazi-oorlogsmisdadigers in beginsel laten berechten?
Land waar de gruweldaden waren begaan
Waren de misdaden niet aan één geografische locatie te koppelen, dan zouden de geallieerden zelf een plaats voor de berechting bepalen.
Q 16Wie was de voorzitter van de rechtbank bij het Proces van Neurenberg?
Geoffrey Lawrence
Hij was een van de Britse rechters; zijn landgenoot Norman Birkett maakte eveneens deel uit van het college.
Q 17Naar welke stad is de verklaring uit 1943 met de basis van het Neurenberg-tribunaal genoemd?
Moskou
De geallieerden hadden al eerder besloten de verantwoordelijken voor het geweld tegen de burgerbevolking op te sporen en te berechten.
Q 18In welke ruimte van de gevangenis van Neurenberg werden de doodvonnissen voltrokken?
Sportzaal
In dezelfde gevangenis hadden de veroordeelden gedurende het hele proces vastgezeten.
Q 19Welk beginsel was volgens de verdachten geschonden omdat een aanvalsoorlog niet strafbaar was?
Legaliteitsbeginsel
Het Tribunaal verwierp dit verweer: het zou juist onrechtvaardig zijn als wie willens en wetens het recht schond, ongestraft bleef.
Q 20Welke acteur speelde de hoofdaanklager in de miniserie "Nuremberg" uit 2000?
Alec Baldwin
De miniserie was gebaseerd op een boek van Joseph E. Persico over de processen.
Q 24Over welke rivier werd de as van de in Neurenberg geëxecuteerde nazikopstukken verstrooid?
Isar
De lichamen waren eerst naar het crematorium van het Ostfriedhof in München gebracht en daar verbrand.
Q 25Welke sergeant voltrok in oktober 1946 de doodvonnissen van Neurenberg?
John C. Woods
De terechtstellingen vonden plaats op 16 oktober, ruim twee weken nadat de vonnissen waren voorgelezen.
Q 26Op welk pact beriep het Neurenberg-tribunaal zich naast het Verdrag van Versailles?
Briand-Kelloggpact
Daarmee wilden de rechters aantonen dat het voeren van een aanvalsoorlog ook in 1939 al verboden was door het internationaal recht.
Q 27In welk jaar lieten de Sovjets veldmaarschalk Friedrich Paulus vrij?
1953
Na zijn vrijlating leefde hij in de DDR, waar hij in 1957 overleed.
Q 28Welke veroordeelde stierf op 16 oktober 1946 als laatste bij de executies in Neurenberg?
Arthur Seyss-Inquart
Enkele uren na zijn dood werden de lichamen van de terechtgestelden naar München overgebracht.
Q 29Van welk comité werd Friedrich Paulus in krijgsgevangenschap lid?
Nationaal Comité Vrij Duitsland
Vanuit gevangenschap deed hij ook mee aan meerdere capitulatieoproepen aan de Duitse Wehrmacht.
Q 30In welke stad stierf de Duitse veldmaarschalk Friedrich Paulus op 1 februari 1957?
Dresden
Hij werd in 1890 geboren in Breitenau en woonde na zijn vrijlating uit krijgsgevangenschap in de DDR.