Met AI in het Nederlands gemaakt op basis van onze Engelse quiz; de bronnen verwijzen naar de Nederlandse Wikipedia.
De tomaat is een vrucht die we in de keuken als groente behandelen. De plant kwam uit Amerika naar Europa en werd daar eerst gewantrouwd. Deze quiz gaat over de herkomst en de naam, over smaak, kleur en gifstoffen, en over de teelt in kassen en de cijfers van de wereldproductie. Ook gerechten, cocktails, protest met tomaten en het tomatengevecht La Tomatina komen voorbij.
Alle 27 vragen met antwoorden en uitleg. Speel de quiz
Q 01Welke cocktail wordt gemaakt op basis van tomatensap en wodka?
Bloody Mary
Als drank worden tomaten verwerkt tot diverse varianten op tomatensap.
Q 02Welke beroemde tomatensoep wordt koud opgediend?
Gazpacho
Tomaten zijn geschikt voor soepen, sauzen en koude bereidingen, en worden zowel rauw als gekookt gegeten.
Q 03Welke salade bestaat uit tomaat, mozzarella en basilicum?
Caprese
De salade wordt als voorgerecht gegeten en hoort bij de beroemde gerechten met tomaat.
Q 04Welke Nederlandse politieke partij gebruikt de tomaat als symbool?
Socialistische Partij
Het symbool verwijst naar het gooien van tomaten als protest; ook de filmsite Rotten Tomatoes dankt daar zijn naam aan.
Q 05Tot welk plantengeslacht behoort de tomatenplant?
Nachtschade
Alleen de rijpe vrucht is gezond: de rest van de plant is giftig.
Q 06Welke kleurstof geeft de tomaat haar rode kleur?
Lycopeen
Hoe roder de tomaat, hoe meer ze ervan bevat; de stof is bovendien een sterk antioxidant.
Q 07Welk land oogst ongeveer een derde van alle tomaten ter wereld?
China
Per hectare haalt het land met 56 ton per jaar wel veel minder dan de koplopers in de kassenteelt.
Q 08Welk land is de grootste afzetmarkt voor Nederlandse tomaten?
Duitsland
Het land neemt 38% van de export af en teelt zelf maar zo'n 85.000 ton per jaar.
Q 09Uit welk gebied is de tomaat oorspronkelijk afkomstig?
Meso-Amerika
De voorvaderen van de Azteken en de Maya's kweekten er al kleine varianten van de vrucht.
Q 10In welk Spaans dorpje vindt jaarlijks het tomatengevecht La Tomatina plaats?
Buñol
Het feest valt elk jaar op de laatste woensdag van augustus en trekt veel toeristen.
Q 11Op welk substraat worden tomaten in West-Europese kassen voornamelijk geteeld?
Steenwol
De teelt is in handen van glastuinbouwbedrijven, die de plant klimmend kweken.
Q 12Hoe heet de gifstof die in de groene delen van de tomatenplant zit?
Tomatine
De plant maakt de stof aan als afweer tegen allerlei ziekteverwekkers; bij het rijpen verdwijnt ze uit de vrucht.
Q 13Wat is de wetenschappelijke naam van de tomatenplant?
Solanum lycopersicum
Als synoniem wordt ook Lycopersicon esculentum gebruikt.
Als wat werd de als giftig beschouwde tomatenplant aanvankelijk geteeld?
Q 21In welk jaar verklaarde het Amerikaanse Hooggerechtshof de tomaat tot groente?
1893
Het proces draaide om de verschillende belastingtarieven die voor fruit en groenten golden.
Q 22Hoeveel procent droge stof bevat een tomaat, die verder vooral uit water bestaat?
5 tot 7
In dat kleine aandeel zitten de zuren, aminozuren, mineralen en zouten die samen de smaak bepalen.
Q 23Welke cocktail met tomatensap, bier en rauw ei geldt als ontbijt tegen een kater?
Red Eye
Naast dranken horen ook ketchup, salsa en bolognesesaus bij de bekende bereidingen met tomaat.
Welk mineraal maakt een tomaat zuurder, maar vergroot ook de kans op neusrot?
Sierplant
De vruchten waren toen nog klein en geel; door kruisen en selecteren kreeg de tomaat later de rode kleur.
Q 15In welke Spaanse provincie ligt het dorp waar La Tomatina wordt gevierd?
Valencia
Het feest behoort met de San Fermínfeesten in Pamplona tot de internationaal bekendste van het land.
Q 16Waaruit bestaat de helft van de droge stof van een tomaat?
Suikers
Verder bestaat de droge stof voor 9% uit appelzuur en voor 4% uit citroenzuur.
Q 17Welke gifstof in aardappels is net als die in groene tomaten een glycoalkaloïde?
Solanine
In rijpe tomaten is de gifstof verdwenen, in groene is ze nog aanwezig.
Q 18Hoe smaakt een tomaat met een hoog zoet- en een laag zuurgehalte?
Flauw
Dat is vergelijkbaar met een overrijpe tomaat; zijn beide gehaltes laag, dan wordt de vrucht waterachtig.
Q 19In welk jaar vond de Nederlandse Aktie Tomaat plaats?
1969
Het gooien met rotte tomaten is een traditioneel protest tegen slechte prestaties van bijvoorbeeld podiumkunstenaars.
Q 20Waardoor komt bij het verhitten van tomaten meer rode kleurstof vrij?
Afbraak van de celwanden
Door de hitte verandert de kleurstof bovendien in een variant die het lichaam beter opneemt.
Kalium
Extra zout bevordert juist de zoetheid en de zachtheid van de vrucht.
Q 25Welke bekroonde film opent met een scène op het Spaanse feest La Tomatina?
We Need to Talk About Kevin
De scène speelt met de dubbelzinnigheid van vreugde en de overdadige aanwezigheid van de kleur van bloed.
Q 26In welk jaar werd het tomatengevecht La Tomatina definitief toegestaan?
1959
Sinds 1980 deelt de gemeente zelf jaarlijks tomaten uit aan de steeds talrijker wordende bezoekers.
Q 27Hoeveel ton tomaten werd er in 2003 gebruikt bij La Tomatina?
132
In dat jaar deden 38.000 mensen mee aan het gevecht.