Met AI in het Nederlands gemaakt op basis van onze Engelse quiz; de bronnen verwijzen naar de Nederlandse Wikipedia.
De Slag om Stalingrad duurde van augustus 1942 tot februari 1943 en eindigde met de ondergang van het Duitse 6e Leger. Voor velen is het de bekendste veldslag van het oostfront. Deze quiz volgt de strijd op de voet: de Duitse plannen voor de zomer van 1942, de opmars naar de stad, de straatgevechten om heuvels, stations en silo's en de omsingeling in de winter. Ook de hoofdrolspelers komen voorbij, van Tsjoejkov en zijn 62e Leger tot Friedrich Paulus, die zich als eerste Duitse veldmaarschalk overgaf.
Alle 30 vragen met antwoorden en uitleg. Speel de quiz
Q 01Welke naam draagt de stad Stalingrad sinds 1961?
Wolgograd
De stad groeide uit tot het symbool voor de wederopstanding van het Rode Leger en bezorgde het Duitse moreel een zware klap.
Q 02Waarvoor staat de Slag om Stalingrad aan het oostfront symbool?
Keerpunt
Door zijn enorme omvang groeide de strijd uit tot een van de bekendste veldslagen die ooit hebben plaatsgevonden.
Q 03Waarom verwachtte Hitler dat Stalin Stalingrad per se zou willen behouden?
De stad droeg zijn naam
Hitler rekende op een uitputtingsslag waaraan het Sovjetregime vele honderdduizenden manschappen zou opofferen.
Q 04Welke rivier bereikte de Duitse 16e Pantserdivisie in augustus 1942 bij Stalingrad?
Wolga
De divisie stak op 21 augustus onverwacht op pontons de Don over en sneed de stad daarna af van de noordelijke bevoorradingslijnen.
Q 05Wie verzekerde Hitler dat de Luftwaffe het ingesloten 6e Leger kon bevoorraden?
Göring
De belofte bleek loos: de troepen in het omsingelde gebied ontvingen maar een fractie van de benodigde voorraden.
Q 06Tot welke rang bevorderde Hitler Friedrich Paulus op de dag voor diens overgave?
Veldmaarschalk
Hitler wist dat een Duitse officier van die rang zich nog nooit aan de vijand had overgegeven; Paulus capituleerde toch, op 31 januari 1943.
Q 07Welk niet-aanvalsverdrag tussen Stalin en Hitler schond Duitsland in 1941?
Molotov-Ribbentroppact
De beoogde snelle overwinning van Operatie Barbarossa mislukte doordat de Duitsers in oktober vastliepen in de herfstmodder.
Q 08Op welke heuvel in Stalingrad had bevelhebber Tsjoejkov eerst zijn hoofdkwartier?
Mamajev Koergan
Vanaf deze Tataarse grafheuvel had men een goed overzicht over de stad, zodat artilleriebeschietingen effectiever konden worden uitgevoerd.
Q 09Welk gebied was het eigenlijke hoofddoel van het Duitse zomeroffensief van 1942?
Kaukasus
Heeresgruppe A moest de hoofdaanval naar Majkop inzetten, terwijl Heeresgruppe B rugdekking gaf door de Donbocht te verdedigen.
Q 10In welke maand van 1942 begon het Sovjetoffensief tegen de flanken bij Stalingrad?
November
Binnen enkele dagen verkruimelde de tegenstand en kwamen beide aanvalsspitsen achter de rug van het 6e Leger samen.
Q 11Welke codenaam droeg het Duitse offensief dat op 28 juni 1942 bij Koersk begon?
Blau
De aanval van het 6e Leger en het 4e Pantserleger werd meer gehinderd door modder dan door de tankkorpsen van het Rode Leger.
Q 12Bij de overgave van welke koning was Friedrich Paulus op 28 mei 1940 aanwezig?
Leopold III
Het 6e Leger, waarvan Paulus toen chef-staf was, nam vanaf 10 mei 1940 deel aan de veldtocht tegen België en Frankrijk.
Q 13Bij de processen in welke stad werd Friedrich Paulus als getuige opgeroepen?
Neurenberg
In krijgsgevangenschap had Paulus al meegedaan aan meerdere capitulatieoproepen gericht tot de Duitse Wehrmacht.
Q 21Welk lied werd in de Sovjet-Unie tijdens de oorlog vervangen door een nieuw volkslied?
De Internationale
De opvolger, Sojoez neroesjimyj, kreeg een uitgesproken Sovjetpatriottische tekst: de hele maatschappij werd op een nationalistischer leest geschoeid.
Q 22Welke Chef van de Generale Staf werd op 24 september 1942 door Hitler ontslagen?
Franz Halder
Hij had meermaals kritiek geuit op Hitlers tactiek, die de flanken ernstig verzwakte ten bate van de strijd in de stad zelf.
Q 23Hoe heette het Sovjetopperbevel tijdens de Tweede Wereldoorlog?
Stavka
Het beschikte in 1942 over een strategische reserve van zo'n 250 divisie-equivalenten, veel meer dan de zestig waarop de Duitsers rekenden.
Q 14Welk land leverde in 1942 twee van de vier legers die de Duitse flanken moesten dekken?
Roemenië
De Duitsers hadden niet de tijd om de legers van hun bondgenoten adequaat te trainen en misten het materieel om ze voldoende uit te rusten.
Q 15Welke belegerde stad op de Krim viel begin juli 1942 in Duitse handen?
Sebastopol
Een Sovjetpoging om de stad vanaf het schiereiland van Kertsj te ontzetten was eerder met grote inzet van Duitse luchtstrijdkrachten verijdeld.
Q 16Hoe heette de mislukte Duitse poging om het ingesloten 6e Leger van buitenaf te ontzetten?
Wintergewitter
Daarna drukten de Sovjets de enclave vanuit het westen steeds verder ineen, tot begin februari de laatste overlevenden zich overgaven.
Q 17Welk bouwwerk was de laatste sterke Sovjetvesting in het zuiden van Stalingrad?
Graansilo
Toen de posities op 22 september 1942 moesten worden opgegeven, hadden de Duitsers bijna dat hele stadsdeel onder controle.
Q 18Door wie werd de noordelijke luchtafweergordel van Stalingrad in augustus 1942 bemand?
Vrouwen
De Duitse 16e Pantserdivisie vocht er intense vuurduels mee uit en kon haar smalle corridor maar met moeite houden tegen felle flankaanvallen.
Q 19In welke stad overleed Friedrich Paulus in 1957?
Dresden
Na zijn vrijlating door de Sovjets in 1953 woonde Paulus in de DDR; hij stierf aan de spierziekte ALS.
Q 20Welke stad probeerde het Rode Leger in mei 1942 met een nieuw offensief te bevrijden?
Charkov
De aanval sloeg eerst een gat in de Duitse linies, maar de tankmacht werd in de flanken aangevallen, omsingeld en vernietigd.
Q 24Waarom wees de Keizerlijke Marine Friedrich Paulus in 1909 af als officier?
Geen adellijke afkomst
Teleurgesteld begon hij aan een studie rechten in Marburg; in 1910 werd hij alsnog aangenomen, als Fahnenjunker bij het leger.
Q 25Op welke datum in 1942 openden de Duitsers de eerste grote aanval op de stad Stalingrad?
14 september
De aanval begon om half zeven 's morgens; de oprukkende tanks kregen steun van de Luftwaffe en de artillerie.
Q 26Hoe heetten de Russische hulpkrachten die de Wehrmacht in 1942 in haar organisatie opnam?
HiWis
De naam komt van Hilfswilligen; ze werkten vaak in het transport en de verzorging, soms zelfs als soldaat.
Q 27Welke rivier splitst de stad Stalingrad in tweeën?
Tsaritsa
Ten zuiden ervan viel het Duitse 4e Pantserleger aan; op de noordoever lag de bunker waarin Tsjoejkov zijn hoofdkwartier inrichtte.
Q 28Ruim hoeveel tanks fabriceerde de Sovjet-Unie in het jaar 1942?
20.000
Dat was vijfmaal het Duitse niveau; het machinepark was daarvoor naar gebieden achter de Oeral geëvacueerd.
Q 29Wie voerde het bevel over Luftflotte 4, die Stalingrad in augustus 1942 bombardeerde?
Wolfram von Richthofen
Het massale bombardement legde de stad grotendeels in puin en eiste veel slachtoffers onder de niet geëvacueerde burgerbevolking.
Q 30Wie werd in september 1942 de nieuwe Chef van de Generale Staf van de Duitse grondtroepen?
Kurt Zeitzler
Terwijl Hitler zich steeds meer met de strijd bemoeide, gaf Stalin zijn officieren juist meer ruimte om naar eigen goeddunken te handelen.