Met AI in het Nederlands gemaakt op basis van onze Engelse quiz; de bronnen verwijzen naar de Nederlandse Wikipedia.
De Tempeliers begonnen als een kleine broederschap van ridders in Jeruzalem en groeiden uit tot een van de machtigste ordes van de middeleeuwen: monniken, krijgers en bankiers tegelijk. Deze quiz volgt de orde van de eerste geloften en de kastelen in het Heilige Land tot het proces, de brandstapel en de mythes die daarna ontstonden. Ook de sporen in Vlaanderen en Brabant komen aan bod.
Alle 30 vragen met antwoorden en uitleg. Speel de quiz
Q 01Wat was het oorspronkelijke doel van de broederschap waaruit de Tempeliers ontstonden?
Pelgrims beschermen
Reizigers werden onderweg tussen de door kruisvaarders beschermde plaatsen in het Heilige Land geregeld overvallen door plattelandsbewoners.
Q 02Welke Bijbelse koning bouwde rond 1000 v.Chr. zijn tempel op de Tempelberg in Jeruzalem?
Salomo
Na de verwoesting in 70 n.Chr. was er niets meer van die tempel over; later verrees op dezelfde berg de Rotskoepel.
Q 03Welke Franse koning deed er alles aan om van de machtige en rijke Tempeliers af te komen?
Filips de Schone
De orde was uitgegroeid tot een internationaal bankiershuis, en de koning van Frankrijk stond er zwaar bij in de schuld.
Q 04Op welke dag in 1307 werden vele Tempeliers op bevel van de Franse koning gevangengenomen?
Vrijdag 13 oktober
De gevangenen werden beschuldigd van ketterij; ruim een maand later beval een pauselijke bul de arrestatie van alle Tempeliers in de christelijke wereld.
Q 05Welke moslimleider heroverde in 1187 Jeruzalem en wiste elk spoor van de Tempeliers uit?
Saladin
Tegenover gewone ridders toonde hij zich edelmoedig, maar gevangengenomen Tempeliers liet hij allemaal doden.
Q 06Wat deed Jacques de Molay volgens de overlevering toen hij op de brandstapel stond?
Koning en paus vervloeken
De Franse vorst en de kerkvorst stierven allebei nog geen jaar na de terechtstelling, wat het verhaal alleen maar sterker maakte.
Q 07Welke afgod zouden de Tempeliers volgens hun aanklagers hebben aanbeden?
Baphomet
Er is nooit een spoor van afgodsbeelden gevonden; de afgedwongen bekentenissen liepen zo sterk uiteen dat er geen waarde aan gehecht kan worden.
Q 08In welk jaar stierf Tempeliersgrootmeester Jacques de Molay op de brandstapel?
1314
Hij was de laatste grootmeester van de orde. Tijdens zijn proces legde hij onder marteling bekentenissen af, die hij later herriep.
Q 09Naar welk eiland verhuisden de Tempeliers in 1291 hun hoofdkwartier?
Cyprus
Vanaf het eiland zetten de ridderorden hun strijd ter zee voort; in 1300 kwam het tot piratenacties bij Egyptische en Syrische havensteden.
Q 10Welke ridderorde nam na de opheffing van de Tempeliers veel van hun leden en bezittingen op?
Hospitaalridders
Deze orde, ook bekend als de johannieters, was al in 1113 door de paus erkend en gold als de grote concurrent van de Tempeliers.
Q 11Welke paus opende in 1311 het Concilie van Vienne, waar het lot van de Tempeliers werd beslist?
Clemens V
Op dat concilie deelde hij in april 1312 mee dat de orde werd opgeheven, zonder haar voor ketterij te veroordelen.
Q 12Wie richtte volgens kroniekschrijver Willem van Tyrus in 1118 de Orde van de Tempeliers op?
Hugo van Payns
De kroniekschrijver was geen ooggetuige en schreef meer dan vijftig jaar later; een brief uit 1114 doet vermoeden dat de stichting eerder plaatsvond.
Q 13In welk land werden de Tempeliers vrijgesproken en heetten ze voortaan Ridders van Christus?
Portugal
Buiten Frankrijk reageerde men met ongeloof op de processen, al bleek de opheffing ook elders een handige manier om bezittingen van de orde af te nemen.
Q 21Welke ridderorde was in het middeleeuwse Nederland groter dan de Tempeliers?
Duitse Orde
Ze ontstond tegen het einde van de twaalfde eeuw vanwege een taalprobleem: de twee andere grote ridderorden waren Franstalig.
Q 22In welke stad keurde een concilie onder paus Honorius II de Grondregel van de Tempeliers goed?
Troyes
In die Grondregel was vrijwel geen aandacht voor het militaire; het accent lag op het beschermen van armen, weduwen, wezen en kerken.
Q 23Waarom haalden de Tempeliers hun rijdieren helemaal uit Europa?
Arabische paarden waren te licht gebouwd
Q 14Welke abt was een van de eerste beschermers van de Tempeliers?
Bernard van Clairvaux
Dankzij zijn aanbeveling kreeg de eerste grootmeester de pauselijke instemming voor de orde; een van de eerste negen tempeliers was bovendien zijn oom.
Q 15In welke stad vestigden de Tempeliers in 1191 hun hoofdkwartier?
Akko
De stad was ook hun belangrijkste haven: de orde bezat eigen werven en koopvaardijschepen en voerde goederen belastingvrij uit naar het Heilige Land.
Q 16In welke Franse streek lag de bakermat van de Tempeliers?
Champagne
De Fransen waren toonaangevend: het grootste deel van de grootmeesters, leden en commanderijen van de orde was Frans.
Q 17Tot welke kloosterorde behoorde de abt die de oorspronkelijke Regel van de Tempeliers opstelde?
Cisterciënzers
Volgens die Regel waren de Tempeliers monniken en ridders tegelijk; ze beschouwden zichzelf als de militie van Christus.
Q 18Welke straf stond er bij de Tempeliers op het doden van een christen?
Uitzetting uit de orde
Moslims doden was wel toegestaan: de Tempeliers stonden bekend om hun religieus fanatisme en militante karakter.
Q 19Wat betaalde de Orde der Tempeliers uit principe niet voor gevangengenomen leden?
Losgeld
Gevangen Tempeliers hoefden daardoor niet op genade te rekenen: na de Slag bij Hattin werden ze op rituele wijze ter dood gebracht.
Q 20Welke kostbaarheden bewaarden de Tempeliers in hun Londense en later hun Parijse tempel?
Engelse kroonjuwelen
De koningen Jan zonder Land en Hendrik III leenden bovendien forse bedragen bij de Tempeliers.
Goedkoop was dat niet: tussen 1180 en 1260 werd een paard zes keer zo duur.
Q 24Welke Vlaamse edelman hoorde bij de broederschap waaruit de Tempeliers ontstonden?
Godfried van Sint-Omaars
Als medestichter speelde hij een cruciale rol bij de vestiging van de orde in Vlaanderen, waar graven al in 1128 rechten aan de Tempeliers schonken.
Q 25Welke stad had de oudste vestiging van de Tempeliers in Vlaanderen?
Ieper
De orde kreeg in Vlaanderen al in 1128 verheffingsrechten van graaf Willem Clito en graaf Diederik van de Elzas.
Q 26De bouw van welk kasteel kostte de Tempeliers 1,1 miljoen bezanten?
Zefat
Het militaire apparaat verslond fortuinen: ook het onderhoud van kastelen en ridders was erg duur.
Q 27Welke professor vond in 2001 bij toeval een Tempeliersperkament in het Vaticaans Archief?
Barbara Frale
Het document was per abuis in het archief van de 17e eeuw beland en beschrijft de verhoren van 79 Tempeliers.
Q 28In welk jaar richtte Bernard Raymond Fabré-Palaprat een Franse pseudo-orde van Tempeliers op?
1804
Volgens het verhaal was aan hem het Handvest van Larmenius doorgegeven, een document dat uit 1324 zou stammen.
Q 29Wie schonk in 1144 de grond voor Ter Brake, de oudste Brabantse commanderij van de Tempeliers?
Heer van Breda
Ter Brake lag bij Alphen. Zulke commanderijen waren herenboerderijen met hoeven, akkers en horige landarbeiders.
Q 30Uit welk jaar dateert het Hiërarchisch statuut van de Tempeliers?
1165
Deze militaire handleiding beschreef de functies van de leden, de wijze van oorlog voeren en de procedure om een grootmeester te kiezen.