Met AI in het Nederlands gemaakt op basis van onze Engelse quiz; de bronnen verwijzen naar de Nederlandse Wikipedia.
Het taoïsme is een Chinese stroming die mystiek, filosofie en religie verbindt. De kern is de Tao: de bron waaruit alles voortvloeit en waarmee de mens één probeert te worden. Deze quiz gaat over Lao Zi en de Daodejing, over Zhuang Zi, yin en yang, de vijf elementen en wu wei, het niet-doen. Ook de commentaren, de oudste handschriften en de Nederlandse vertalingen komen aan bod, van makkelijk tot pittig.
Alle 30 vragen met antwoorden en uitleg. Speel de quiz
Q 01Uit welk land komt het taoïsme, een mystieke, filosofische en religieuze stroming?
China
De naam wordt ook als daoïsme of tauïsme geschreven; filosofie en religie gaan allebei terug op de mystieke basis van Lao Zi.
Q 02Hoe wordt het woord Tao, soms geschreven als Dao, vaak simpelweg vertaald?
Weg
Het is het kernbegrip waaraan het taoïsme zijn naam ontleent: de bron en het onbeschrijfbare principe waaruit alles voortvloeit.
Q 03Parallel aan het boeddhisme en welke andere Chinese leer ontwikkelde het taoïsme zich?
confucianisme
De drie stromingen samen worden wel de grote drie Chinese filosofieën genoemd.
Q 04Wat betekent het taoïstische begrip Wu wei?
niet-doen of loslaten
Het is uitdrukkelijk iets anders dan niets doen: het gaat om handelen, maar dan zonder betrokkenheid.
Q 05Wat betekent de naam Laozi letterlijk?
oude meester
Omdat hij als voornaamste bron van de teksten geldt, wordt de Daodejing vaak ook gewoon ‘de Laozi’ genoemd.
Q 06Na welk boek is de Daodejing waarschijnlijk het meest vertaalde ter wereld?
Bijbel
De Chinese karakters laten zich op veel manieren vertalen en uitleggen, waardoor niet alle vertalingen even correct zijn.
Q 07Als wat leefde de klassieke taoïstische geleerde in de wildernis?
kluizenaar
Hij trok zich terug uit de mensenmaatschappij; op veel prenten wordt hij zo afgebeeld.
Q 08In welk land kreeg het Chinese Ch'an later de naam Zen?
Japan
Ch'an was vanaf de 4e eeuw ontstaan uit een vermenging van taoïsme en boeddhisme.
Q 09Welke menselijke wens is een belangrijk thema in het taoïsme?
onsterfelijkheid
Met behulp van magie en alchemie werden pogingen ondernomen om dat doel te bereiken.
Q 10Welk element hoort naast water, vuur, aarde en hout bij de vijf elementen van Wu Xing?
metaal
De elementen hangen samen in twee cycli: een voedende en een controlerende.
Q 11Waartegen probeert een taoïst zich juist niet te verzetten?
de loop der dingen
Het idee is om spontaan, maar wel bewust mee te gaan met wat er gebeurt.
Q 12Uit hoeveel korte teksten bestaat de Daodejing?
81
De teksten gaan over meditatie en over juist handelen in het leven, en geven uitleg over ons bestaan.
Q 13Welke van deze eigenschappen wordt in het taoïsme tot Yang gerekend?
helder
Yin en Yang gelden als universele antagonisten: kwaliteiten van het bestaan die elkaar aanvullen.
Q 14Van welke stroming is het vroege, meditatieve taoïsme van Lao Zi een belangrijke bron?
Q 21Ten opzichte van welk hemellichaam geldt de aarde in het yin-yangdenken als yang?
maan
Tegenover de zon is diezelfde aarde juist yin, en de zon yang.
Q 22Wat betekent Tai Ji, ook geschreven als Tai Chi, letterlijk?
het hoogste uiterste
Het geldt als het oneindige, fundamentele principe van evolutie en zelforganisatie: de eenheid van Yin en Yang.
Q 23Aan wie zou Lao Zi in het jaar 142 zijn verschenen, waarna het religieuze taoïsme ontstond?
Zhang Daoling
Bij die verschijning zou Lao Zi hem aanwijzingen hebben gegeven; in dezelfde eeuw werd Lao Zi ook vergoddelijkt.
zenboeddhisme
Ook Zhuang Zi hoort bij dit vroege, meditatieve taoïsme.
Q 15In welke eeuw zou Lao Zi de teksten van de Daodejing hebben uitgesproken?
6e eeuw v.Chr.
Pas veel later, rond 370 v.Chr., werden de mondeling overgeleverde teksten voor het eerst opgeschreven.
Q 16Wie vroeg Lao Zi volgens de mythe zijn leer op te tekenen toen hij een bergpas overtrok?
grenswachter
De man heette Guan yin Zi; Lao Zi was aan het eind van zijn leven onderweg naar het Westen.
Q 17Op welk materiaal werden de teksten van de Daodejing rond 370 v.Chr. voor het eerst genoteerd?
bamboestroken
Daarvoor waren de teksten mondeling overgeleverd; nog later werden ze op zijdepapier vastgelegd.
Q 18Wat betekent ‘de’ in de titel Daodejing onder meer?
deugd
Het woord staat ook voor integriteit, innerlijke kracht of eigen aard; ‘jing’ betekent boek.
Q 19Wat voor soort begrippen zijn yin en yang in het taoïsme?
relatieve
Niets is op zichzelf yin of yang: de twee staan altijd in een betrekking tot iets anders.
Q 20Als welk soort handelen wordt Wu wei in de Daodejing ook begrepen?
egoloos
In die gedachtegang zijn mensen beter af zonder kennis of verlangen, omdat die juist aanzetten tot verzet.
Q 24Welke jonge filosoof bewerkte de standaardversie van de Daodejing en voorzag die van commentaar?
Wang Bi
Hij wilde met zijn politiek-filosofische commentaar indruk maken op zijn vorst; zijn visie ligt ten grondslag aan vrijwel alle westerse vertalingen.
Q 25Welke tekst vormt samen met de Daodejing en de Zhuangzi de basis van het taoïsme?
Liezi
De drie basisteksten zijn op schrift gesteld in de vierde en derde eeuw voor onze tijdrekening.
Q 26Welke veelhoek vormen de voedende en de controlerende cyclus van Wu Xing samen?
vijfhoek
De figuur is regelmatig; vaak worden de twee cycli ook samen als cirkel afgebeeld.
Q 27Wat leert de Daodejing volgens commentator Heshanggong te besturen, behalve een land?
lichaam
Het uiteindelijke doel van die lezing is onsterfelijk worden; de bekendste uitleg ziet het boek vooral als handleiding voor vorsten.
Q 28De legende van wiens komst gaf het Chinese Ch'an vanaf de zesde eeuw een grote vlucht?
Bodhidharma
Ch'an zelf groeide al vanaf de 4e eeuw uit een vermenging van taoïsme en boeddhisme.
Q 29Welke vorm geeft in afbeeldingen van Wu Xing de controlecyclus Ke weer?
ster
In de Ke-cyclus beheerst hout de aarde, aarde het water en water het vuur.
Q 30Van welke school verwerpt de Daodejing de moraalleer, net als die van Confucius' volgelingen?
mohisme
Ook het idee van een God of hemelse autoriteit wees het boek af.